I SA/Wa 812/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Spółka domagała się uwłaszczenia gruntu położonego w Z., zajętego przez budynki i infrastrukturę kolejową, z dniem 5 grudnia 1990 r. Organy administracji odmówiły, argumentując, że jedna z kluczowych działek (nr [...]) nie należała do Skarbu Państwa w tej dacie, a budynek administracyjny posadowiony jest częściowo na tej działce, co uniemożliwia uwłaszczenie zgodnie z zasadą superficies solo cedit. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał skargę za niezasadną. Podkreślono, że kluczowe dla uwłaszczenia na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest, aby grunt stanowił własność Skarbu Państwa (lub gminy) w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz aby był w zarządzie państwowej osoby prawnej. Choć spółka wykazała prawo zarządu do części działek (nr [...], [...] i [...]), to działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa dopiero w 2005 r. w drodze zasiedzenia. Ponadto, sąd przywołał przepisy Kodeksu cywilnego (art. 47, 48, 235) oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 93 ust. 3b), wskazujące, że nie jest możliwe uwłaszczenie gruntu zabudowanego, jeśli budynek wykracza poza działki stanowiące własność Skarbu Państwa w dacie uwłaszczenia, chyba że możliwe jest wydzielenie odrębnych budynków zgodnie z przepisami prawa budowlanego. W tej sprawie taka możliwość nie zachodziła, co skutkowało oddaleniem skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia gruntów Skarbu Państwa, zwłaszcza w kontekście nieruchomości zabudowanych budynkami wykraczającymi poza granice działek stanowiących własność Skarbu Państwa w dacie uwłaszczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z uwłaszczeniem na podstawie przepisów sprzed nowelizacji, a także z konkretnym stanem prawnym nieruchomości i budynków. Zasada superficies solo cedit jest ogólna, ale jej zastosowanie w kontekście uwłaszczenia wymaga analizy konkretnych przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, jeśli budynek posadowiony na tym gruncie wykracza poza jego granice i znajduje się częściowo na działce, która w dacie uwłaszczenia nie stanowiła własności Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest możliwe potwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, jeśli budynek wykracza poza granice działek stanowiących własność Skarbu Państwa w dacie uwłaszczenia, chyba że możliwe jest wydzielenie odrębnych budynków zgodnie z przepisami prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Zasada superficies solo cedit (art. 47, 48 k.c.) oraz przepisy dotyczące uwłaszczenia (art. 200 u.g.n.) wymagają, aby budynek był w całości posadowiony na gruncie, który ma być przedmiotem uwłaszczenia. Jeśli budynek wykracza poza te granice, a działka, na której znajduje się jego część, nie spełnia przesłanek uwłaszczenia, całe postępowanie uwłaszczeniowe dotyczące gruntu jest niemożliwe.
Jakie dokumenty są wystarczające do udowodnienia prawa zarządu nieruchomością państwową na potrzeby postępowania uwłaszczeniowego?
Odpowiedź sądu
Prawo zarządu może być udowodnione m.in. decyzją o przekazaniu nieruchomości w zarząd, umową o przekazanie zarządu zawartą za zgodą organu, lub innymi dokumentami wymienionymi w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z 1986 r. stanowiła dokument wskazujący na prawo zarządu do części działek, spełniając wymogi § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Jednakże, mimo spełnienia tej przesłanki, uwłaszczenie nie mogło nastąpić z innych przyczyn.
Czy decyzja stwierdzająca prawo zarządu nieruchomością, wydana przed datą, w której Skarb Państwa nabył własność tej nieruchomości przez zasiedzenie, może stanowić podstawę do uwłaszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ kluczową przesłanką uwłaszczenia jest własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. Decyzja o zarządzie wydana przed nabyciem własności przez zasiedzenie nie może potwierdzać prawa do nieruchomości, która w dacie tej decyzji nie należała do Skarbu Państwa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa dopiero w 2005 r. na mocy postanowienia o zasiedzeniu z 2017 r. W związku z tym, decyzja z 1986 r. dotycząca zarządu tą działką nie mogła być podstawą do uwłaszczenia, gdyż Skarb Państwa nie był jej właścicielem w 1990 r.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 200 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 200 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 200 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 200 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.c. art. 47 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
k.c. art. 235 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 235 § § 2
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. § 4 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
u.g.n. art. 93 § ust. 3b
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38 § ust. 2
u.g.n. art. 31
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek administracyjny posadowiony jest częściowo na działce nr [...], która w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, co uniemożliwia uwłaszczenie gruntu. • Zasada superficies solo cedit (art. 47, 48 k.c.) oraz przepisy prawa budowlanego (art. 93 ust. 3b u.g.n.) wykluczają możliwość uwłaszczenia gruntu zabudowanego, gdy budynek wykracza poza granice działek stanowiących własność Skarbu Państwa w dacie uwłaszczenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) poprzez nieuwzględnienie, że nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego [...] S.A.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. • Istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać. • Nie jest zatem możliwe potwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego bez potwierdzenia nabycia znajdujących się na tym gruncie zabudowań. • Jeden i ten sam budynek nie może być zarazem częścią składową nieruchomości gruntowej i nieruchomością budynkową, której własność związana jest z użytkowaniem wieczystym.
Skład orzekający
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący
Anna Falkiewicz-Kluj
członek
Marta Kołtun-Kulik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia gruntów Skarbu Państwa, zwłaszcza w kontekście nieruchomości zabudowanych budynkami wykraczającymi poza granice działek stanowiących własność Skarbu Państwa w dacie uwłaszczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z uwłaszczeniem na podstawie przepisów sprzed nowelizacji, a także z konkretnym stanem prawnym nieruchomości i budynków. Zasada superficies solo cedit jest ogólna, ale jej zastosowanie w kontekście uwłaszczenia wymaga analizy konkretnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia uwłaszczenia gruntów, które jest nadal aktualne w kontekście gospodarki nieruchomościami. Wyjaśnia praktyczne problemy związane z zastosowaniem zasady superficies solo cedit w postępowaniu administracyjnym.
“Czy można uwłaszczyć grunt, jeśli budynek 'stoi na dwóch podwórkach'?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.