I SA/Po 894/26Oddalenie skargi na umorzenie postępowania egzekucyjnego 40
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca domagała się umorzenia, argumentując, że tytuły wykonawcze z października 2025 r. nie spełniają wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w szczególności w zakresie wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia oraz podstawy prawnej prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali, że wskazane w tytułach przepisy (m.in. art. 2, 26, 115 u.p.e.a. oraz przepisy szczególne dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i inne) są wystarczające do identyfikacji obowiązku i podstawy egzekucji. Podkreślono, że obowiązek wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa (art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a.) powstaje tylko wtedy, gdy należność faktycznie korzysta z takiego prawa, czego w tym przypadku nie było. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że stałe elementy wzoru tytułu wykonawczego (art. 2 i 26 u.p.e.a.) w połączeniu z dodatkowymi podstawami prawnymi wskazanymi przez wierzyciela (m.in. art. 24 ust. 2 u.s.u.s.) prawidłowo identyfikują podstawę prawną egzekucji. Sąd stwierdził również, że brak wskazania adresu wierzyciela nie jest wadą dyskwalifikującą tytuł wykonawczy, a wskazanie art. 115 u.p.e.a. w kontekście braku przepisów szczególnych modyfikujących kolejność zaspokojenia jest dopuszczalne. W konsekwencji, sąd uznał, że nie zaszła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście braku wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa i podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, a także identyfikacji wierzyciela.
Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji składek na ubezpieczenia społeczne i inne należności publicznoprawnych, gdzie zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. oraz przepisy szczególne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który nie zawiera wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, spełnia wymogi formalne określone w art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. i czy jego brak stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania, jeśli należność nie korzysta z takiego prawa.
Uzasadnienie
Obowiązek wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia powstaje tylko wtedy, gdy należność faktycznie posiada takie pierwszeństwo, a prawo to nie wynika z zabezpieczenia. W przypadku należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, które nie mają pierwszeństwa, brak takiego wskazania w tytule wykonawczym nie jest wadą dyskwalifikującą.
Czy tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który zawiera ogólne wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji (np. art. 2 i 26 u.p.e.a.) bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej, spełnia wymogi formalne określone w art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. i czy jego brak stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ogólne wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, uzupełnione przez wierzyciela o konkretne przepisy (np. dotyczące składek ZUS), jest wystarczające i nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Stałe elementy wzoru tytułu wykonawczego, takie jak wskazanie art. 2 i 26 u.p.e.a., w połączeniu z dodatkowymi, konkretnymi podstawami prawnymi podanymi przez wierzyciela, stanowią pełną informację o podstawie prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Brak wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej w tych ogólnych przepisach nie wpływa na ważność egzekucji, jeśli cel przepisu jest realizowany.
Czy brak wskazania adresu wierzyciela w tytule wykonawczym stanowi wadę uniemożliwiającą identyfikację wierzyciela i czy jest podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak wskazania adresu wierzyciela nie jest wadą dyskwalifikującą tytuł wykonawczy, jeśli wierzyciel jest jednoznacznie zidentyfikowany.
Uzasadnienie
Art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wymaga jedynie oznaczenia wierzyciela, a nie podania jego adresu. Wymóg wskazania adresu dotyczy zobowiązanego. W tym przypadku wierzyciel (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) był jednoznacznie zidentyfikowany przez nazwę i numer rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 27 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa obligatoryjne elementy tytułu wykonawczego, w tym m.in. oznaczenie wierzyciela, dane zobowiązanego, treść obowiązku, podstawę prawną, wysokość należności, podstawę prawną pierwszeństwa (jeśli dotyczy) oraz podstawę prawną prowadzenia egzekucji.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymóg wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia powstaje tylko wtedy, gdy należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymóg wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Składki na ubezpieczenie społeczne, odsetki, koszty egzekucyjne podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
u.s.o.z. art. 93 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
u.r.p. art. 265 § ust. 6-7
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i należności z tytułu odsetek za zwłokę podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
u.f.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa o Funduszu Solidarnościowym
Do obowiązkowych składek na Fundusz stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące obowiązkowych składek na Fundusz Pracy.
u.o.r.p. art. 30 § ust. 2
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
W zakresie poboru składek na Fundusz, egzekucji tych składek stosuje się przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu administracyjnego w przypadku bezzasadności skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 115 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa kolejność zaspokajania należności pieniężnych w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 26
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje zasady wszczęcia administracyjnego postępowania egzekucyjnego oraz egzekucji administracyjnej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Strony postępowania administracyjnego.
u.p.e.a. art. 18 § pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny właściwy do prowadzenia egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a., w szczególności w zakresie wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia oraz podstawy prawnej prowadzenia egzekucji.
Odrzucone argumenty
Tytuły wykonawcze spełniają wymogi formalne, ponieważ wskazane przepisy (art. 2, 26, 115 u.p.e.a. oraz przepisy szczególne) wystarczająco identyfikują obowiązek i podstawę egzekucji. • Brak wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa nie jest wadą, gdy należność takiego prawa nie posiada. • Brak wskazania adresu wierzyciela nie jest wadą dyskwalifikującą tytuł wykonawczy.
Godne uwagi sformułowania
Wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w określonym celu. Tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której rzeczywiście jest zobowiązany. • Naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania kwoty, która nie obciąża zobowiązanego. • Pierwszeństwa, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie można w żadnej mierze wywodzić z art. 115 ust. 1 u.p.e.a., gdyż treść tego przepisu określa kolejność zaspokajania określonych należności, a pierwszeństwo ustalone w przepisach szczególnych może zmieniać tę kolejność.
Skład orzekający
Marek Sachajko
przewodniczący
Katarzyna Wolna-Kubicka
sędzia
Michał Ilski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście braku wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa i podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, a także identyfikacji wierzyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji składek na ubezpieczenia społeczne i inne należności publicznoprawnych, gdzie zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. oraz przepisy szczególne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą mieć znaczenie dla wielu podmiotów zobowiązanych. Interpretacja wymogów formalnych tytułu wykonawczego jest kluczowa dla prawidłowego przebiegu egzekucji.
“Czy wadliwy tytuł wykonawczy może uratować przed egzekucją? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.