I SA/SZ 212/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę Z. C., zarządcy sukcesyjnego, na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego polegającą na wykreśleniu spółki cywilnej A.-T. I. M. W. J. C. z rejestru podatników VAT. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT oraz Ordynacji podatkowej, wskazując, że spółka nadal prowadzi działalność, a spór między wspólnikami (w tym spadkobiercami zmarłego wspólnika) nie został prawomocnie rozstrzygnięty. Organ argumentował, że wykreślenie nastąpiło na podstawie zgłoszenia jednego ze wspólników o zaprzestaniu działalności i wypowiedzeniu udziału w spółce. Sąd, uwzględniając skargę, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Podkreślił, że spór o istnienie spółki i przesłanki do jej wykreślenia był już przedmiotem postępowania sądowego (nieprawomocny wyrok z 9 lipca 2025 r. sygn. I SA/Sz 107/25), a organ nie przeprowadził wystarczającej analizy sytuacji faktycznej i prawnej. Sąd wskazał, że organ nie może opierać się na jednostronnych oświadczeniach skonfliktowanych stron, a wykreślenie z rejestru VAT musi mieć konkretne podstawy prawne i faktyczne, zapewniając bezpieczeństwo obrotu prawnego. Wobec powyższego, sąd stwierdził bezskuteczność czynności organu i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na konieczność rzetelnej analizy przez organy administracji w przypadku sporów między wspólnikami spółek cywilnych dotyczących ich bytu prawnego i statusu VAT, zwłaszcza gdy spór jest przedmiotem postępowania sądowego. Podkreśla, że czynności materialno-techniczne nie mogą być arbitralne i muszą mieć oparcie w prawie i faktach.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej w kontekście zarządu sukcesyjnego i sporu między spadkobiercami. Interpretacja może być bardziej ogólna w odniesieniu do innych form działalności gospodarczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji skarbowej może dokonać wykreślenia spółki cywilnej z rejestru podatników VAT w formie czynności materialno-technicznej, opierając się na jednostronnym zgłoszeniu jednego ze wspólników, w sytuacji istnienia sporu między wspólnikami co do istnienia spółki i jej działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może dokonać wykreślenia w takiej sytuacji bez przeprowadzenia rzetelnej analizy prawnej i faktycznej, zwłaszcza gdy spór jest przedmiotem postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykreślenie spółki z rejestru VAT w formie czynności materialno-technicznej, oparte na jednostronnym oświadczeniu jednego ze wspólników w sytuacji głębokiego konfliktu, jest dowolne i narusza zasady prowadzenia rejestru oraz bezpieczeństwo obrotu prawnego. Kwestie sporne dotyczące istnienia spółki wymagają prawomocnego rozstrzygnięcia.
Czy oświadczenie jednego ze wspólników o wypowiedzeniu udziału w dwuosobowej spółce cywilnej, w obliczu sporu z pozostałymi spadkobiercami zmarłego wspólnika, jest wystarczające do stwierdzenia ustania bytu prawnego spółki i jej wykreślenia z rejestru VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo oświadczenie jednego wspólnika, zwłaszcza w kontekście sporu, nie jest wystarczające do stwierdzenia ustania bytu prawnego spółki i jej wykreślenia z rejestru VAT.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w sytuacji sporu między spadkobiercami zmarłego wspólnika, oświadczenie jednego z nich nie jest miarodajne dla oceny istnienia spółki i jej statusu podatkowego. Organ powinien przeprowadzić własną analizę i w razie wątpliwości wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie.
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 146 § par.1
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 96 § ust. 6-8
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 113 § ust. 13 pkt 1 lit. g
Ustawa o podatku od towarów i usług
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 199a § § 3
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 96 § ust. 6 i 9
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MS art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka cywilna nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej pomimo śmierci wspólnika. • Oświadczenie jednego ze wspólników o wypowiedzeniu udziału w spółce jest nieważne w kontekście sporu. • Organ nie przeprowadził należytej analizy prawnej i faktycznej sporu o istnienie spółki. • Wykreślenie z rejestru VAT w formie czynności materialno-technicznej, oparte na jednostronnym zgłoszeniu, jest dowolne i narusza bezpieczeństwo obrotu prawnego. • Spór o istnienie spółki i przesłanki do jej wykreślenia jest przedmiotem postępowania sądowego.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że wykreślenie nastąpiło na podstawie skutecznego zgłoszenia o zaprzestaniu działalności i wypowiedzeniu udziału w spółce przez jednego ze wspólników.
Godne uwagi sformułowania
kontrolowana czynność organu nie jest zgodna z prawem • spór o istnienie spółki cywilnej i o istnienie przesłanek do wykreślenia jej z rejestru podatników VAT jest przedmiotem sądowej kontroli legalności • zaskarżona czynność materialno-techniczna organu [...] nie może pozostać w obrocie prawnym • wykreślenie spółki cywilnej z rejestru podatników VAT musi mieć konkretne podstawy faktyczne i prawne • Same oświadczenia, deklaracje skonfliktowanych spadkobierców zmarłego wspólnika nie są miarodajne ani na płaszczyźnie faktów, ani prawa • Takie postępowanie organu jest arbitralne, a przez to dowolne • organ nie powiązał zaskarżonej czynności z konkretnymi podstawami faktycznymi i przesłankami ustawowymi • nie można zaakceptować sytuacji, w której organ zmienia treść rejestru podatników VAT wraz z kolejnymi oświadczeniami poszczególnych osób zaangażowanych w spór • treść zawiadomienia [...] nie została wywiedziona przez organ ani z ustalonych faktów, ani z adekwatnych przepisów prawa podatkowego • postępowanie organu nosi znamiona dowolności, arbitralności, pozostaje w sprzeczności z celem prowadzenia rejestru podatników VAT
Skład orzekający
Wiesława Achrymowicz
przewodniczący sprawozdawca
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
sędzia
Alicja Polańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność rzetelnej analizy przez organy administracji w przypadku sporów między wspólnikami spółek cywilnych dotyczących ich bytu prawnego i statusu VAT, zwłaszcza gdy spór jest przedmiotem postępowania sądowego. Podkreśla, że czynności materialno-techniczne nie mogą być arbitralne i muszą mieć oparcie w prawie i faktach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej w kontekście zarządu sukcesyjnego i sporu między spadkobiercami. Interpretacja może być bardziej ogólna w odniesieniu do innych form działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy skomplikowanego sporu między spadkobiercami o byt prawny spółki cywilnej i jej status VAT, co pokazuje praktyczne problemy związane z sukcesją i zarządzaniem firmą po śmierci przedsiębiorcy. Sąd krytykuje arbitralne działania organu skarbowego.
“Spór o VAT: Sąd chroni spółkę cywilną przed arbitralnym wykreśleniem przez skarbówkę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.