I SA/RZ 137/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi Gminy Miejskiej było postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) odmawiające wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług. Gmina wnioskowała o interpretację w zakresie opodatkowania VAT usługi dzierżawy autobusów na rzecz komunalnej spółki MKS, prawa do odliczenia VAT naliczonego z tytułu zakupu tych autobusów oraz opodatkowania bezpłatnych przewozów. Dyrektor KIS odmówił wydania interpretacji, powołując się na art. 14b § 5b pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskazując na uzasadnione przypuszczenie, że opisane zdarzenie przyszłe może stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. Organ uznał, że powiązania między gminą a spółką, brak przetargu na wyłonienie dzierżawcy oraz sposób kalkulacji czynszu dzierżawnego (okres 10 lat, oprocentowanie 7,39%, zwrot nakładów w 10 lat przy standardowej amortyzacji 5 lat) wskazują na możliwość osiągnięcia korzyści podatkowych sprzecznych z celem przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę gminy, uznając argumentację Dyrektora KIS za przekonującą. Sąd podkreślił, że odmowa wydania interpretacji jest uzasadniona, gdy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na możliwość nadużycia prawa, a w tym przypadku powiązania podmiotów, sposób kalkulacji czynszu i potencjalne uzyskanie korzyści podatkowych (pełne odliczenie VAT) uzasadniały takie przypuszczenie. Sąd odwołał się również do orzecznictwa NSA i TSUE w sprawach dotyczących nadużycia prawa w VAT.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa w VAT w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a spółkami komunalnymi, zwłaszcza w zakresie dzierżawy aktywów i prawa do odliczenia VAT.
Dotyczy specyficznej sytuacji gminy dzierżawiącej aktywa (autobusy) spółce komunalnej, gdzie kluczowe są okoliczności wskazujące na potencjalne nadużycie prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opisane przez gminę zdarzenie przyszłe, dotyczące dzierżawy autobusów na rzecz komunalnej spółki, może stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT, uzasadniające odmowę wydania indywidualnej interpretacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opisane zdarzenie przyszłe może stanowić nadużycie prawa, co uzasadnia odmowę wydania interpretacji indywidualnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Dyrektor KIS prawidłowo odmówił wydania interpretacji, ponieważ istniały uzasadnione przypuszczenia nadużycia prawa. Wskazano na powiązania między gminą a spółką, sposób wyłonienia dzierżawcy oraz sposób kalkulacji czynszu dzierżawnego, które mogły sugerować dążenie do uzyskania korzyści podatkowych sprzecznych z celem przepisów VAT.
Czy gmina ma prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu autobusów, które następnie odpłatnie wydzierżawia spółce komunalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie można jednoznacznie stwierdzić, że prawo do odliczenia przysługuje, gdyż odmowa wydania interpretacji wynika z podejrzenia nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Organ interpretacyjny odmówił wydania interpretacji w tej kwestii, uznając, że całe przedsięwzięcie może być próbą uzyskania korzyści podatkowej (pełnego odliczenia VAT), której gmina nie uzyskałaby, realizując zadania własne w inny sposób.
Czy sposób kalkulacji czynszu dzierżawnego (okres 10 lat, oprocentowanie 7,39%) jest rynkowy i czy brak przetargu na wyłonienie dzierżawcy świadczy o nierynkowym charakterze transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organ miał prawo ocenić, czy czynsz jest rynkowy i czy brak przetargu budzi wątpliwości, nawet jeśli gmina twierdziła inaczej.
Uzasadnienie
Organ interpretacyjny wskazał, że okres zwrotu nakładów (10 lat) jest dłuższy niż okres amortyzacji (5 lat przy 20% stawce), a także że brak przetargu może świadczyć o nierynkowym charakterze transakcji, co podważa rynkowość czynszu.
Przepisy (15)
Główne
o.p. art. 14b § 5b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 14b § 5b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić nadużycie prawa.
ustawa o VAT art. 5 § 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja nadużycia prawa w kontekście VAT.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 14b § 5c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 119a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 2 § 27b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja wartości rynkowej.
u.g.h. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.g.h. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zadania własne gmin, w tym transport zbiorowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. • Powiązania między gminą a spółką komunalną. • Sposób wyłonienia dzierżawcy (brak przetargu). • Sposób kalkulacji czynszu dzierżawnego (okres zwrotu nakładów dłuższy niż okres amortyzacji, potencjalnie nierynkowa stawka).
Odrzucone argumenty
Gmina argumentowała, że działała zgodnie z prawem, dochowała należytej staranności, a czynsz dzierżawny został skalkulowany rynkowo. • Gmina twierdziła, że nie można odmówić wydania interpretacji tylko z powodu potencjalnego prawa do odliczenia VAT. • Gmina podnosiła, że nie musiała przeprowadzać przetargu na wyłonienie dzierżawcy.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić nadużycie prawa • osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą owe przepisy • sztuczność przedmiotowej transakcji • nie można wykluczyć, że głównym celem opisanego we wniosku przedsięwzięcia jest osiągnięcie korzyści podatkowej
Skład orzekający
Małgorzata Niedobylska
przewodniczący
Piotr Popek
sprawozdawca
Grzegorz Panek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa w VAT w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a spółkami komunalnymi, zwłaszcza w zakresie dzierżawy aktywów i prawa do odliczenia VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gminy dzierżawiącej aktywa (autobusy) spółce komunalnej, gdzie kluczowe są okoliczności wskazujące na potencjalne nadużycie prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii nadużycia prawa w VAT, która jest istotna dla jednostek samorządu terytorialnego i spółek komunalnych, a także dla doradców podatkowych. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują transakcje pod kątem ich ekonomicznego uzasadnienia i celu podatkowego.
“Gmina kontra KIS: Czy dzierżawa autobusów to sposób na obejście prawa VAT?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.