II Ca 1028/12

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2013-02-27
SAOSCywilneprawo spadkoweWysokaokręgowy
zachowekdarowiznaspadekdziedziczenieprawo spadkowesąd okręgowysąd rejonowykoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, potwierdzając zasadność zasądzenia zachowku od darowizny dokonanej przez spadkodawcę na rzecz spadkobiercy, nawet jeśli nastąpiło to ponad 10 lat przed otwarciem spadku.

Powodowie domagali się zapłaty zachowku od pozwanego, który otrzymał od spadkodawcy darowiznę nieruchomości ponad 10 lat przed jego śmiercią. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, doliczając darowiznę do spadku. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie art. 994 § 1 kc poprzez zaliczenie darowizny dokonanej po terminie. Sąd Okręgowy oddalił apelację, interpretując przepis w ten sposób, że 10-letni termin dotyczy darowizn na rzecz osób obcych, a nie spadkobierców.

Sprawa dotyczyła roszczenia o zachowek. Powodowie R. Z. i J. Z. domagali się od pozwanego S. Z. zapłaty kwot tytułem zachowku, który wynikał z darowizny udziału w nieruchomości dokonanej przez spadkodawcę B. Z. na rzecz pozwanego ponad 10 lat przed otwarciem spadku. Sąd Rejonowy w Gryfinie wyrokiem z dnia 29 maja 2012 r. (sygn. akt I C 154/11) zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwotę 4537,50 zł z odsetkami, uznając darowiznę za substrat zachowku. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 993, 994 § 1 kc i 995 § 1 kc, wskazując, że darowizna dokonana na rzecz spadkobiercy podlega doliczeniu do spadku niezależnie od daty jej dokonania. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 994 § 1 kc poprzez zaliczenie do masy spadkowej darowizny dokonanej na więcej niż 10 lat od otwarcia spadku. Sąd Okręgowy w Szczecinie, II Wydział Cywilny Odwoławczy, wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r. (sygn. akt II Ca 1028/12) oddalił apelację pozwanego. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego. W uzasadnieniu podkreślono, że prawidłowa wykładnia art. 994 § 1 kc wskazuje, iż niemożność doliczania darowizn po upływie dziesięciu lat dotyczy tylko darowizn na rzecz osób obcych, nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku. W związku z tym, darowizna na rzecz pozwanego, będącego spadkobiercą, podlegała doliczeniu do spadku. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, darowizna dokonana na rzecz spadkobiercy ponad dziesięć lat przed otwarciem spadku podlega doliczeniu do spadku przy obliczaniu zachowku.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zinterpretował art. 994 § 1 kc w ten sposób, że ograniczenie czasowe (10 lat) dotyczy darowizn na rzecz osób obcych, nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku. Darowizna na rzecz spadkobiercy podlega doliczeniu niezależnie od daty jej dokonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
R. Z.osoba_fizycznapowód
J. Z.osoba_fizycznapowód
S. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 994 § § 1

Kodeks cywilny

Ograniczenie czasowe (10 lat) dotyczy darowizn na rzecz osób obcych, nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku. Darowizna na rzecz spadkobiercy podlega doliczeniu niezależnie od daty jej dokonania.

Pomocnicze

k.c. art. 993

Kodeks cywilny

k.c. art. 995 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Darowizna dokonana na rzecz spadkobiercy podlega doliczeniu do spadku przy obliczaniu zachowku, niezależnie od daty jej dokonania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 994 § 1 kc poprzez zaliczenie do masy spadkowej darowizny dokonanej na więcej niż 10 lat od otwarcia spadku.

Godne uwagi sformułowania

Prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna być taka, że niemożność doliczania do spadku po upływie dziesięciu lat, licząc wstecz od śmierci spadkodawcy, dotyczy tylko darowizn, które dokonane były na rzecz osób obcych, nie będących ani spadkobiercami, ani uprawnionymi do zachowku.

Skład orzekający

Elżbieta Woźniak

przewodniczący

Sławomir Krajewski

sprawozdawca

Zbigniew Ciechanowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 994 § 1 kc w kontekście darowizn na rzecz spadkobierców."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy darowizna została dokonana na rzecz spadkobiercy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia prawnego związanego z zachowkiem i darowiznami, a interpretacja sądu jest kluczowa dla spadkobierców i osób otrzymujących darowizny.

Czy darowizna sprzed ponad 10 lat nadal wpływa na zachowek? Sąd Okręgowy wyjaśnia!

Dane finansowe

zachowek: 4537,5 PLN

zachowek: 4537,5 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Ca 1028/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Woźniak Sędziowie: SO Sławomir Krajewski (spr.) SO Zbigniew Ciechanowicz Protokolant: sekr. sądowy Małgorzata Idzikowska-Chrząszczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 roku w S. sprawy z powództwa R. Z. i J. Z. przeciwko S. Z. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Gryfinie z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I C 154/11 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego S. Z. na rzecz powodów R. Z. i J. Z. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 1028/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 maja 2012 roku, sygn. akt I C 154/11 Sąd Rejonowy w Gryfinie: 1. zasądził od pozwanego S. Z. na rzecz powoda R. Z. kwotę 4537,50 zł z ustawowymi odsetkami od 23 maja 2011 roku, 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie, 3. zasądził od pozwanego S. Z. na rzecz powoda J. Z. kwotę 4537,50 zł z ustawowymi odsetkami od 23 maja 2011 roku, 4. oddalił powództwo w pozostałym zakresie, 5. zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 1194 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że powództwo o zachowek okazało się zasadnym w zakresie kwoty 4537,50 zł w stosunku do każdego z powodów. W szczególności w ocenie Sądu w sytuacji, gdy w skład spadku nie wchodziły żadne przedmioty majątkowe, dla ustalenia substratu zachowku miarodajny był wyłącznie przedmiot darowizny dokonanej przez spadkodawcę B. Z. w dniu 19 marca 1999 roku na rzecz pozwanego, w postaci udziału w wysokości 1/2 we współwłasności nieruchomości położonej w T. , przy ul. (...) , której wartość była w sprawie bezsporną (72.600 zł). W ocenie Sądu doliczenie tej darowizny do spadku, w trybie art. 993, 994 § 1 kc i 995 § 1 kc , winno nastąpić niezależnie od chwili jej dokonania, gdyż została ona dokonana na rzecz pozwanego, który jest spadkobiercą ww. Orzekając, na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc i art. 100 kpc , o kosztach procesu Sąd Rejonowy miał na uwadze, że powództwo zostało uwzględnione w 65 % oraz wysokość tych kosztów poniesionych przez każdą ze stron. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany i zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego zmianę, poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 994 § 1 kc , poprzez zaliczenie do masy spadkowej darowizny dokonanej na więcej niż 10 lat od otwarcia spadku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się bezzasadną i jako taka podlegała oddaleniu. Sąd Odwoławczy podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i przeprowadzone w ich świetle rozważania prawne. Nie zachodzi, przeto konieczność i potrzeba powielania tychże wywodów (vide: wyrok SN z dnia 16 lutego 2006 r., IV CK 380/05, LEX nr 179977). Przeciwko zasadności rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym wyroku nie mogą przemawiać zarzuty podniesione w apelacji skarżącego. Zgodnie z art. 994 § 1 kc przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna być taka, że niemożność doliczania do spadku po upływie dziesięciu lat, licząc wstecz od śmierci spadkodawcy, dotyczy tylko darowizn, które dokonane były na rzecz osób obcych, nie będących ani spadkobiercami, ani uprawnionymi do zachowku. W tej kwestii Sąd Okręgowy podziela stanowisko zgodnie wyrażane w orzecznictwie (vide: wyrok SA w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2004 r., I ACa 285/04 i wyrok SA w Białymstoku z dnia 12 listopada 1996 r., I ACr 308/96) oraz doktrynie prawa (por: Andrzej Kidyba (red.), Elżbieta Niezbecka, Komentarz do art. 994 Kodeksu cywilnego, Lex el., stan prawny 2011.11.15). Mając na uwadze wszystko powyższe należało, na podstawie art. 385 kpc , orzec jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zapadło na podstawie art. 108 § 1 kpc i art. 98 § 1 i 3 kpc , przy uwzględnieniu konieczności uznania pozwanych za przegrywających to postępowanie w całości i jego kosztów poniesionych prze powodów, w postaci wynagrodzenia ich pełnomocnika procesowego.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę