II C 659/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie D. K. i W. K. wnieśli pozew o ustalenie nieważności umowy kredytu mieszkaniowego nr (...) z dnia 29 marca 2012 r., zawartej z (...) Bank (...) S.A. w W., argumentując, że szereg jej postanowień, w tym dotyczących mechanizmu ustalania kursów walut i spreadów, stanowi klauzule niedozwolone (abuzywne), co prowadzi do nieważności całej umowy. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny, w tym że powodowie nie posiadali zdolności do zaciągnięcia kredytu złotowego i zaproponowano im kredyt walutowy w CHF, zapewniając o stabilności kursu euro. Umowa kredytu została zawarta na kwotę 100.540,00 CHF, z wypłatą w złotówkach. Kluczowe postanowienia umowy regulujące mechanizm spłaty i ustalania kursów walut (m.in. ust. 2.3.1.1, 2.3.1.3, 2.3.1.4, 2.4.4.2, 5.3, 5.4 II części umowy) zostały zakwestionowane przez powodów. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, opierając się na art. 189 k.p.c. i uznając, że powodowie mają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy. Sąd podkreślił, że postanowienia dotyczące ustalania kursów walut i spreadów, stosowane przez pozwanego bank, zostały prawomocnie uznane za niedozwolone przez Prezesa UOKiK decyzją z dnia 31 grudnia 2018 r. i wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych. Brak precyzyjnego określenia wysokości świadczenia powodów (rat kredytu), zależnego od swobodnego uznania banku w zakresie ustalania kursów kupna i sprzedaży waluty, stanowiło naruszenie art. 353¹ k.c. (zasada swobody umów) oraz art. 69 Prawa bankowego. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 k.c., umowa została uznana za nieważną od samego początku. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty procesu, w tym wynagrodzenie pełnomocnika, opłaty sądowe i skarbowe, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w walucie obcej z powodu abuzywnych klauzul dotyczących ustalania kursów walut i spreadów, a także potwierdzenie interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy.
Dotyczy umów zawartych na podstawie wzorców, które zawierały klauzule tożsame z tymi uznanymi za niedozwolone przez UOKiK. Konieczność indywidualnej oceny każdej umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej dotyczące sposobu ustalania kursów walut i spreadów, stosowane przez bank, mogą być uznane za niedozwolone (abuzywne) i prowadzić do nieważności całej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mogą być uznane za niedozwolone, jeśli nie są precyzyjne, jasne i czytelne, a ich stosowanie pozwala bankowi na dowolne kształtowanie świadczenia kredytobiorcy. W przypadku uznania ich za abuzywne i wpisania do rejestru UOKiK, sąd jest związany tym orzeczeniem, co w konsekwencji może prowadzić do nieważności całej umowy kredytu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na decyzji Prezesa UOKiK, która prawomocnie uznała podobne postanowienia dotyczące ustalania kursów walut i spreadów za niedozwolone. Brak precyzyjnego określenia wysokości rat kredytu, zależnego od swobodnego uznania banku, narusza zasady swobody umów i przepisy Prawa bankowego, skutkując nieważnością umowy na podstawie art. 58 § 1 k.c.
Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, nawet jeśli mógłby dochodzić zwrotu świadczeń w drodze powództwa o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, zwłaszcza gdy rozliczenie stron może być skomplikowane (np. teoria salda vs. teoria kondycyjna) lub gdy wyrok w sprawie o świadczenie nie usunie wszystkich niepewności prawnych związanych z umową i jej zabezpieczeniami.
Uzasadnienie
Interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu jest obiektywny i wynika z potrzeby wyjaśnienia niepewnego stanu prawnego. Powództwo o ustalenie może być właściwym środkiem do definitywnego rozstrzygnięcia ważności stosunku prawnego, zwłaszcza gdy z umowy mogą wypływać dalsze roszczenia lub gdy zabezpieczenia wierzytelności pozostają w mocy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | powód |
| W. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna dla żądania ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności może orzec o związaniu stron zobowiązaniem do świadczenia odmiennego.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która nakazuje, aby treść lub cel umowy nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku prawnego, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Prawo bankowe art. 69
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu, która powinna określać m.in. wysokość rat, w których kredyt ma być spłacony.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw art. 9
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów k.p.c. w brzmieniu dotychczasowym do postanowień wzorców umów wpisanych do rejestru klauzul niedozwolonych.
k.p.c. art. 479 43
Kodeks postępowania cywilnego
Skutek prawomocnego wyroku sądu ochrony konkurencji i konsumentów wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia do rejestru.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 98 § § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie odsetek od kosztów procesu od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy dotyczące ustalania kursów walut i spreadów są niedozwolone (abuzywne) i zostały prawomocnie uznane za takie przez Prezesa UOKiK. • Brak precyzyjnego określenia wysokości rat kredytu, zależnego od swobodnego uznania banku, narusza zasady swobody umów i przepisy Prawa bankowego. • Nieważność klauzul abuzywnych prowadzi do nieważności całej umowy kredytu. • Powodowie mają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.
Godne uwagi sformułowania
szereg postanowień umowy jest nieważnych i stanowią one klauzule niedozwolone • przesądza, iż cała umowa jest nieważna od samego początku • mechanizm denominacji został uregulowany w części II umowy kredytu • postanowienia wzorców umów stosowane przez (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną w W. o treści tożsamej z wymienionymi w ust.5.3 i ust. 5.4 II części ww. umowy są niedozwolone i zakazano ich wykorzystywania • wadliwości tego rodzaju postanowienia, które w konsekwencji przesądza o nieważnością przedmiotowej umowy o kredyt • pozwany przez taki sposób kształtowania kursu waluty obcej mógł w sposób dowolny wpływać na wysokość świadczenia powodów • Brak określenia dokładnej i ściśle sprecyzowanej wysokości świadczenia kredytobiorcy bezsprzecznie przesądzał o sprzeczności treści takiej umowy zarówno z przepisem art. 353 1 k.c. jak też i przepisem art. 69 prawa bankowego , co w świetle przepisu art. 58 § 1 k.c. przesądza o nieważności takiej umowy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w walucie obcej z powodu abuzywnych klauzul dotyczących ustalania kursów walut i spreadów, a także potwierdzenie interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych na podstawie wzorców, które zawierały klauzule tożsame z tymi uznanymi za niedozwolone przez UOKiK. Konieczność indywidualnej oceny każdej umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i abuzywnych klauzul bankowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza możliwość unieważnienia takich umów.
“Koniec z abuzywnymi kredytami walutowymi? Sąd Okręgowy unieważnił umowę z bankiem!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.