II C 135/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego przeciwko M. N. i A. Ś. o uznanie czynności za bezskuteczną. Powód domagał się uznania za bezskuteczną umowy ugody wraz z umową alimentacyjną z dnia 21 stycznia 2014 roku oraz oświadczenia A. Ś. o ustanowieniu tytułu egzekucyjnego z dnia 25 lutego 2014 roku. Powód wskazał, że posiada wierzytelność wobec A. Ś. wynikającą z nakazu zapłaty, a egzekucja okazała się nieskuteczna, ponieważ A. Ś. celowo zwiększyła swój stan niewypłacalności poprzez zawarcie kwestionowanych umów z siostrą M. N., która powoływała się na wierzytelności alimentacyjne. Sąd ustalił, że A. Ś. od lat borykała się z problemami finansowymi, a mimo to zawarła ugodę z siostrą, która miała na celu zabezpieczenie kwoty 432 000 zł z tytułu zaległych alimentów, poddając się egzekucji. Sąd uznał, że czynność ta miała na celu pokrzywdzenie wierzycieli, w tym powoda, ponieważ umożliwiła M. N. zaspokojenie swojej wierzytelności z pierwszeństwem przed innymi wierzycielami, w tym powodem, który w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości otrzymał jedynie niewielką część swojej należności. Sąd zastosował przepisy o skardze pauliańskiej (art. 527 kc), uznając, że A. Ś. działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a M. N. uzyskała korzyść majątkową, która w ocenie sądu była bezpłatna lub powinna być traktowana jako taka ze względu na bliskie stosunki między stronami i brak obalenia domniemania świadomości pokrzywdzenia. Powództwo wobec A. Ś. zostało oddalone z uwagi na brak jej biernej legitymacji procesowej. Sąd zasądził od M. N. na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o skardze pauliańskiej w kontekście ugód alimentacyjnych i oświadczeń o poddaniu się egzekucji, zwłaszcza gdy dotyczą osób niewypłacalnych i mają na celu pokrzywdzenie innych wierzycieli.
Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika relacji między stronami (siostry).
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa ugody i oświadczenie o poddaniu się egzekucji mogą być uznane za bezskuteczne w stosunku do wierzyciela na podstawie art. 527 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wskutek tych czynności dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenie o poddaniu się egzekucji jest czynnością podlegającą skardze pauliańskiej. W sytuacji, gdy czynność ta prowadzi do uprzywilejowania jednego wierzyciela (alimentacyjnego) kosztem innych, a dłużnik jest niewypłacalny, można żądać uznania jej za bezskuteczną.
Czy zawarcie ugody dotyczącej zaległych alimentów i ustanowienie tytułu egzekucyjnego przez osobę niewypłacalną może być uznane za czynność dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli czynność ta spowodowała lub pogłębiła niewypłacalność dłużnika, uniemożliwiając zaspokojenie innych wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zawarcie ugody na kwotę 432 000 zł z tytułu zaległych alimentów i poddanie się egzekucji przez osobę już niewypłacalną, która miała świadomość swojej sytuacji i istnienia innych wierzycieli, stanowiło działanie z pokrzywdzeniem wierzycieli.
Czy osoba trzecia, która uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, może być objęta skargą pauliańską, nawet jeśli nie wiedziała o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 528 kc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że M. N. uzyskała korzyść majątkową w postaci możliwości wyegzekwowania 432 000 zł, co należy uznać za bezpłatne przysporzenie, nawet jeśli nie było to formalnie darowizną, ponieważ strony wiedziały o niemożności spłaty tej kwoty i zmierzały do uzyskania uprzywilejowania w egzekucji.
Czy zarzut wytoczenia powództwa po upływie terminu prekluzyjnego (art. 534 kc) jest uzasadniony?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pozew został złożony w terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozew został wniesiony w terminie 5 lat od zawarcia umowy ugody, licząc od daty nadania przesyłki pocztowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty | instytucja | powód |
| M. N. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. Ś. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
k.c. art. 527 § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Jeżeli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z osobą trzecią za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
k.c. art. 527 § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli w chwili czynności dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Jeżeli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, domniemywa się, iż wiedziała lub mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 531 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli czynność prawna dłużnika została uznana za bezskuteczną, wierzyciel może wszcząć egzekucję z przedmiotu tej czynności, jakby ta czynność nie była dokonana.
k.c. art. 534
Kodeks cywilny
Roszczenie wierzyciela o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną wygasa w ciągu roku od daty dokonania czynności.
k.p.c. art. 165 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Datą wniesienia pisma procesowego do sądu jest data nadania go w placówce pocztowej operatora publicznego.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzeka na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, przed którym sprawa została rozpoznana w pierwszej instancji, jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu drugiej instancji co do rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 504 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocny nakaz zapłaty, który nie został wykonany, stanowi tytuł wykonawczy po zaopatrzeniu go w klauzulę wykonalności.
k.p.c. art. 777 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Tytułami wykonawczymi są orzeczenia prawomocne sądu, ugody sądowe, akty notarialne, w których dłużnik poddał się egzekucji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów postępowania.
k.p.c. art. 1025 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji określa kolejność zaspokojenia wierzycieli.
u.k.w.h. art. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wiedza o wpisie w księdze wieczystej jest wiedzą powszechną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawarcie ugody i ustanowienie tytułu egzekucyjnego przez dłużnika niewypłacalnego z pokrzywdzeniem wierzycieli. • Uzyskanie przez osobę trzecią korzyści majątkowej bezpłatnie lub przy świadomości pokrzywdzenia wierzyciela. • Uprzywilejowanie wierzyciela alimentacyjnego w planie podziału sumy egzekucyjnej kosztem innych wierzycieli.
Odrzucone argumenty
Powództwo wytoczone po terminie prekluzyjnym. • Brak przesłanek do uznania czynności za bezskuteczną. • Brak świadomości pokrzywdzenia wierzycieli przez dłużnika lub osobę trzecią.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie o poddaniu się egzekucji jest jednostronną czynnością materialnoprawną, której skutki mają procesowy charakter • fraudacyjny charakter owego uprzywilejowania dobitnie widać w treści zatwierdzonego planu podziału środków • pokrzywdzenie wierzyciela należy oceniać według chwili zaskarżenia czynności prawnej, czyli musi istnieć w dacie wystąpienia z żądaniem uznania jej bezskuteczności i zachować aktualność na chwilę orzekania
Skład orzekający
Małgorzata Dubinowicz – Motyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o skardze pauliańskiej w kontekście ugód alimentacyjnych i oświadczeń o poddaniu się egzekucji, zwłaszcza gdy dotyczą osób niewypłacalnych i mają na celu pokrzywdzenie innych wierzycieli."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika relacji między stronami (siostry).
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak można próbować obejść prawo, wykorzystując instytucje takie jak ugody alimentacyjne i akty notarialne do ochrony majątku przed wierzycielami. Jest to przykład walki o zaspokojenie wierzytelności w skomplikowanych sytuacjach finansowych.
“Siostry próbowały oszukać fundusz inwestycyjny? Sąd ujawnia fortel z alimentami i aktem notarialnym.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 32 422 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.