Orzeczenie · 2020-10-15

II CA 1239/20

Sąd
Sąd Okręgowy w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2020-10-15
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia na życieŚredniaokręgowy
ubezpieczenie na życiefundusz kapitałowyabuzywność klauzulochrona konsumentaaneks do umowyopłata za wykupopłata za prowadzenie umowySąd Okręgowyprawo cywilne

Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając sprawę z powództwa K. M. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń o zapłatę, oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego. Sąd Odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego, opierając się na art. 505 13 § 2 k.p.c. Apelacja powoda, kwestionująca m.in. ocenę postanowień umowy ubezpieczenia z funduszem kapitałowym pod kątem ich abuzywności, została uznana za bezzasadną. Sąd Okręgowy odniósł się do zarzutów naruszenia art. 233 kpc (błędna ocena dowodów i postanowień umowy) oraz art. 327 1 kpc (lakoniczne uzasadnienie sądu I instancji). Stwierdzono, że ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji były prawidłowe, a uzasadnienie wystarczające do kontroli instancyjnej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było przyjęcie, że aneks do umowy z 2017 roku, podpisany przez powoda, dostosował warunki umowy do wymogów UOKiK, w tym dotyczące opłaty za wykup. Sąd uznał, że opłata za wykup w wysokości 12,8% nie narusza rażąco interesów konsumenta, a ocena ta nie była arbitralna. Podkreślono, że ocena abuzywności powinna być dokonywana na moment zawarcia umowy, którym w tym przypadku był termin podpisania aneksu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące opłaty za zawarcie i prowadzenie umowy, uznając ją za świadczenie główne, które nie podlegało kontroli abuzywności w takim samym zakresie jak klauzule dodatkowe. Opłata ta, wynosząca 3% rocznie od składki zainwestowanej, była jasno określona i zrozumiała dla konsumenta, a jej pobieranie mieściło się w ramach działalności ubezpieczyciela. Sąd podkreślił, że ochrona konsumenta nie wyklucza możliwości uzyskania przez przedsiębiorcę zysku z działalności, a jedynie chroni przed rażącym naruszeniem interesów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących abuzywności klauzul umownych w umowach ubezpieczenia z funduszem kapitałowym, zwłaszcza w kontekście aneksowania umowy i oceny świadczeń głównych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z konkretnym aneksem i umową, a ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy ubezpieczenia z funduszem kapitałowym dotyczące opłaty za wykup i opłaty za prowadzenie umowy, zmienione aneksem, naruszają rażąco interes konsumenta i dobre obyczaje?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienia te, po zmianie aneksem, nie naruszają rażąco interesu konsumenta ani dobrych obyczajów, a opłata za prowadzenie umowy stanowi świadczenie główne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aneks do umowy z 2017 roku, podpisany przez powoda, dostosował warunki do wymogów UOKiK, a opłata za wykup w wysokości 12,8% nie była rażąco wygórowana. Opłata za prowadzenie umowy została uznana za świadczenie główne, a jej mechanizm naliczania był jasny i zrozumiały dla konsumenta.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 kpc (błędna ocena dowodów) i art. 327 1 kpc (lakoniczne uzasadnienie), mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się chybione.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji były prawidłowe, a uzasadnienie wyroku wystarczające do kontroli instancyjnej. Większość relewantnych okoliczności była bezsporna.

Czy abuzywne postanowienie umowne zawarte w pierwotnej wersji umowy może zostać sanowane poprzez podpisanie aneksu dostosowującego jego treść?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w okolicznościach niniejszej sprawy, aneks dostosowujący postanowienia umowy do wymogów prawnych i podpisany przez konsumenta, mógł wpłynąć na ocenę abuzywności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że aneks z 2017 roku zmienił warunki umowy, a ocena abuzywności powinna być dokonana na moment jego zawarcia. Choć istnieją poglądy o braku możliwości sanowania abuzywności aneksem, w tym przypadku sąd uznał, że strony ukształtowały stosunek umowny na nowo.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
(...) Towarzystwo Ubezpieczeń (...) S.A

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznapowód
(...) Towarzystwo Ubezpieczeń (...) S.Aspółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 385 1 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 3

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 505 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 327 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 353 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Aneks do umowy z 2017 roku dostosował warunki do wymogów prawnych i został podpisany przez konsumenta. • Opłata za wykup w wysokości 12,8% nie narusza rażąco interesów konsumenta. • Opłata za zawarcie i prowadzenie umowy stanowi świadczenie główne i nie podlega ocenie abuzywności w takim samym zakresie. • Mechanizm naliczania opłaty za prowadzenie umowy jest jasny i zrozumiały dla konsumenta. • Ochrona konsumenta nie wyklucza możliwości uzyskania przez przedsiębiorcę zysku.

Odrzucone argumenty

Postanowienia umowy zostały ukształtowane na nowo na mocy porozumienia z Prezesem UOKiK, co nie sanuje ich abuzywnego charakteru. • Sąd arbitralnie przyjął, że świadczenie wykupu nie narusza rażąco interesu powoda. • Uzasadnienie sądu pierwszej instancji było nadmiernie skrótowe i lakoniczne, co uniemożliwiło odtworzenie motywów orzeczniczych. • Ocena zgodności postanowień umowy z dobrymi obyczajami powinna być dokonana na moment zawarcia umowy, a nie jej rozwiązania. • Abuzywne postanowienie umowne nie może zostać sanowane poprzez podpisanie aneksu.

Godne uwagi sformułowania

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem chybione okazały się wszystkie podniesione w niej zarzuty • Ocena znaczenia modyfikacji treści stosunku zobowiązaniowego czy ocena krzywdzącego konsumenta charakteru postanowień stanowiących podstawę pobrania opłaty likwidacyjnej a także kwestia charakteru postanowień stanowiących podstawę pobierania opłaty za zawarcie i prowadzenie umowy, nie jest kwestią faktów lecz przedmiotem ocen prawnych • Zgodnie z dyspozycją art. 233 kpc sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. • Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma fakt przyjęcia i podpisania przez powoda aneksu do pierwotnie zawartej przez strony umowy. • Nie można uznać kwestionowanych obecnie przez powoda postanowień za niedozwolone. • Osobiste podpisanie aneksu przez powoda wspomnianego aneksu, nie wyczerpuje przesłanki indywidualnego uzgodnienia zawartych w nim postanowień. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż zatrzymanie przez stronę pozwaną 12,8% całości zgromadzonych środków nie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i nie narusza interesów powoda • Ochrona praw konsumentów, nie może być mechanizmem wykluczającym uzyskiwanie przez przedsiębiorcę zysków z prowadzonej działalności. […]

Skład orzekający

Anna Koźlińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących abuzywności klauzul umownych w umowach ubezpieczenia z funduszem kapitałowym, zwłaszcza w kontekście aneksowania umowy i oceny świadczeń głównych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z konkretnym aneksem i umową, a ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i kwestii ochrony konsumenta, co jest tematem budzącym zainteresowanie.

Czy aneks do umowy ubezpieczeniowej może uratować abuzywne klauzule? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 450 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst