Orzeczenie · 2026-02-13

I ZO 1/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-13
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sędziaSąd Najwyższyodpowiedzialność dyscyplinarnawyłączeniebezstronnośćniezawisłośćKRSEKPCart. 6 EKPCKonstytucja RP

Przedmiotem postępowania przed Izbą Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego była sprawa z wniosku o zawieszenie w czynnościach służbowych sędziego Sądu Okręgowego w [...] X. Y. i obniżenie jego wynagrodzenia. W toku postępowania pełnomocnik sędziego X. Y. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Marka Siwka od udziału w rozpoznaniu tej sprawy. Jako podstawę wniosku wskazano okoliczność powołania sędziego Siwka na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co zdaniem wnioskodawcy, wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, odwołał się do art. 41 § 1 k.p.k., który stanowi, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że orzekanie przez sędziego powołanego w wadliwej procedurze może prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gwarantującego prawo do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Sąd przywołał wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w tym wyroki przeciwko Polsce, które potwierdzają konieczność zapewnienia standardów niezależności i bezstronności sądu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny i postanowił wyłączyć sędziego Marka Siwka od rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwą procedurę powołania i naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wyłączenie sędziego jest zasadny.

Uzasadnienie

Sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Powołanie sędziego na stanowisko w wadliwej procedurze, w tym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób budzący wątpliwości, może prowadzić do naruszenia standardu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).

Czy powołanie sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. narusza standardy niezależności i bezstronności sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwość procedury powołania może realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał na wadliwość procedury powoływania sędziów SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. Rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną w takiej procedurze wiąże się z prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego
Strona wygrywająca
wnioskodawca (pełnomocnik sędziego X. Y.)

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego
Marek Siwekosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Michał Lasotaosoba_fizycznaZastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych
Krzysztof Wiakosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Marek Motukosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
K. G.osoba_fizycznapełnomocnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i niezawisły sąd.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 8 § ust. 1-4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy dotyczące przejęcia spraw przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej po likwidacji Izby Dyscyplinarnej.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której przepisy dotyczące kształtowania KRS budziły wątpliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołanie sędziego Marka Siwka na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego nastąpiło w procedurze uznanej za wadliwą, co budzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. • Wadliwość procedury powołania sędziego może prowadzić do naruszenia standardu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). • Orzecznictwo ETPC i SN potwierdza konieczność zapewnienia standardów niezależności i bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka • niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • wadliwej procedurze powołania na stanowisko • prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Marek Siwek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwą procedurę powołania i naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i prawa do bezstronnego sądu, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Sędzia SN wyłączony z orzekania. Sąd Najwyższy wskazuje na wadliwą procedurę powołania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst