I ZO 132/26Wniosek o wyłączenie sędziego SN oddalony 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek sędziego Sądu Najwyższego Grzegorza Żmija o wyłączenie go od orzekania w sprawie sygn. akt I ZB 13/24 został złożony na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Sędzia powołał się na okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, wskazując na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 lipca 2026 r. (C-748/23 oraz połączone C-96/24, C-103/24 i C-112/24), które dotyczą postrzegania sędziów w kontekście ich powołania. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za niezasadny. Podkreślono, że ostateczna ocena zasadności wyłączenia sędziego należy do sądu, a nie do samego sędziego informującego o istnieniu potencjalnej podstawy wyłączenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że wskazane orzeczenia TSUE nie stanowią źródła prawa powszechnego i nie zastępują krajowych przepisów proceduralnych dotyczących wyłączenia sędziego. Dodatkowo, przywołano uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2025 r. (I NZP 7/25), zgodnie z którą Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom UE kompetencji do regulowania organizacji i funkcjonowania krajowego wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, wniosek o wyłączenie został oddalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz kompetencji organów UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące postrzegania sędziów mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenia TSUE nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., ponieważ nie są źródłem prawa powszechnego zastępującym ustawę w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ocena podstaw wyłączenia sędziego należy do sądu, a powołane przez sędziego orzeczenia TSUE nie mają mocy prawnej w polskim porządku prawnym w zakresie zastępowania przepisów k.p.k. dotyczących wyłączenia sędziego.
Kto jest uprawniony do oceny zasadności wniosku sędziego o wyłączenie od orzekania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ostateczna ocena zasadności żądania sędziego o wyłączenie od orzekania należy do sądu weryfikującego jego oświadczenie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 42 k.p.k., sąd dokonuje kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie faktycznym, a nie sam sędzia informujący o istnieniu okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SSN Grzegorz Żmij | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| SSN Tomasz Demendecki | osoba_fizyczna | przedmiot wniosku o wyłączenie |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd dokonuje kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie faktycznym.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 90 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy przekazania kompetencji organom międzynarodowym.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy stosowania prawa międzynarodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenia TSUE nie są źródłem prawa powszechnego zastępującym ustawę w zakresie wyłączenia sędziego. • Ocena zasadności wyłączenia sędziego należy do sądu, a nie do samego sędziego. • Polska nie przekazała organom UE kompetencji do regulowania organizacji i funkcjonowania krajowego wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Orzeczenia TSUE dotyczące postrzegania sędziów stanowią podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności w sprawie • nie jest źródłem prawa powszechnego i nie zastępuje ustawy • końcowa ocena czy konkretna okoliczność stanowi podstawę wyłączenia, nie należy do informującego o jej istnieniu sędziego, lecz do weryfikującego jego oświadczenie sądu
Skład orzekający
Maria Szczepaniec
przewodniczący
Grzegorz Żmij
wnioskodawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz kompetencji organów UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia niezawisłości sędziowskiej i relacji prawa krajowego z prawem UE, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Czy wyrok TSUE może zmusić polskiego sędziego do wyłączenia się z orzekania? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.