Orzeczenie · 2025-12-04

I SA/Sz 486/25Uchylenie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2025-12-04
NSAPodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjneprzedawnieniezobowiązania podatkoweVATdłużnik rzeczowyhipotekauchylenie postanowieniaWSAprawo podatkoweegzekucja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymywało w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej zobowiązań podatkowych spółki PM z tytułu VAT za okres luty-czerwiec 2009 r., prowadzonych z nieruchomości stanowiącej własność spółki FC, która występowała jako dłużnik rzeczowy. Spółka FC wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut przedawnienia dochodzonych należności. Organ egzekucyjny wielokrotnie próbował wykazać, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony lub przerwany na skutek różnych czynności egzekucyjnych i postępowań sądowych. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia sądu było uznanie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 2012 r. na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) miało definitywny charakter i skutkowało uchyleniem czynności egzekucyjnych, w tym zajęć, co zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a. oznaczało brak wpływu tych czynności na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd podkreślił, że organ nie wykazał, aby termin przedawnienia zobowiązań podatkowych spółki PM nie upłynął, a próby organu wykazania, że umorzenie z 2012 r. dotyczyło jedynie czasowego braku wymagalności, były pozbawione podstaw prawnych. W konsekwencji sąd uznał, że zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. dla biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz uprawnień dłużnika rzeczowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umorzeniem postępowania egzekucyjnego w przeszłości i jego wpływem na obecną egzekucję.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. skutkuje uchyleniem czynności egzekucyjnych i brakiem wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. powoduje uchylenie skutków prawnych podjętych czynności egzekucyjnych, w tym zajęć, co zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a. oznacza, że czynności te nie mogą wpływać na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. ma definitywny charakter i skutkuje uchyleniem czynności egzekucyjnych, co zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a. wyklucza możliwość wywodzenia z nich skutków prawnych, w tym wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Próby organu wykazania, że umorzenie dotyczyło jedynie czasowego braku wymagalności, zostały uznane za niezasadne.

Czy ustanowienie hipoteki przymusowej wyklucza przedawnienie zabezpieczonego zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie hipoteki przymusowej nie wyklucza przedawnienia zobowiązania podatkowego na zasadach ogólnych określonych w art. 70 § 1-7 O.p.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo (w tym wyrok WSA w Szczecinie sygn. I SA/Sz 618/24 oraz wyrok NSA sygn. III FSK 1269/23), które stwierdziło, że art. 70 § 8 O.p. nie spełnia standardów konstytucyjnych i nie wyklucza przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką.

Czy dłużnik rzeczowy jest uprawniony do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dłużnik rzeczowy jest uprawniony do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 oraz art. 27i § 3 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok WSA w Szczecinie sygn. I SA/Sz 618/24, który potwierdził, że spółka FC jako dłużnik rzeczowy była uprawniona do powoływania się na przedawnienie zobowiązania podatkowego jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie.

Przepisy (30)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego na tej podstawie ma definitywny charakter i skutkuje uchyleniem czynności egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 60 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie skutków prawnych podjętych czynności egzekucyjnych, co wpływa na bieg terminu przedawnienia.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo nie istniał.

u.p.e.a. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skutki prawne umorzenia postępowania egzekucyjnego.

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawowy termin przedawnienia zobowiązań podatkowych.

O.p. art. 70 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27i § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Potwierdza uprawnienie dłużnika rzeczowego do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążąca moc oceny prawnej i wskazań sądu dla organów.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ogólne zasady postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

u.p.e.a. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Regulacje dotyczące ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po umorzeniu.

u.p.e.a. art. 34a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel z urzędu występuje o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

O.p. art. 70 § 6 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

O.p. art. 70 § 7 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

O.p. art. 70 § 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Nie wyklucza przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążąca moc oceny prawnej i wskazań sądu.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

K.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism w trybie zastępczym.

K.p.a. art. 16 § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady prowadzenia postępowania administracyjnego.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady prowadzenia postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. skutkuje uchyleniem czynności egzekucyjnych i brakiem wpływu na bieg terminu przedawnienia. • Dłużnik rzeczowy jest uprawniony do podnoszenia zarzutu przedawnienia. • Ustanowienie hipoteki przymusowej nie wyklucza przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o ciągłym zawieszaniu lub przerwaniu biegu terminu przedawnienia mimo umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. miało ten skutek, że zastosowane w jego toku środki egzekucyjne pozostały bez wpływu na bieg termin przedawnienia zobowiązań podatkowych • skoro umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie skutków prawnych podjętych czynności i środków egzekucyjnych, to zostaje również uchylony skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia • próby organu wykazywania, że postanowienie umarzające z [...] grudnia 2012 r. dotyczyło jedynie czasowego braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, a więc pozostawało poza zakresem art. 60 § 1 u.p.e.a. - są pozbawione podstaw prawnych.

Skład orzekający

Wiesława Achrymowicz

przewodniczący sprawozdawca

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sędzia

Jolanta Kwiecińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. dla biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz uprawnień dłużnika rzeczowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umorzeniem postępowania egzekucyjnego w przeszłości i jego wpływem na obecną egzekucję.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy złożonej batalii prawnej o przedawnienie zobowiązań podatkowych, w której sąd rozstrzyga o kluczowych skutkach umorzenia postępowania egzekucyjnego dla biegu terminu przedawnienia, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów egzekucyjnych.

“Dług podatkowy przedawniony mimo lat egzekucji? WSA rozstrzyga kluczową kwestię umorzenia postępowania.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst