II C 5159/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia konsumenta M. R. przeciwko ubezpieczycielowi V. L. T. Ż. S.A. o zapłatę kwoty 13 203,55 zł, która została zatrzymana przez pozwanego przy przedterminowym rozwiązaniu umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Powód zawarł umowę w 2009 roku, opłacał składki przez 7 lat, a następnie złożył wniosek o całkowitą wypłatę świadczenia wykupu. Pozwany wypłacił 25 282,42 zł, zatrzymując 13 203,55 zł na podstawie § 23 ust. 5 OWU i tabeli z załącznika nr 1, które określały wysokość świadczenia wykupu w zależności od roku trwania umowy. Powód argumentował, że te postanowienia stanowią niedozwolone klauzule umowne (art. 385¹ § 1 kc), ponieważ nie były indywidualnie uzgodnione, kształtują jego prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają jego interesy, a także nie dotyczą głównych świadczeń stron. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że powód miał świadomość warunków umowy, a świadczenie wykupu jest głównym świadczeniem, które nie może być uznane za abuzywne. Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne. Sąd ustalił, że powód był konsumentem, a sporne postanowienia OWU nie zostały z nim indywidualnie uzgodnione. Stwierdził również, że świadczenie wykupu nie jest głównym świadczeniem stron, a jego sposób wyliczenia, szczególnie w pierwszych latach trwania umowy, rażąco naruszał interesy konsumenta i był sprzeczny z dobrymi obyczajami. Sąd uznał klauzulę za abuzywną na podstawie art. 385¹ § 1 kc i art. 385³ pkt 17 kc, co skutkowało obowiązkiem zwrotu zatrzymanej kwoty. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 13 203,55 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 8 marca 2017 roku oraz zwrot kosztów procesu w wysokości 3 917 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym, ochrona konsumenta przed niejasnymi i niekorzystnymi postanowieniami umownymi.
Dotyczy umów ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym, gdzie świadczenie wykupu jest kształtowane w sposób podobny do opisanego w orzeczeniu. Interpretacja może być różna w zależności od specyfiki konkretnych OWU i stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące świadczenia wykupu w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, które pozwalają ubezpieczycielowi na zatrzymanie znacznej części środków przy przedterminowym rozwiązaniu umowy, stanowią niedozwolone klauzule umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią niedozwolone klauzule umowne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sporne postanowienia OWU nie były indywidualnie uzgodnione z konsumentem, nie dotyczyły głównych świadczeń stron, a sposób wyliczenia świadczenia wykupu rażąco naruszał interesy konsumenta i był sprzeczny z dobrymi obyczajami, zwłaszcza w kontekście braku jasności co do mechanizmu naliczania opłat i ryzyka utraty kapitału.
Czy świadczenie wykupu w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym stanowi główne świadczenie stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie wykupu nie stanowi głównego świadczenia stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że głównymi świadczeniami stron są ochrona ubezpieczeniowa i inwestowanie środków przez ubezpieczyciela (ze strony pozwanego) oraz zapłata składki przez ubezpieczającego (ze strony powoda). Świadczenie wykupu jest świadczeniem ubocznym, mającym zabezpieczać interesy ubezpieczyciela w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | powód |
| V. L. T. Ż. spółka akcyjna V. (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały z nim indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385³ § pkt 17
Kodeks cywilny
Za niedozwolone (abuzywne) uznaje się postanowienia, które stanowią w istocie ukrytą karę umowną.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Klauzula abuzywna nie wiąże konsumenta, a strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Świadczenie, którego termin spełnienia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika przez wierzyciela.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez stronę uważa się za przyznane przez sąd.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty, o których mowa w art. 229, sąd może uznać za ustalone, jeśli strona przeciwna nie zaprzeczy.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 § pkt 5
Określa wysokość wynagrodzenia radcy prawnego w zależności od wartości przedmiotu sporu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia OWU dotyczące świadczenia wykupu nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem. • Świadczenie wykupu nie jest głównym świadczeniem stron umowy. • Sposób wyliczenia świadczenia wykupu rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczny z dobrymi obyczajami. • Brak jasności i zrozumiałości postanowień dotyczących świadczenia wykupu dla konsumenta. • Pozwany pobierał liczne opłaty w trakcie trwania umowy, co czyni zatrzymanie dodatkowej kwoty przy wykupie nieuzasadnionym.
Odrzucone argumenty
Świadczenie wykupu jest głównym świadczeniem stron umowy. • Postanowienia dotyczące świadczenia wykupu są jednoznaczne i nie stanowią klauzuli abuzywnej. • Powód miał świadomość warunków umowy i ich konsekwencji. • Zatrzymanie środków jest uzasadnione kosztami zawarcia i wykonania umowy ponoszonymi przez ubezpieczyciela. • Wypłata całości środków przy przedterminowym rozwiązaniu umowy zachwiałaby równowagę stron.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia te nie były z nim uzgodnione indywidualnie, nie dotyczyły świadczenia głównego, kształtowały jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszały jego interesy • stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie są wiążące dla powoda • nie może stanowić postanowienia niedozwolonego w rozumieniu art. 385 1 § 1 kc z uwagi na fakt, że dotyczy świadczenia głównego pozwanego i jest sformułowane w sposób jednoznaczny • nie narusza interesów powoda jako konsumenta, tym bardziej zaś nie narusza ich w sposób rażący • nie budzi wątpliwości kwestia, że świadczenie wykupu nie jest świadczeniem głównym • świadek wykupu ma niewątpliwe charakter świadczenia ubocznego • nie sposób uznać, że definicja świadczenia wykupu zawarta w OWU, w szczególności w związku z zamieszczoną w tym załączniku tabelą odwołującą się do definicji wskazanych w § 2 OWU, jest zdefiniowana w sposób jednoznaczny i nieskomplikowany • stanowią klauzule abuzywne • stanowią w istocie ukrytą, wysoką karę umowną
Skład orzekający
Tomasz Niewiadomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym, ochrona konsumenta przed niejasnymi i niekorzystnymi postanowieniami umownymi."
Ograniczenia: Dotyczy umów ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym, gdzie świadczenie wykupu jest kształtowane w sposób podobny do opisanego w orzeczeniu. Interpretacja może być różna w zależności od specyfiki konkretnych OWU i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i pokazuje, jak konsumenci mogą być chronieni przed nieuczciwymi praktykami ubezpieczycieli dzięki kontroli klauzul abuzywnych. Jest to ważny temat dla wielu osób posiadających tego typu polisy.
“Ubezpieczyciel zatrzymał Ci część pieniędzy z polisy? Sąd może uznać to za nielegalne!”
Dane finansowe
WPS: 13 203,55 PLN
zwrot zatrzymanej kwoty: 13 203,55 PLN
zwrot kosztów procesu: 3917 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.