II C 3718/16Abuzywną opłata wykupu ubezpieczenie kapitałowe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. Ż. pozwała V. L. T. Ż. Spółkę Akcyjną o zasądzenie kwoty 12.633,60 zł, która została pobrana przez pozwaną tytułem opłaty od wartości wykupu polisy ubezpieczeniowej na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Powódka zarzuciła, że postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące tej opłaty są klauzulami niedozwolonymi (abuzywnymi) w rozumieniu art. 385¹ k.c., ponieważ rażąco naruszają jej interesy jako konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. Pozwana spółka wnosiła o oddalenie powództwa, argumentując, że powódka była świadoma warunków umowy, korzystała z pomocy doradcy i że kwestionowane postanowienie dotyczy głównego świadczenia i jest jednoznaczne. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał powództwo za zasadne. Sąd podkreślił, że umowa miała charakter mieszany, z dominującym aspektem kapitałowym. Stwierdził, że kwestionowane postanowienia OWU nie zostały z powódką uzgodnione indywidualnie i podlegają kontroli merytorycznej. Sąd uznał, że świadczenie wykupu nie jest głównym świadczeniem stron, a jedynie świadczeniem ubocznym, które nie konstytuuje istoty umowy. Ponadto, sąd uznał, że postanowienia te kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, prowadząc do zachwiania równowagi kontraktowej i przerzucenia całości ryzyka oraz kosztów na konsumenta. Sąd uznał również, że zatrzymanie części środków stanowi istotną barierę w swobodzie wypowiedzenia umowy, czyniąc ją pozorną. W związku z uznaniem klauzul za abuzywne, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki zatrzymaną kwotę 12.633,60 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 sierpnia 2016 r. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat za wykup w umowach ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym oraz interpretacja pojęcia głównych świadczeń stron w kontekście tych umów.
Dotyczy umów ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym, gdzie świadczenie wykupu jest ukształtowane w sposób podobny do opisanego w orzeczeniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące opłaty od wartości wykupu polisy ubezpieczeniowej na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, które prowadzą do zatrzymania znacznej części zgromadzonych środków przez ubezpieczyciela, stanowią niedozwolone klauzule umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią klauzule abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia OWU dotyczące świadczenia wykupu nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, nie stanowiąc jednocześnie głównych świadczeń stron. Opłata ta jest uznawana za świadczenie uboczne, które stanowi istotną barierę w swobodzie wypowiedzenia umowy.
Czy świadczenie wykupu w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym stanowi główne świadczenie stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie wykupu nie stanowi głównego świadczenia stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że główne świadczenia stron to te elementy konstrukcyjne umowy, bez których jej zawarcie nie doszłoby do skutku, czyli świadczenie ochrony ubezpieczeniowej i inwestowanie środków przez ubezpieczyciela oraz zapłata składek przez ubezpieczającego. Świadczenie wykupu ma charakter uboczny i nie konstytuuje istoty umowy.
Czy zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty nienależnie zatrzymanej przez ubezpieczyciela jest uzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasądzenie odsetek jest uzasadnione.
Uzasadnienie
Zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy, a termin jego spełnienia jest wyznaczany zgodnie z art. 455 k.c. po wezwaniu wierzyciela. W tym przypadku termin wymagalności został wyznaczony przez powódkę w wezwaniu do zapłaty.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Ż. | osoba_fizyczna | powódka |
| V. L. T. Ż. Spółka Akcyjna V. G. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały z nim indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Zamieszczona w umowie klauzula abuzywna nie wiąże konsumenta, a strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 384 § § 1
Kodeks cywilny
Wymóg doręczenia wzorca umowy konsumentowi przed zawarciem umowy, aby go wiązał.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia bezterminowego – niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 830 § § 1
Kodeks cywilny
Prawo ubezpieczającego do wypowiedzenia umowy ubezpieczenia osobowego.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach procesu na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 5
Ustalenie stawki minimalnej wynagrodzenia pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia OWU dotyczące opłaty za wykup stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne). • Świadczenie wykupu nie jest głównym świadczeniem stron umowy. • Kwestionowane postanowienia naruszają dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta. • Zatrzymanie części środków stanowi barierę w swobodzie wypowiedzenia umowy.
Odrzucone argumenty
Powódka miała wiedzę o warunkach umowy i korzystała z pomocy doradcy. • Kwestionowane postanowienie dotyczy głównego świadczenia i jest jednoznaczne. • Wysokość świadczenia wykupu jest usprawiedliwiona kosztami zawarcia i wykonania umowy przez ubezpieczyciela.
Godne uwagi sformułowania
"Świadczenie Wykupu ma charakter świadczenia ubocznego." • "Takie podejście jest irracjonalne, gdyż konsument w momencie zawierania umowy na czas określony, umowy długoterminowej, nie ma na celu jej wcześniejszego rozwiązania." • "Zatrzymanie, jak w sprawie niniejszej, części środków zgromadzonych na rachunku polisowym powódki tj. kwoty 12.633,60 zł stanowi istotną barierę w swobodzie wypowiedzenia umowy ubezpieczenia, czyniąc ją tylko pozorną."
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat za wykup w umowach ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym oraz interpretacja pojęcia głównych świadczeń stron w kontekście tych umów."
Ograniczenia: Dotyczy umów ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym, gdzie świadczenie wykupu jest ukształtowane w sposób podobny do opisanego w orzeczeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami umownymi, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Czy Twój ubezpieczyciel zabrał Ci za dużo przy wypłacie środków? Sąd rozstrzyga klauzulę abuzywną!”
Dane finansowe
WPS: 12 633,6 PLN
zwrot zatrzymanych środków: 12 633,6 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.