Orzeczenie · 2011-10-27

I SA/Wr 1155/11Uchylenie decyzji przedawnienie VAT 30

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2011-10-27
NSAPodatkoweWysokawsa
VATniezarejestrowana działalność gospodarczaszacowanie podstawy opodatkowaniaprzedawnienie zobowiązania podatkowegoOrdynacja podatkowaVI Dyrektywa VATkontrola skarbowaksięgowość

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj 2005 r. w kwocie 330 zł. Organ kontroli skarbowej ustalił, że strona prowadziła niezarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie usług księgowych i pracowniczych, nie zgłaszając jej do opodatkowania. W toku postępowania organ posłużył się dowodami z zabezpieczonej dokumentacji finansowo-księgowej, ekspertyzy biegłego sądowego oraz zeznań świadków. Strona nie potrafiła wyjaśnić pochodzenia dokumentacji, a jej zeznania dotyczące wysokości stawek za usługi odbiegały od cen rynkowych. Organ I instancji odmówił wiarygodności przedłożonym księgom podatkowym i rejestrom VAT, szacując podstawę opodatkowania. Strona zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 23 Op dotyczącego szacowania, a także przepisów VI Dyrektywy Rady UE. Podniosła również zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od stycznia do listopada 2005 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, odrzucając zarzut przedawnienia i podzielając stanowisko o zasadności szacowania podstawy opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że najdalej idący zarzut skargi – zarzut przedawnienia – zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że decyzja wydana na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT ma charakter konstytutywny i podlega 3-letniemu terminowi przedawnienia przewidzianemu w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponieważ decyzja organu I instancji została doręczona po upływie tego terminu, Sąd uznał zobowiązanie za przedawnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie charakteru konstytutywnego decyzji wydawanych na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT oraz zastosowanie 3-letniego terminu przedawnienia do takich decyzji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika zwolnionego podmiotowo z VAT i wydania decyzji szacunkowej z powodu braku ewidencji.

Zagadnienia prawne (5)

Czy decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT, wydana wobec podatnika zwolnionego podmiotowo, ma charakter deklaratoryjny czy konstytutywny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Decyzja wydana na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT ma charakter konstytutywny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja określająca podatek na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT ma charakter konstytutywny, ponieważ nie wynika ona z obowiązku samoobliczenia podatku VAT, a jej powstanie jest nierozerwalnie związane z przeprowadzeniem procesu wymiaru zobowiązania, wydaniem decyzji i jej doręczeniem.

Jaki termin przedawnienia ma zastosowanie do zobowiązań podatkowych określonych w drodze decyzji na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Do zobowiązań podatkowych określonych w drodze decyzji na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT znajduje zastosowanie 3-letni termin przedawnienia przewidziany w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że decyzja wydana na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT ma charakter konstytutywny i nie podlega przepisom § 2 i § 3 art. 68 Ordynacji podatkowej, które dotyczą odpowiednio niezłożenia deklaracji lub nieujawnienia danych, ani dodatkowego zobowiązania podatkowego. W związku z tym zastosowanie ma podstawowy 3-letni termin przedawnienia.

Czy szacowanie podstawy opodatkowania w podatku VAT jest dopuszczalne w przypadku prowadzenia niezarejestrowanej działalności gospodarczej i nierzetelnych ksiąg podatkowych?

Odpowiedź sądu

Tak, szacowanie podstawy opodatkowania jest dopuszczalne w takich przypadkach, jednakże sposób jego przeprowadzenia musi być zgodny z prawem.

Uzasadnienie

Sąd nie odniósł się szczegółowo do tej kwestii, ponieważ uznał sprawę za przedawnioną. Jednakże organy podatkowe obu instancji uznały szacowanie za dopuszczalne i konieczne w sytuacji braku rzetelnej ewidencji i prowadzenia niezarejestrowanej działalności.

Czy naruszenie przepisów VI Dyrektywy Rady UE (art. 11) następuje poprzez zastosowanie art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej (szacowanie metodą inną niż ustawowa)?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez Sąd z uwagi na przedawnienie.

Uzasadnienie

Strona podnosiła zarzut niezgodności art. 23 § 4 Op z VI Dyrektywą, wskazując na orzecznictwo ETS. Organ odwoławczy odwołał się do orzecznictwa NSA, które miało uchylić wyrok WSA w Bydgoszczy w podobnej sprawie. Sąd nie ocenił tego zarzutu.

Czy doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej poprzez wykorzystanie materiału dowodowego zebranego w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez Sąd z uwagi na przedawnienie.

Uzasadnienie

Strona zarzucała brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zabezpieczonym przez prokuraturę i brak protokołu z tej czynności. Sąd nie odniósł się do tego zarzutu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.

Przepisy (30)

Główne

u.o.p.t.u. art. 109 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przez podatników zwolnionych od podatku.

u.o.p.t.u. art. 109 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie przez organ podatkowy wartości niezaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania i ustalenie podatku należnego.

Op art. 68 § 1

Ordynacja podatkowa

3-letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Op.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p.t.u. art. 113 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10.000 euro.

u.o.p.t.u. art. 113 § 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie od podatku podatników rozpoczynających prowadzenie działalności, jeżeli wartość sprzedaży opodatkowanej w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży nie przekroczy kwoty określonej w ust. 1.

u.o.p.t.u. art. 99 § 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnicy zwolnieni podmiotowo nie mają obowiązku składania deklaracji.

u.o.p.t.u. art. 103 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnik jest obowiązany do obliczenia i wpłacenia podatku należnego za okres rozliczeniowy.

u.o.p.t.u. art. 22 § 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, które uznają za konieczne dla prawidłowego naliczenia i pobrania podatku.

Op art. 23 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 23 § 3

Ordynacja podatkowa

Op art. 23 § 4

Ordynacja podatkowa

Op art. 193 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 193 § 4

Ordynacja podatkowa

Op art. 193 § 6

Ordynacja podatkowa

Op art. 23

Ordynacja podatkowa

Metody szacowania podstawy opodatkowania.

Op art. 68 § 2

Ordynacja podatkowa

5-letni termin przedawnienia w przypadku niezłożenia deklaracji lub nieujawnienia danych.

Op art. 68 § 3

Ordynacja podatkowa

5-letni termin przedawnienia dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT.

Op art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego lub karnego skarbowego.

Op art. 21 § 1

Ordynacja podatkowa

Powstanie zobowiązania podatkowego z mocy prawa.

Op art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

Określenie wysokości zobowiązania podatkowego decyzją.

Op art. 21 § 1

Ordynacja podatkowa

Powstanie zobowiązania podatkowego z dniem doręczenia decyzji.

Op art. 200

Ordynacja podatkowa

k.k.s. art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw art. 13

Stosowanie przepisów art. 109-111 ustawy o VAT w brzmieniu nadanym nowelizacją do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.

VI Dyrektywa art. 11

VI Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku

Podstawa opodatkowania powinna stanowić wynagrodzenie rzeczywiście otrzymane.

VI Dyrektywa art. 24

VI Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku

Specjalny system dla małych przedsiębiorstw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj 2005 r. uległo przedawnieniu z uwagi na zastosowanie 3-letniego terminu przedawnienia do decyzji wydanej na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja w sprawie ustalenia podatku na podstawie art.109 ust. 2 ustawy o VAT ma charakter konstytutywny. • Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący

Marta Semiczek

sędzia

Barbara Ciołek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru konstytutywnego decyzji wydawanych na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o VAT oraz zastosowanie 3-letniego terminu przedawnienia do takich decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika zwolnionego podmiotowo z VAT i wydania decyzji szacunkowej z powodu braku ewidencji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych w VAT, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnienie charakteru decyzji szacunkowych i ich przedawnienia ma dużą wartość praktyczną.

“Przedawnienie VAT: Kluczowe orzeczenie WSA w sprawie decyzji szacunkowych!”

Dane finansowe

WPS: 330 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst