Orzeczenie · 2023-10-19

I ZO 67/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-10-19
SNinneodpowiedzialność zawodowa sędziówWysokanajwyższy
sąd najwyższyizba odpowiedzialności zawodowejwyłączenie sędziegobezstronnośćkodeks postępowania karnegoznajomośćzależność służbowa

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego K.S. od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 42/23 został złożony z powodu istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Sędzia K.S. wskazał na wieloletnią znajomość z sędzią P.P., który był stroną w sprawie, a także na fakt, że P.P. jest jego przełożonym jako Prezes Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Najwyższy, odwołując się do przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 40-43 k.p.k.) stosowanych odpowiednio w sprawach przed SN, podkreślił, że bezstronność sędziego obejmuje zarówno subiektywne poczucie, jak i obiektywny odbiór zewnętrzny. Zważywszy na zażyłą znajomość oraz zależność służbową między sędziami K.S. i P.P., Sąd Najwyższy uznał, że dla przeciętnego obserwatora mogłyby istnieć uzasadnione wątpliwości co do bezstronności K.S., co mogłoby wpłynąć na wiarygodność wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, postanowiono wyłączyć sędziego K.S. od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w kontekście znajomości i zależności służbowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN, ale zasady bezstronności są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (1)

Czy znajomość sędziego z inną stroną postępowania oraz zależność służbowa mogą stanowić podstawę do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie okoliczności mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i obiektywne czynniki mogące budzić wątpliwości co do jego bezstronności, muszą być brane pod uwagę. Znajomość i zależność służbowa między sędzią a stroną postępowania mogą dla przeciętnego obserwatora budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, co negatywnie wpływa na wiarygodność wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
SSN K. S.

Strony

NazwaTypRola
SSN K. S.osoba_fizycznawnioskodawca
SSN P. P.osoba_fizycznasędzia
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższegoorgan_państwowywnioskodawca zażalenia
Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższegoorgan_państwowyorgan

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego zachodzi, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie sędziego od udziału w sprawie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.

Pomocnicze

k.p.k. art. 40

Kodeks postępowania karnego

u.p.u.s. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepisy k.p.k. o wyłączeniu sędziego znajdują odpowiednie zastosowanie w sprawach przed SN.

u.SN art. 10 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy k.p.k. o wyłączeniu sędziego znajdują odpowiednie zastosowanie w sprawach przed SN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie znajomości między sędzią a stroną postępowania. • Istnienie zależności służbowej między sędzią a stroną postępowania. • Okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności • zarówno subiektywnego poczucia sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartym na zobiektywizowanych czynnikach mogących powodować stronniczość • musi być również obiektywnie bezstronny, musi więc dawać wystarczające gwarancje wykluczające wszelkie uzasadnione wątpliwości • Dla przeciętnego, bezstronnego obserwatora wskazana okoliczność może budzić w odbiorze zewnętrznym uzasadnione wątpliwości co do bezstronności SSN K. S., a przez to rzutować na wiarygodność wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący

K. S.

wnioskodawca

P. P.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w kontekście znajomości i zależności służbowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN, ale zasady bezstronności są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego, co jest zawsze interesujące dla prawników. Pokazuje, jak sąd sam dba o transparentność.

Czy znajomość i zależność służbowa wykluczają sędziego? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst