II AKA 9/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny rozpoznał apelację obrońcy oskarżonej M. S. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który uznał ją za winną przywłaszczenia 220 000 zł. Obrońca zarzucał m.in. obrazę prawa materialnego (art. 284 § 1 kk), błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 5 § 2 kpk (zasada in dubio pro reo) oraz art. 7 kpk (swobodna ocena dowodów). Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną. Podkreślono, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie wykazały wpływu na treść orzeczenia. Odnosząc się do art. 5 § 2 kpk, wskazano, że wątpliwości powinny być wyjaśnione przez analizę dowodów, a dopiero gdy pozostają nierozstrzygnięte, należy je tłumaczyć na korzyść oskarżonego. W tej sprawie sąd I instancji wyjaśnił wszystkie okoliczności. Sąd odwoławczy zaznaczył, że nie można równocześnie podnosić zarzutu obrazy art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk. Zarzut obrazy prawa materialnego został potraktowany jako błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do tego, że środki zgromadzone na rachunku bankowym stanowiły majątek wspólny małżonków, a nie odrębny majątek oskarżonej. Uznano, że oskarżona działała z zamiarem przywłaszczenia, ale z uwagi na domniemanie równości udziałów w majątku wspólnym, przywłaszczenie dotyczyło jedynie połowy środków (110 000 zł). Opis czynu został skorygowany na korzyść oskarżonej. Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego z tą korektą, uznając apelację za bezzasadną. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono po 1/3 oskarżoną i oskarżyciela posiłkowego, a w pozostałej części Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przywłaszczenia majątku wspólnego przez jednego z małżonków, zasady stosowania art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w kontekście oceny dowodów i ustaleń faktycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozporządzania środkami z rachunku bankowego w kontekście ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej i postępowania rozwodowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozporządzenie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na wspólnym rachunku bankowym małżonków przez jednego z małżonków, po złożeniu pozwu rozwodowego, stanowi przywłaszczenie w rozumieniu art. 284 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi przywłaszczenie w części przekraczającej udział współwłaściciela w majątku wspólnym, jeśli działał on bez zgody drugiego małżonka i z zamiarem wyłączenia go z posiadania tych środków.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że środki na wspólnym rachunku bankowym małżonków stanowią majątek wspólny. Rozporządzenie nimi przez jednego z małżonków bez zgody drugiego, z zamiarem włączenia ich do swojego majątku osobistego, stanowi przywłaszczenie. Jednakże, z uwagi na domniemanie równości udziałów w majątku wspólnym, przywłaszczenie dotyczy jedynie części przekraczającej udział małżonka.
Czy sąd odwoławczy może jednocześnie uwzględnić zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. (zasada in dubio pro reo) i art. 7 k.p.k. (swobodna ocena dowodów)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te są rozłączne. Obraza art. 5 § 2 k.p.k. może nastąpić dopiero po wyczerpującym zastosowaniu zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) i stwierdzeniu, że wątpliwości nie dają się usunąć.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że zarzut naruszenia zasady in dubio pro reo jest zasadny tylko wtedy, gdy po przeprowadzeniu i ocenie dowodów zgodnie z art. 7 k.p.k. pozostają nierozstrzygnięte wątpliwości. Jeśli sąd dokonuje wyboru między różnymi wersjami zdarzenia na podstawie swobodnej oceny dowodów, nie ma mowy o naruszeniu art. 5 § 2 k.p.k.
Czy obraza przepisów prawa materialnego (art. 284 § 1 k.k.) może być podstawą apelacji, gdy wadliwość orzeczenia wynika z błędnych ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wadliwość orzeczenia w zakresie prawa materialnego wynika z błędnych ustaleń faktycznych, podstawą apelacji powinien być zarzut błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.), a nie obrazy prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że obraza prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu lub niezastosowaniu do prawidłowo ustalonych faktów. Jeśli ustalenia faktyczne są błędne, należy podnosić zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| R. S. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| T. G. | osoba_fizyczna | świadek |
| A. B. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. S. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
Przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej lub prawa majątkowego. W przypadku współwłasności, przywłaszczeniem jest rozporządzenie rzeczą lub prawem wbrew woli pozostałych współwłaścicieli, z zamiarem zatrzymania dla siebie.
Pomocnicze
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.r.i.o. art. 43 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zasada równości udziałów małżonków w majątku wspólnym.
k.r.i.o. art. 35
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Współwłasność majątku wspólnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Korekta opisu czynu w zakresie kwoty przywłaszczenia do połowy środków z majątku wspólnego.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów prawa materialnego (art. 284 § 1 kk). • Błąd w ustaleniach faktycznych. • Naruszenie art. 5 § 2 kpk (in dubio pro reo). • Naruszenie art. 7 kpk (swobodna ocena dowodów). • Argument o darowiźnie środków pieniężnych. • Argument o usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego (art. 28 § 1 kk).
Godne uwagi sformułowania
Apelacja obrońcy oskarżonej okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. • Nie można równocześnie podnosić zarzutu obrazy art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk. • Obraza prawa materialnego polega na wadliwym jego zastosowaniu (lub niezastosowaniu) w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych. • Mienie stanowiące wspólną własność małżonków nie jest w pełni mieniem własnym jednego z małżonków. Jest ono dla każdego z małżonków częściowo mieniem cudzym. • Oskarżona miała tego świadomość, stad też już po powrocie do P. i złożeniu pozwu rozwodowego dokonała istotnych dla sprawy dyspozycji, przelewając 220.000 zł; na rachunek swojego szwagra T. G. . Uczyniła to w tajemnicy przed mężem. Działała zatem bez jego zgody.
Skład orzekający
I. Ś.
przewodniczący
M. Ś.
sprawozdawca
K. L.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przywłaszczenia majątku wspólnego przez jednego z małżonków, zasady stosowania art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w kontekście oceny dowodów i ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozporządzania środkami z rachunku bankowego w kontekście ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej i postępowania rozwodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu majątkowego między małżonkami w trakcie rozwodu, co jest tematem powszechnie interesującym. Interpretacja przywłaszczenia w kontekście majątku wspólnego jest istotna dla praktyki prawniczej.
“Czy pieniądze na wspólnym koncie to już twoje? Sąd Apelacyjny rozstrzyga o przywłaszczeniu majątku wspólnego.”
Dane finansowe
WPS: 220 000 PLN
przywłaszczenie: 110 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.