II AKA 224/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 lipca 2017 roku skazał I. B. i J. K. za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i art. 297 § 1 kk, polegających na doprowadzeniu (...) Bank SA do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości poprzez przedłożenie 166 nierzetelnych faktur VAT w ramach umowy faktoringu. Oskarżonym wymierzono kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 5 lat oraz grzywny. Sąd Apelacyjny rozpoznał apelacje obrońców oskarżonych oraz prokuratora. Obrońcy zarzucali błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, kwestionując m.in. istnienie zamiaru oszukańczego i błędną wykładnię art. 297 § 1 kk. Prokurator zarzucił rażącą niewspółmierność kary orzeczonej na niekorzyść oskarżonych. Sąd Apelacyjny uznał apelacje obrońców za bezzasadne, podzielając ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego dotyczące zamiaru oskarżonych i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym interpretacji pojęcia "podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy" w kontekście umowy faktoringu. Oddalono również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym oddalenia wniosków dowodowych. Apelacja prokuratora również nie zasłużyła na uwzględnienie. W konsekwencji Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa oszustwa (art. 286 kk) i oszustwa kredytowego (art. 297 kk) w kontekście umów faktoringowych i przedkładania nierzetelnych dokumentów finansowych.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące zamiaru sprawcy i charakteru świadczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedłożenie nierzetelnych faktur VAT bankowi w ramach umowy faktoringu, które nie odzwierciedlają faktycznych zdarzeń gospodarczych, stanowi przestępstwo oszustwa (art. 286 § 1 kk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi, jeśli oskarżony działał z zamiarem wprowadzenia banku w błąd co do powstania wierzytelności i doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące zamiaru oskarżonych były trafne. Przedłożenie 'pustych' faktur VAT, które nie odzwierciedlały faktycznych transakcji sprzedaży, wprowadzało bank w błąd co do powstania wierzytelności, a celem było uzyskanie finansowania i poprawa płynności spółki, co stanowiło niekorzystne rozporządzenie mieniem.
Czy świadczenie pieniężne uzyskane w ramach umowy faktoringu, polegające na wykupie wierzytelności udokumentowanych nierzetelnymi fakturami VAT, może być uznane za "podobne świadczenie pieniężne na określony cel gospodarczy" w rozumieniu art. 297 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa faktoringu, zwłaszcza w formie niepełnej, może być uznana za podobne świadczenie pieniężne na określony cel gospodarczy, jeśli jest przeznaczona na finansowanie działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo i doktrynę, uznał, że faktoring, jako forma krótkoterminowego finansowania działalności gospodarczej, spełnia znamiona "podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy" w rozumieniu art. 297 § 1 kk, nawet jeśli nie jest to kredyt w ścisłym tego słowa znaczeniu.
Czy oddalenie wniosków dowodowych oskarżonych przez Sąd Okręgowy, w tym o uzyskanie dodatkowych dokumentów z banku, stanowi naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku oddalenie wniosków było zasadne lub nie miało wpływu na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że część wniosków dowodowych była zbędna lub dotyczyła danych, które już znajdowały się w aktach w formie elektronicznej. W pozostałym zakresie, gdzie bank nie mógł dostarczyć danych, było to niemożliwe do przeprowadzenia. Nawet jeśli sposób oddalenia był wadliwy, nie miało to wpływu na treść wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) Bank SA | instytucja | pokrzywdzony |
| (...) sp. z o.o. | spółka | podmiot powiązany z oskarżonymi |
Przepisy (49)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 297 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 633
Kodeks postępowania karnego
ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 1 § 2
Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych
ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 3 § 1
Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Prawo bankowe art. 105 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe
Prawo bankowe art. 105 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe
Prawo bankowe art. 104 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe
k.p.k. art. 217 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 169 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 169 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 5
Kodeks postępowania karnego
u.p.t.u. art. 106i § 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
k.c. art. 518
Kodeks cywilny
k.c. art. 709
Kodeks cywilny
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Prawo bankowe art. 69 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe
Konstytucja RP art. 42 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.k. art. 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące zamiaru popełnienia oszustwa i oszustwa kredytowego są trafne i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. • Umowa faktoringu może być uznana za "podobne świadczenie pieniężne na określony cel gospodarczy" w rozumieniu art. 297 § 1 kk. • Oddalenie wniosków dowodowych było zasadne lub nie miało wpływu na treść wyroku.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obrońców dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów postępowania. • Zarzut prokuratora dotyczący rażącej niewspółmierności kary.
Godne uwagi sformułowania
przedłożyli (...) Bank SA poświadczające nieprawdę i nierzetelne faktury VAT • doprowadzili ten bank do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem znacznej wartości • podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy • przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. wtedy, gdy... • nie można uznać za wypełnienie znamion strony podmiotowej oszustwa sytuacji, w której chociażby jeden z wymienionych wyżej elementów nie jest objęty świadomością sprawcy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa (art. 286 kk) i oszustwa kredytowego (art. 297 kk) w kontekście umów faktoringowych i przedkładania nierzetelnych dokumentów finansowych."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące zamiaru sprawcy i charakteru świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego mechanizmu finansowania działalności gospodarczej (faktoring) i jego potencjalnego nadużycia, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem gospodarczym i karnym.
“Faktoring jako narzędzie do popełnienia oszustwa? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.