II AKA 178/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonej J. B. oraz apelację prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie. Główną zmianą było ustalenie, że przywłaszczone środki pieniężne stanowiły łącznie kwotę 149 034,31 zł, co skutkowało wyeliminowaniem znamienia "znacznej wartości szkody" i kwalifikacją czynu z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W związku z tym orzeczono karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po 20 zł. Sąd Apelacyjny uwzględnił argumentację obrońcy, że oskarżona mogła domniemywać uprawnienie do połowy środków z rachunku bankowego, którego była współposiadaczem wraz ze zmarłym mężem. Jednocześnie uwzględniono apelację prokuratora, zobowiązując oskarżoną do informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy. Orzeczono również naprawienie szkody w ustalonej kwocie 149 034,31 zł. Oskarżoną zwolniono od kosztów postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących współposiadania rachunków bankowych, domniemania równości udziałów oraz konsekwencji prawnych przywłaszczenia środków z takiego rachunku.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z rachunkiem bankowym i dziedziczeniem, a także domniemaniem równości udziałów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ustanowienie współposiadacza rachunku bankowego jest równoznaczne z darowizną wszystkich środków na tym rachunku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustanowienie współposiadacza rachunku bankowego nie oznacza automatycznie darowizny wszystkich środków. Prawo bankowe i cywilne (domniemanie równości udziałów) wskazują na inne rozwiązania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że domniemanie równości udziałów w rachunku wspólnym (art. 891¹ k.p.c. w zw. z art. 197 k.c.) oznacza, że współposiadacz nie może zakładać, iż stał się właścicielem całości środków, a jedynie może domniemywać uprawnienie do swojego udziału (w tym przypadku połowy).
Czy zeznania świadków i zapis rozmowy mogą jednoznacznie potwierdzić zamiar darowizny środków pieniężnych?
Odpowiedź sądu
Nie zawsze. Sąd ocenia dowody na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a pojedyncze wypowiedzi lub fragmenty rozmów mogą być niewystarczające lub niejednoznaczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapis rozmowy między E. S. a oskarżoną nie mógł jednoznacznie potwierdzić przekonania oskarżonej o właścicielce środków, a zeznania świadków nie dostarczyły istotnych informacji w kontekście ustaleń faktycznych.
Czy brak zgłoszenia darowizny do Urzędu Skarbowego świadczy o braku jej dokonania lub braku przekonania o jej otrzymaniu?
Odpowiedź sądu
Może być jednym z elementów wpływających na ocenę, ale nie jest decydujący, zwłaszcza gdy istnieją inne okoliczności (np. różnice w skutkach podatkowych darowizn dokonanych przed i po ślubie).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak zgłoszenia darowizny do US był jednym z czynników przeczących przekonaniu oskarżonej o jej otrzymaniu, ale jednocześnie zauważył odmienność sytuacji prawnej i podatkowej w zależności od daty darowizny.
Czy sąd odwoławczy powinien orzec obowiązek probacyjny przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 72 § 1 k.k., sąd jest zobowiązany do orzeczenia jednego z wymienionych obowiązków probacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał apelację prokuratora za zasadną w tym zakresie, wskazując na obrazę art. 72 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy, który zaniechał orzeczenia takiego obowiązku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| E. S. (1) | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
| Szymon Liszewski | inne | Prokurator |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Zastosowano w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 listopada 2018r.
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 1,2 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
Zobowiązano oskarżoną do informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy.
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Wyeliminowano z opisu czynu z uwagi na obniżenie wartości szkody poniżej progu "znacznej wartości".
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 890 § 1
Kodeks cywilny
Niezastosowany przez sąd pierwszej instancji, uznany za nieadekwatny do sytuacji współposiadania rachunku.
k.c. art. 379 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do domniemania równych części zobowiązania banku z umowy rachunku bankowego.
k.c. art. 197
Kodeks cywilny
Podstawa do domniemania równych udziałów współwłaścicieli w rzeczy wspólnej.
Prawo bankowe art. 51
Ustawa Prawo bankowe
Określa zakres uprawnień wynikających ze współposiadania rachunków bankowych.
k.p.c. art. 891 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do domniemania równości udziałów w rachunku wspólnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Domniemanie równości udziałów w rachunku wspólnym (art. 891¹ k.p.c. w zw. z art. 197 k.c.) uzasadniające możliwość rozporządzenia jedynie połową środków. • Obowiązek orzeczenia środka probacyjnego przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności (apelacja prokuratora). • Obniżenie wartości szkody poniżej progu "znacznej wartości" na skutek zmiany ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Argumenty obrońcy dotyczące darowizny wszystkich środków na rachunku bankowym. • Argumenty obrońcy dotyczące interpretacji zeznań świadków i zapisu rozmowy jako dowodu darowizny. • Argumenty obrońcy dotyczące braku konieczności zgłaszania darowizny do US. • Argumenty obrońcy dotyczące niezastosowania art. 890 § 1 k.c.
Godne uwagi sformułowania
domniemywa się, że udziały są równe • nie sposób uznać, że czyniąc z niej współposiadacza konta bankowego dokonał na jej rzecz darowizny wszystkich zdeponowanych na nim środków • nie może zastępować treści umowy i charakteru współposiadania rachunków bankowych • nie sposób jednoznacznie wywodzić przekonanie oskarżonej odnoszącego się do świadomości w zakresie powstałego stosunku prawnego • nie może zastępować ustaleń w zakresie działu spadku • nie ma znaczenia dla dokonania ustaleń składników majątkowych pochodzących z dziedziczenia • nie przesądzają w żadnej mierze dokonania w tym zakresie ustaleń stosunków cywilnoprawnych następców prawnych właścicieli środków
Skład orzekający
Ewa Gregajtys
przewodniczący
Ewa Jethon
sprawozdawca
Sławomir Machnio
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących współposiadania rachunków bankowych, domniemania równości udziałów oraz konsekwencji prawnych przywłaszczenia środków z takiego rachunku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z rachunkiem bankowym i dziedziczeniem, a także domniemaniem równości udziałów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy interpretacji prawa bankowego i cywilnego w kontekście współposiadania rachunku bankowego i potencjalnego przywłaszczenia środków, co jest częstym problemem w praktyce. Zmiana wyroku i warunkowe zawieszenie kary dodają jej dynamiki.
“Współposiadacz rachunku bankowego – czy to już darowizna? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 149 034,31 PLN
naprawienie szkody: 149 034,31 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.