I SA/Wa 1111/12Odmowa podjęcia postępowania akt notarialny apostille
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. K. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o odmowie podjęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 2000 r. Postępowanie to zostało wcześniej zawieszone postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. do czasu przedłożenia przez skarżącą prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po B. G. Skarżąca przedłożyła francuski akt notarialny z dnia [...] września 1992 r. jako dowód następstwa prawnego. Minister uznał, że dokument ten, mimo posiadania klauzuli apostille, nie jest wystarczający do podjęcia zawieszonego postępowania, ponieważ nie stanowił ani prawomocnego postanowienia sądu, ani zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Podkreślono, że zagraniczny akt notarialny rozstrzygający kwestię spadkobrania, która w Polsce jest zastrzeżona dla sądów, wymaga sądowego uznania na podstawie art. 1145 § 1 Kpc w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2009 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kpc i Kpa, w tym bezpodstawne zastosowanie art. 1145 § 1 Kpc do aktu notarialnego oraz brak zastosowania art. 1138 Kpc. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że podstawą orzekania był art. 97 § 2 Kpa, a przyczyna zawieszenia postępowania nie ustała, ponieważ skarżąca nie przedstawiła wymaganego prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku ani zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Sąd wyjaśnił również kwestię stosowania Konwencji Haskiej z 1961 r., wskazując, że apostille potwierdza jedynie autentyczność dokumentu, a nie jego merytoryczną skuteczność prawną w polskim porządku prawnym, zwłaszcza w zakresie wymagającym sądowego uznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUznawanie zagranicznych dokumentów urzędowych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza gdy dotyczą kwestii spadkowych lub innych materii zastrzeżonych dla sądów. Znaczenie apostille w kontekście polskiego prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania administracyjnego i wymogu przedłożenia konkretnych dokumentów spadkowych. Interpretacja przepisów Kpc w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zagraniczny akt notarialny, opatrzony klauzulą apostille, może być uznany przez organ administracji za wystarczający dowód następstwa prawnego w celu podjęcia zawieszonego postępowania, jeśli polskie prawo wymaga prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zagraniczny akt notarialny, nawet opatrzony apostille, nie jest wystarczający, jeśli polskie prawo wymaga prawomocnego postanowienia sądu lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, a kwestia spadkobrania była w Polsce zastrzeżona dla sądów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyczyna zawieszenia postępowania (brak wymaganego dokumentu) nie ustała, ponieważ przedłożony francuski akt notarialny nie spełniał wymogów postanowienia o zawieszeniu. Podkreślono, że apostille jedynie potwierdza autentyczność dokumentu, a nie jego merytoryczną skuteczność prawną w polskim porządku prawnym, zwłaszcza gdy dotyczy materii zastrzeżonej dla sądów (jak stwierdzenie nabycia spadku).
Jaki jest zakres zastosowania Konwencji Haskiej z 1961 r. w kontekście uznawania zagranicznych dokumentów urzędowych przez polskie organy administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Konwencja Haskiej znosząca wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych (opatrzonych apostille) dotyczy jedynie poświadczenia autentyczności podpisu, charakteru osoby podpisującej oraz tożsamości pieczęci, ale nie zwalnia z obowiązku sądowego uznania dokumentu, jeśli polskie prawo tego wymaga.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że apostille potwierdza jedynie formalną autentyczność dokumentu, a nie jego merytoryczną skuteczność prawną w polskim systemie prawnym. Konwencja nie zastępuje procedury uznania zagranicznych orzeczeń lub dokumentów rozstrzygających kwestie zastrzeżone dla polskich sądów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 97 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej podejmie zawieszone postępowanie, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie.
k.p.c. art. 1145 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis w brzmieniu do 1 lipca 2009 r. dotyczył uznania orzeczeń sądów zagranicznych. Sąd uznał, że wymagał sądowego uznania zagranicznego aktu notarialnego rozstrzygającego kwestię spadkobrania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 100 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wzywa stronę do wszczęcia postępowania w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia o zawieszeniu.
k.p.c. art. 1138
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy dowodowej dokumentów urzędowych sporządzonych za granicą. Sąd uznał, że nie wyłącza to wymogu sądowego uznania, jeśli przepis szczególny tego wymaga.
k.c. art. 1027
Kodeks cywilny
Wskazuje, że spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia.
k.c. art. 1025
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagraniczny akt notarialny, nawet z apostille, nie zastępuje wymaganego prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, gdy polskie prawo wymaga takiego dokumentu i sprawa dotyczy materii zastrzeżonej dla sądów.
Odrzucone argumenty
Przedłożony zagraniczny akt notarialny z apostille powinien być uznany za wystarczający dowód następstwa prawnego do podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. • Zastosowanie art. 1145 § 1 Kpc do aktu notarialnego jest bezpodstawne. • Należało zastosować art. 1138 Kpc, który nadaje aktowi notarialnemu moc dowodową równą polskim dokumentom urzędowym. • Organ naruszył zasady Kpa (art. 7, 8, 12, 75, 77, 80) poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego i odmówienie mocy dowodowej aktowi notarialnemu. • Naruszenie art. 97 § 2 Kpa poprzez odmowę podjęcia postępowania, gdy ustąpiła przyczyna zawieszenia.
Godne uwagi sformułowania
apostille nie przesądza o jego charakterze, tzn. czy dany dokument mieści się w pojęciu "orzeczenia", czy też jest innego rodzaju dokumentem urzędowym, a jedynie potwierdza autentyczność podpisu, charakter, w jakim działała osoba podpisująca dokument oraz tożsamość pieczęci lub stempla, którym jest on opatrzony. • Skoro zaś francuski akt notarialny rozstrzygnął zagadnienie zastrzeżone w prawie krajowym do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych, to jedyną formą uznania jego skuteczności prawnej, a tym samym zgodności z prawem krajowym, jest sądowe uznanie w trybie art. 1145 § 1 kpc w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2009 r. • Konwencja Haska dotyczy więc innych kwestii niż uznanie dokumentu zagranicznego i sam fakt zaopatrzenia dokumentu z dnia [...] września 1992 r. w apostille sam w sobie nie znosi wymogu jego uznania.
Skład orzekający
Iwona Kosińska
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
sędzia
Elżbieta Sobielarska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uznawanie zagranicznych dokumentów urzędowych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza gdy dotyczą kwestii spadkowych lub innych materii zastrzeżonych dla sądów. Znaczenie apostille w kontekście polskiego prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania administracyjnego i wymogu przedłożenia konkretnych dokumentów spadkowych. Interpretacja przepisów Kpc w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu uznawania zagranicznych dokumentów urzędowych, w tym aktów notarialnych z apostille, w polskim postępowaniu administracyjnym. Pokazuje, że formalne poświadczenie dokumentu nie zawsze wystarcza do jego merytorycznego uznania przez organy.
“Apostille to nie wszystko: kiedy zagraniczny akt notarialny nie wystarczy w polskim urzędzie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.