II AKA 249/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego M. K., zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w całości. Oskarżony został skazany za wzięcie zakładnika (art. 252 § 1 kk w zb. z art. 191 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk), posiadanie broni palnej (art. 263 § 2 kk) oraz posiadanie środków odurzających (art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Sąd Okręgowy zakwalifikował czyn pierwszy jako dwa odrębne przestępstwa: z art. 252 § 1 kk (z umorzeniem na podstawie § 4) oraz z art. 191 § 1 i 2 kk, za który wymierzył karę 4 lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny, podzielając argumentację apelacji, uznał, że czyn pierwszy stanowił jedno przestępstwo z art. 252 § 1 kk, a jego kwalifikacja z art. 191 § 2 kk była nieuzasadniona z uwagi na przestępczy charakter wierzytelności oraz fakt, że zakładnik nie miał wpływu na jej zaspokojenie. W związku z tym, na mocy art. 252 § 4 kk i art. 17 § 1 pkt 4 kpk, postępowanie w zakresie czynu pierwszego zostało umorzone. W pozostałej części wyrok Sądu Okręgowego został utrzymany w mocy, a Sąd Apelacyjny orzekł nową karę łączną w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wymuszenia zwrotu wierzytelności, w szczególności w kontekście działalności przestępczej oraz sytuacji, gdy zakładnik nie ma wpływu na zaspokojenie roszczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wierzytelność wynikała z nielegalnej transakcji narkotykowej. Interpretacja przepisów o posiadaniu broni i narkotyków jest standardowa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy czyn polegający na wzięciu zakładnika w celu zmuszenia do zwrotu pieniędzy pochodzących z nielegalnej transakcji (handlu narkotykami) może być kwalifikowany z art. 191 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wierzytelność wynikająca z działalności przestępczej nie podlega ochronie cywilnoprawnej, a tym samym nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 191 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że wierzytelność, o której mowa w art. 191 § 2 k.k., musi mieć uzasadnienie prawne. Wierzytelność wynikająca z handlu narkotykami nie podlega ochronie cywilnoprawnej, co wyklucza możliwość zastosowania przepisu penalizującego wymuszenie jej zwrotu.
Czy osoba wzięta za zakładnika, która nie ma wpływu na zaspokojenie wierzytelności wobec innej osoby, może być przedmiotem czynu z art. 191 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania opisane w art. 191 § 1 k.k. mogą być skierowane jedynie wobec osoby, która ma zdolność lub obowiązek spełnienia żądanego świadczenia, a nie wobec osoby postronnej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że zakładnik M. B. (2) nie miał żadnej zdolności ani możliwości spełnienia żądanego przez oskarżonego świadczenia od T. B., ani wpływu na jego zachowanie. Dlatego działania oskarżonego nie mogły być kwalifikowane z art. 191 § 1 k.k.
Czy posiadanie pistoletu gazowego, który został zakupiony jako broń nie wymagająca zezwolenia, stanowi przestępstwo z art. 263 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli broń faktycznie wymaga zezwolenia, a posiadacz nie dopełnił formalności, nawet jeśli działał w błędzie co do wymogów prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że argumenty oskarżonego dotyczące jego przekonania o legalności posiadania broni były bezprzedmiotowe w świetle art. 263 § 2 k.k. Oskarżony miał możliwość zapoznania się z obowiązującymi przepisami, a jego błąd nie zwalniał go z odpowiedzialności.
Czy posiadanie niewielkiej ilości (0,46 g) suszu roślin konopi innych niż włókniste, przeznaczonej do własnego użytku, może być uznane za przypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?
Odpowiedź sądu
W tej konkretnej sprawie sąd odwoławczy nie zmienił kwalifikacji prawnej czynu przypisanego przez sąd I instancji, nie znajdując podstaw do uznania go za przypadek mniejszej wagi.
Uzasadnienie
Choć apelacja podnosiła zarzut dotyczący społecznej szkodliwości czynu z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, sąd odwoławczy nie znalazł argumentów, które skutecznie podważyłyby ustalenia Sądu Okręgowego w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| T. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (wierzyciel) |
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | zakładnik |
| Danuta Drösler | osoba_fizyczna | prokurator |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 252 § 1
Kodeks karny
Dotyczy wzięcia i przetrzymywania zakładnika.
k.k. art. 252 § 4
Kodeks karny
Umorzenie postępowania w przypadku odstąpienia od zamiaru wymuszenia i zwolnienia zakładnika.
k.k. art. 263 § 2
Kodeks karny
Dotyczy nielegalnego posiadania broni palnej.
u.p.n. art. 62 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Dotyczy posiadania środków odurzających.
Pomocnicze
k.k. art. 191 § 1
Kodeks karny
Dotyczy stosowania przemocy lub groźby bezprawnej w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności.
k.k. art. 191 § 2
Kodeks karny
Dotyczy wymuszenia zwrotu wierzytelności.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów, gdy jedno zachowanie wyczerpuje znamiona więcej niż jednego typu przestępstwa.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wyłączające ściganie, w tym umorzenie postępowania.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zmiana orzeczenia przez sąd odwoławczy.
k.k. art. 85
Kodeks karny
Zasady orzekania kary łącznej.
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
Orzekanie kary łącznej.
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
Zaliczenie okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przestępczy charakter wierzytelności uniemożliwia zastosowanie art. 191 § 2 k.k. • Zakładnik nie miał wpływu na zaspokojenie wierzytelności, co wyklucza zastosowanie art. 191 § 1 k.k. • Art. 252 § 1 k.k. jest przepisem szczególnym, co wyklucza stosowanie art. 11 § 2 k.k. w połączeniu z art. 191 k.k. • Umorzenie postępowania na podstawie art. 252 § 4 k.k. z uwagi na odstąpienie od zamiaru i zwolnienie zakładnika.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące posiadania broni palnej (art. 263 § 2 k.k.) • Zarzuty dotyczące posiadania środków odurzających (art. 62 ust. 1 u.p.n.) • Zarzut rażącej niewspółmierności kary za czyny II i III.
Godne uwagi sformułowania
wierzytelność, o której mowa w art. 192 § 2 kk, nie może dotyczyć działalności przestępczej • pojęcie „wierzytelność” odnosi się tylko do świadczenia znajdującego prawne uzasadnienie • handel narkotykami nie podlega ochronie cywilnoprawnej • działania opisane w art. 191 § 1 kk mogą być skierowane jedynie wobec osoby, która ma zdolność, a więc obowiązek, możliwość, spełnienia żądanego świadczenia • działania opisane w/w przepisie nie mogą być skierowane przeciwko osobie postronnej, niemającej wpływu na zaspokojenie świadczenia • zachowanie mieszczące się w jednym historycznym zdarzeniu nie może być dzielone na odrębne i niezależne czyny
Skład orzekający
Maria Mrozik - Sztykiel
przewodniczący-sprawozdawca
Mirosława Strzelecka
sędzia
Adam Wrzosek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymuszenia zwrotu wierzytelności, w szczególności w kontekście działalności przestępczej oraz sytuacji, gdy zakładnik nie ma wpływu na zaspokojenie roszczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wierzytelność wynikała z nielegalnej transakcji narkotykowej. Interpretacja przepisów o posiadaniu broni i narkotyków jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd potrafi odrzucić kwalifikację prawną, gdy wierzytelność ma charakter przestępczy, co jest ważną lekcją dla prawników. Pokazuje również, że nawet w sprawach karnych można znaleźć ciekawe argumenty dotyczące zbiegu przepisów.
“Czy można wymusić zwrot pieniędzy za narkotyki? Sąd Apelacyjny: Nie, jeśli wierzytelność jest przestępcza!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.