Orzeczenie · 2010-03-26

I SA/Wa 1400/09Nieważność zaświadczeń rekompensata nieruchomości zabużańskie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2010-03-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościrekompensatamienie zabużańskiezaświadczenienieważnośćpostępowanie administracyjnespadkobiercywłasność

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi W. T. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdzającą nieważność dwóch zaświadczeń Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 1999 r. i [...] czerwca 1999 r. Zaświadczenia te potwierdzały prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dla spadkobierców L. L. i M. L., a konkretnie dla T. Z. i W. T. w ½ części. Organ pierwszej instancji, Wojewoda, stwierdził nieważność zaświadczeń, powołując się na art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty. Stwierdzono, że wydanie dwóch oddzielnych zaświadczeń dla poszczególnych spadkobierców naruszało art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że uprawnienia przysługują łącznie wszystkim spadkobiercom lub jednemu z nich wskazanemu przez osoby uprawnione. Ponadto, organ wskazał na braki w wyjaśnieniu stanu faktycznego, w tym nieprawidłowości w opisie nieruchomości i operacie szacunkowym, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa). Minister Skarbu Państwa w decyzji drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję Wojewody, podtrzymując argumentację o konieczności wydania jednego zaświadczenia dla wszystkich spadkobierców. Odrzucono zarzut możliwości sprostowania zaświadczeń, uznając zmianę adresata za niedopuszczalną. Podkreślono również, że opis nieruchomości powinien spełniać wymogi art. 75 § 2 kpa, a opis sporządzony przez T. Z. nie spełniał tych wymogów. Skarżące wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa, w tym art. 156 § 1 pkt 2 (błędna wykładnia pojęcia "rażące naruszenie prawa"), art. 16 (naruszenie zasady trwałości decyzji), art. 7 (nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela), art. 8 (dyskredytowanie zaufania do organów Państwa) oraz art. 107 § 3 kpa (lakoniczne uzasadnienie). Podniesiono również zarzuty naruszenia Konstytucji RP i Protokołu nr 1 do EKPC. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Potwierdzono, że postępowanie w trybie nadzoru było dopuszczalne na podstawie art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Sąd uznał naruszenie art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami za rażące i oczywiste, ponieważ wydanie dwóch oddzielnych zaświadczeń zamiast jednego wspólnego naruszało prawa stron i rozstrzygało tylko o części uprawnienia. Dodatkowo, stwierdzono naruszenie art. 7 i 77 kpa z powodu niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym wadliwy opis nieruchomości. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego ma skutek ex tunc i nie narusza praw nabytych, a w nowym postępowaniu zostanie ocenione prawo do rekompensaty. Zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP i EKPC zostały uznane za nieuzasadnione, podzielając stanowisko organu drugiej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności zaświadczeń, zasady postępowania administracyjnego w sprawach rekompensat za mienie zabużańskie, oraz skutki prawne stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z mieniem zabużańskim i wydawaniem zaświadczeń.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wydanie dwóch oddzielnych zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie dla spadkobierców, zamiast jednego wspólnego, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie dwóch oddzielnych zaświadczeń zamiast jednego wspólnego dla wszystkich spadkobierców stanowi rażące naruszenie art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie

Przepis art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że uprawnienia wynikające z tytułu mienia pozostawionego za granicą przysługują łącznie wszystkim spadkobiercom lub jednemu z nich wskazanemu przez osoby uprawnione. Wydanie dwóch oddzielnych zaświadczeń narusza tę zasadę, rozstrzygając o prawach tylko w części w stosunku do każdej ze stron, a nie o całości uprawnienia.

Czy opis nieruchomości sporządzony na potrzeby ustalenia wartości rekompensaty za mienie zabużańskie, który nie spełnia wymogów formalnych i zawiera niepotwierdzone naniesienia, może stanowić podstawę do wydania zaświadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki opis nie może stanowić podstawy, a zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Opis nieruchomości sporządzony przez T. Z. nie spełniał wymogów art. 75 kpa i zawierał naniesienia niepotwierdzone w innych dowodach. Stanowił on istotny dowód w postępowaniu, a jego wadliwość oraz zaniechanie organu w zakresie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego stanowiło naruszenie art. 7 i 77 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Czy stwierdzenie nieważności zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie narusza prawa nabyte stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego ma skutek ex tunc i nie narusza praw nabytych, a w nowym postępowaniu zostanie ocenione prawo do rekompensaty.

Uzasadnienie

Decyzja o stwierdzeniu nieważności aktu administracyjnego wywołuje skutek od dnia wydania aktu, przywracając stan poprzedzający. Eliminacja wadliwych zaświadczeń nie wpływa na ochronę praw nabytych, a prawo do rekompensaty zostanie ocenione w nowym postępowaniu zgodnie z właściwymi przepisami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 212 § ust. 1, 2 i 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

W razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionej za granicą, uprawnienia przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Wydanie oddzielnych zaświadczeń dla poszczególnych spadkobierców stanowi rażące naruszenie tego przepisu.

u.r.p.r. art. 20

Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP

Do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się przepisy kpa dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145-163 kpa).

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym rażące naruszenie prawa.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakazuje organom uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakazuje wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalenia wartości tych nieruchomości § § 4 i § 5

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakazuje prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów Państwa.

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady trwałości decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 75 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie dwóch oddzielnych zaświadczeń zamiast jednego wspólnego dla wszystkich spadkobierców stanowi rażące naruszenie art. 212 ust. 5 u.g.n. • Opis nieruchomości nie spełniał wymogów formalnych i zawierał niepotwierdzone naniesienia, co naruszało art. 7 i 77 kpa. • Postępowanie w trybie nadzoru było dopuszczalne na podstawie art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów kpa dotyczących trwałości decyzji, interesu społecznego i obywatelskiego, zaufania do organów państwa. • Zarzuty naruszenia Konstytucji RP i Protokołu nr 1 do EKPC. • Możliwość sprostowania wydanych zaświadczeń.

Godne uwagi sformułowania

Organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w trybie nieważnościowym posiada natomiast jedynie uprawnienia kasacyjne. • W tym miejscu należy zauważyć, że zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa może odnosić się tylko do sytuacji, gdy treść decyzji w sposób oczywisty jest niezgodna z treścią właściwego przepisu prawa. • Zatem Sąd uznał naruszenie tego przepisu za rażące i oczywiste. • Decyzja o stwierdzeniu nieważności aktu administracyjnego wywołuje skutek ex tunc, czyli od dnia wydania aktu.

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

przewodniczący

Elżbieta Lenart

sprawozdawca

Emilia Lewandowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności zaświadczeń, zasady postępowania administracyjnego w sprawach rekompensat za mienie zabużańskie, oraz skutki prawne stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z mieniem zabużańskim i wydawaniem zaświadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z rekompensatami za mienie zabużańskie i procedurą administracyjną, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

“Nieważność zaświadczeń o rekompensacie za mienie zabużańskie – kluczowa interpretacja WSA.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst