I USK 210/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną J.Ł. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2023 r., który oddalił apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Sprawa dotyczyła wysokości świadczenia emerytalnego przyznanego decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 26 ust. 1 i 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, twierdząc, że wysokość jego emerytury została zaniżona z powodu błędnej wykładni i zastosowania przepisów dotyczących wskaźnika średniego dalszego trwania życia. Kwestionował transparentność i sposób wyliczania tego wskaźnika przez Prezesa GUS. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że skarżący nie wykazał, iż w sprawie zachodzi istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani że skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd wyjaśnił, że metodologia GUS jest standardowa i powszechnie dostępna, a skarżący nie przedstawił argumentów świadczących o oczywistym naruszeniu prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku oczywistej zasadności i istotnych zagadnień prawnych, a także interpretacja zasad ustalania średniego dalszego trwania życia przez GUS.
Dotyczy konkretnej sytuacji braku spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych skargi kasacyjnej. Interpretacja zasad GUS może być pomocna w podobnych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sposób ustalania wskaźnika średniego dalszego trwania życia przez Prezesa GUS, stosowany do obliczania wysokości emerytury, jest zgodny z prawem i transparentny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sposób ustalania wskaźnika średniego dalszego trwania życia przez Prezesa GUS jest zgodny z prawem, transparentny i oparty na standardowej metodologii demograficznej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że metodologia GUS jest powszechnie dostępna, opiera się na danych demograficznych, jest zgodna z międzynarodowymi zaleceniami i stanowi model statystyczny, a nie prognozę. Uwspólnienie wskaźników dla kobiet i mężczyzn jest przejawem solidarności wewnątrzgeneracyjnej.
Czy zaniżenie wysokości świadczenia emerytalnego z powodu zastosowania wskaźnika średniego dalszego trwania życia, którego sposób wyliczenia jest kwestionowany przez skarżącego, narusza prawo do zabezpieczenia społecznego gwarantowane przez Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ sposób ustalania wskaźnika jest zgodny z prawem, a skarżący nie wykazał oczywistego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi ani istotnych zagadnień prawnych, a tym samym nie udowodnił naruszenia prawa do zabezpieczenia społecznego.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona lub zawiera istotne zagadnienie prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów do jej przyjęcia do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie przedstawił wywodu prawnego wskazującego na oczywistą zasadność skargi ani na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, co jest warunkiem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.Ł. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tomaszowie Mazowieckim | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 26 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczy sposobu ustalania wysokości emerytury poprzez podzielenie podstawy obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia. Sąd Najwyższy uznał, że sposób ustalania tego wskaźnika przez GUS jest zgodny z prawem.
u.e.r.f.u.s. art. 26 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczy ustalania średniego dalszego trwania życia. Sąd Najwyższy uznał, że sposób ustalania tego wskaźnika przez GUS jest zgodny z prawem.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 67 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis gwarantuje prawo do zabezpieczenia społecznego. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia tego prawa.
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał zaistnienia tych przesłanek.
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zastosował ten przepis.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania w sprawach kasacyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego. • Metodologia GUS dotycząca tablic trwania życia jest standardowa, powszechnie dostępna i zgodna z prawem. • Skarga kasacyjna nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia, lecz służy kontroli prawidłowości stosowania prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 26 ust. 1 i 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i zastosowanie wskaźnika średniego dalszego trwania życia. • Zarzut braku transparentności i niejasnego sposobu wyliczania wskaźnika średniego dalszego trwania życia. • Zarzut zaniżenia wysokości świadczenia emerytalnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (...), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (...), zachodzi nieważność postępowania (...) lub skarga jest oczywiście uzasadniona. • Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • Oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. • Metodologia stosowana przez GUS jest powszechnie dostępną informacją, można o niej przeczytać na stronie stat.gov.pl. • Uwspólnienie indywidualnych wskaźników średniej długości życia kobiet i mężczyzn po przejściu na emeryturę sprawia, że przy ustalaniu wysokości świadczeń następuje - korzystne dla kobiet - przesunięcie części środków od przeciętnie krócej żyjących mężczyzn do przeciętnie dłużej żyjących kobiet.
Skład orzekający
Agnieszka Żywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku oczywistej zasadności i istotnych zagadnień prawnych, a także interpretacja zasad ustalania średniego dalszego trwania życia przez GUS."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji braku spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych skargi kasacyjnej. Interpretacja zasad GUS może być pomocna w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu obywateli tematu wysokości emerytury i sposobu jej obliczania, a także procedury kasacyjnej przed Sądem Najwyższym. Wyjaśnienie metodologii GUS jest cenne.
“Czy wiesz, jak ZUS oblicza Twoją emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.