I UO 2/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania wniesionej przez ubezpieczoną H. I. po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. (sygn. akt K 5/11). Skarga ta była skierowana przeciwko prawomocnemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego z dnia 3 października 2007 r. Sąd Apelacyjny, postanowieniem z dnia 27 lutego 2013 r., stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, powołując się na art. 200 § 1 k.p.c. w zw. z art. 412 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak to przekazanie za nietrafne. Analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 405 k.p.c., Sąd Najwyższy wskazał, że do wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 4011 k.p.c. (nowa podstawa prawna) właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a w przypadku zaskarżenia orzeczeń różnych instancji – sąd instancji wyższej. Ponieważ skarga była oparta na wyroku Sądu Apelacyjnego, to właśnie ten sąd był właściwy do jej rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2009 r. (sygn. akt I UK 12/08) oddalający skargę kasacyjną ubezpieczonej nie był zaskarżony w kontekście podstawy wznowienia wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w […].
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie właściwości sądu do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i działania Sądu Najwyższego poza tokiem instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania po wyroku TK i zaskarżeniu orzeczenia sądu drugiej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Który sąd jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania, gdy podstawą jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego zaskarżający orzeczenie sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania, opartej na podstawie z art. 4011 k.p.c. (wyrok Trybunału Konstytucyjnego), jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej. W przypadku zaskarżenia wyroku sądu drugiej instancji, właściwy jest ten sąd drugiej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do art. 405 k.p.c., który stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 412 § 4 k.p.c. Wskazał, że właściwość sądu określa się na podstawie sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, a nie sądu, który rozpoznawał środek zaskarżenia (np. skargę kasacyjną). Sąd Najwyższy orzekający w sprawie skargi kasacyjnej działa poza tokiem instancji i nie jest sądem wyższej instancji w rozumieniu art. 405 k.p.c. w kontekście wznowienia postępowania.
Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną i oddalając ją, jest sądem wyższej instancji w rozumieniu art. 405 k.p.c. dla celów wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy, który rozpoznawał skargę kasacyjną i ją oddalił, nie jest sądem wyższej instancji w rozumieniu art. 405 zdanie pierwsze k.p.c. dla celów wznowienia postępowania, ponieważ orzeka poza tokiem instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sytuacji, gdy orzekał w sprawie skargi kasacyjnej, działał poza tokiem instancji. W takich przypadkach, zgodnie z orzecznictwem, do wznowienia postępowania właściwy jest sąd drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. I. | osoba_fizyczna | ubezpieczona / wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 405
Kodeks postępowania cywilnego
Do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie przewidzianej w art. 4011 k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej.
k.p.c. art. 4011
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 200 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 412 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39817 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego wiążąca w danej sprawie.
k.p.c. art. 39813 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.e.r.f.u.s. art. 6 § 1 pkt 9
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.o.r. art. 16 § 4
Ustawa o repatriacji
u.e.r.f.u.s. art. 114 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 200 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wyższego rzędu, któremu sprawa została przekazana, nie jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy i może przekazać ją innemu sądowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie uznał się za niewłaściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania. • Właściwość sądu do wznowienia postępowania określa art. 405 k.p.c., a nie art. 412 § 4 k.p.c. w kontekście zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji. • Sąd Najwyższy orzekający w sprawie skargi kasacyjnej nie jest sądem wyższej instancji dla celów wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania opartej na wyroku Trybunału Konstytucyjnego zaskarżającej orzeczenie sądu drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Przekazanie przez Sąd Apelacyjny sprawy (skargi o wznowienie postępowania) do rozpoznania Sądowi Najwyższemu jest nietrafne. • Regulacja ta nie określa więc, w jakich przypadkach Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania. • Przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania w razie oparcia jej na podstawie nieważności (art. 401 k.p.c.), należy rozumieć sąd orzekający w instancji, w której postępowanie było dotknięte nieważnością, a gdy nieważność była dotknięte postępowanie w więcej niż jednej instancji - sąd wyższej instancji. • Sąd Najwyższy, który rozpoznawał skargę kasacyjną i ją oddalił, nie jest sądem wyższej instancji w rozumieniu art. 405 zdanie pierwsze k.p.c., ponieważ orzeka poza tokiem instancji.
Skład orzekający
Małgorzata Gersdorf
przewodniczący
Józef Iwulski
sprawozdawca
Roman Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie właściwości sądu do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i działania Sądu Najwyższego poza tokiem instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania po wyroku TK i zaskarżeniu orzeczenia sądu drugiej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z właściwością sądu do wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako podstawa wznowienia dodaje jej kontekstu.
“Kto jest właściwy do wznowienia postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.