Orzeczenie · 2025-09-22

II AKA 154/24Uchylenie decyzji pozwolenie na budowe naruszenie procedury

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2025-09-22
SAOSKarneoszustwa podatkoweWysokaapelacyjny
oszustwo podatkowekaruzela VATVATnieświadomy udziałbrak dowodówuniewinnieniepostępowanie apelacyjneprawo karne skarbowe

Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelacje obrońców, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku i uniewinnił wszystkich oskarżonych (E. K., D. K., G. A., R. S., M. S., P. S.) od popełnionych im przypisanych czynów. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przypisania oskarżonym winy, a w szczególności do udowodnienia świadomego udziału w karuzelach VAT. Podkreślono, że nieświadomy udział w takich procederach jest możliwy i był częsty w analizowanym okresie, zwłaszcza z uwagi na brak odpowiednich instrumentów prawnych zabezpieczających przed wpadnięciem w karuzelę VAT. Sąd odwoławczy zakwestionował ustalenia Sądu pierwszej instancji, wskazując na dowolną ocenę dowodów i przyjmowanie z góry tezy o winie oskarżonych. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uniewinnił wszystkich oskarżonych, zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu oraz obciążył Skarb Państwa kosztami procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie uniewinnienia w sprawach o karuzele VAT z powodu braku dowodów świadomości udziału, podkreślenie możliwości nieświadomego udziału i znaczenia orzecznictwa TSUE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki karuzeli VAT i oceny dowodów w sprawach o oszustwa podatkowe.

Zagadnienia prawne (4)

Czy materiał dowodowy zebrany w sprawie daje podstawy do przypisania oskarżonym świadomego udziału w karuzeli VAT i oszustwach podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, materiał dowodowy nie daje podstaw do przypisania oskarżonym świadomego udziału w karuzeli VAT i oszustwach podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że nieświadomy udział w karuzeli VAT jest możliwy i częsty, zwłaszcza w analizowanym okresie z powodu braku odpowiednich instrumentów prawnych. Zakwestionowano ustalenia Sądu pierwszej instancji dotyczące dowolnej oceny dowodów i przyjmowania z góry tezy o winie. Podkreślono, że brak jest dowodów na świadome działanie oskarżonych na szkodę Skarbu Państwa.

Czy brak dowodów na świadome działanie oskarżonych w karuzeli VAT uzasadnia ich uniewinnienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wystarczających dowodów na świadome działanie oskarżonych w karuzeli VAT uzasadnia ich uniewinnienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że ciężar dowodu spoczywa na organach podatkowych i prokuraturze, a domniemania nie mogą zastępować dowodów. W przypadku braku jednoznacznych dowodów na świadomość uczestnictwa w oszustwie, należy przyjąć nieświadomy udział lub brak winy.

Czy można przypisać winę oskarżonym na podstawie poszlak, jeśli nie tworzą one nierozerwalnego łańcucha wykluczającego inną wersję zdarzeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku poszlak, muszą one tworzyć nierozerwalny łańcuch prowadzący do ustalenia sprawstwa i wykluczający inną tezę.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że dowodzenie poszlakami wymaga wykazania, iż tworzą one spójny i nierozerwalny łańcuch, który nie pozwala na przyjęcie odmiennej tezy co do sprawstwa oskarżonego. W tej sprawie poszlaki nie spełniały tego wymogu.

Czy nieświadomy udział w karuzeli VAT, zwłaszcza w okresie braku odpowiednich instrumentów prawnych, może prowadzić do uniewinnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieświadomy udział w karuzeli VAT, zwłaszcza w okresie braku odpowiednich instrumentów prawnych, może prowadzić do uniewinnienia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę na ewolucję przepisów i brak narzędzi prawnych w analizowanym okresie, co zwiększało ryzyko nieświadomego wpadnięcia w karuzelę VAT. Podkreślono, że nie można wymagać od przedsiębiorców podejmowania czynności śledczych w celu weryfikacji kontrahentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
E. K. (1)osoba_fizycznaoskarżona
D. K. (1)osoba_fizycznaoskarżony
G. A.osoba_fizycznaoskarżony
R. S.osoba_fizycznaoskarżony
M. S. (1)osoba_fizycznaoskarżona
P. S. (1)osoba_fizycznaoskarżony
A. K.inneadwokat (pomoc prawna z urzędu)

Przepisy (39)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 273

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k.s. art. 76 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 37 § 1

Kodeks karny skarbowy

pkt 2

k.k.s. art. 38 § 2

Kodeks karny skarbowy

pkt 1

k.k. art. 21 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 9 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 20 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 65 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

u.p.t.u. art. 7 § 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.k.s. art. 44 § 1

Kodeks karny skarbowy

pkt 2

k.k.s. art. 44 § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 44 § 5

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

pkt 1, 1a, 2, 3, 4

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 8 § 1

Kodeks karny

ustawa COVID-19 art. 15 zzr

Ustawa z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa nowelizująca

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 roku o zmienia ustawy – Kodeks postępowania cywilnego , ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych , ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

k.p.k. art. 618 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 11

rozp. MS

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

§4 ust. 1 i 3 oraz §17 ust. 2 pkt 5

k.p.k. art. 632 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na świadome uczestnictwo w karuzeli VAT. • Możliwość nieświadomego udziału w karuzeli VAT, zwłaszcza w okresie braku odpowiednich instrumentów prawnych. • Niewłaściwa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. • Poszlaki nie tworzą nierozerwalnego łańcucha wykluczającego inną wersję zdarzeń. • Ciężar dowodu spoczywa na organach podatkowych i prokuraturze. • Przedawnienie karalności niektórych czynów.

Godne uwagi sformułowania

Nieświadomy udział w karuzeli VAT nie tylko jest możliwy, ale także częsty. • Sąd pierwszej instancji przyjął z góry tezę, że wszyscy oskarżeni świadomie uczestniczyli w karuzeli VAT i następnie do tej tezy dostosowywał nie tylko ustalone okoliczności, ale również niekorzystne dla oskarżonych domniemania, które w procesie karnym są niedopuszczalne. • Nie można przypisywać winy na podstawie domniemań i przyjmować jednocześnie z góry, że wszelkie okoliczności świadczące na korzyść oskarżonych były tylko kamuflażem ich przestępczych działań.

Skład orzekający

Janusz Sulima

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Dunikowski

sędzia

Grzegorz Skrodzki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uniewinnienia w sprawach o karuzele VAT z powodu braku dowodów świadomości udziału, podkreślenie możliwości nieświadomego udziału i znaczenia orzecznictwa TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki karuzeli VAT i oceny dowodów w sprawach o oszustwa podatkowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie uniewinniające wszystkich oskarżonych w złożonej sprawie o karuzele VAT jest bardzo interesujące dla prawników i pokazuje, jak trudne jest udowodnienie świadomości udziału w takich procederach.

“Sąd Apelacyjny uniewinnił wszystkich oskarżonych w głośnej sprawie o karuzele VAT – kluczowe znaczenie ma dowód świadomości!”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst