Orzeczenie · 2026-04-22

I SA/Po 421/26Oddalenie skargi obowiązek szczepień egzekucja administracyjna 3

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-04-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnaszczepienia ochronneobowiązek szczepieńzarzuty egzekucyjnewymagalność obowiązkuprawo sanitarnepostępowanie egzekucyjneWSA Poznań

Sprawa dotyczyła skargi T. B. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które uchyliło postanowienie organu I instancji i oddaliło zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych u małoletniego syna skarżącego. Skarżący podnosił szereg zarzutów, w tym brak wymagalności obowiązku, jego niewykonalność, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ oraz naruszenie przepisów dotyczących podstaw prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że trzy z czterech zarzutów skarżącego (niewykonalność, niewłaściwy organ, naruszenie art. 21 § 1 u.p.e.a.) nie mogą być podniesione w obecnym stanie prawnym po nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności, sąd stwierdził, że obowiązek szczepień jest wymagalny i wynika bezpośrednio z przepisów prawa, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 81/19 nie podważał samego obowiązku, a jedynie formę jego ogłaszania. Sąd uznał również, że odmowa poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku szczepienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących możliwości podnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym po nowelizacji ustawy, a także kwestia wymagalności obowiązku szczepień ochronnych i znaczenia badania kwalifikacyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności możliwości podnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzuty niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz naruszenia art. 21 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być podniesione w obecnym stanie prawnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ katalog podstaw zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej jest enumeratywny i został zmieniony ustawą z dnia 11 września 2019 r., która weszła w życie 30 lipca 2020 r. Te zarzuty nie są już przewidziane w aktualnym brzmieniu art. 33 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że nowelizacja art. 33 u.p.e.a. wyeliminowała możliwość podnoszenia tych zarzutów. Rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a nie ocena zarzutów, które nie mogą być już podniesione.

Czy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 81/19?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek jest wymagalny. Wyrok TK nie podważył samego obowiązku, a jedynie formę jego ogłaszania (rozporządzenie ministra zamiast komunikatu GIS). Obowiązek wynika z przepisów ustawowych i jest bezpośrednio wykonalny.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wyrok TK dotyczył zgodności z Konstytucją formy prawnej określania terminu i liczby dawek szczepień, a nie samego obowiązku. Obowiązek pozostaje wymagalny na gruncie obowiązujących przepisów, a jego realizacja jest zgodna z prawem.

Czy odmowa poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu stanowi niewykonanie obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku szczepienia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy oraz orzecznictwo, wskazując, że badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią szczepienia, a jego celem jest wykluczenie przeciwwskazań. Niepoddanie się badaniu uniemożliwia stwierdzenie braku przeciwwskazań i tym samym stanowi niewykonanie obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie obowiązku szczepień ochronnych.

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Katalog podstaw zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej jest enumeratywny i został zmieniony ustawą z dnia 11 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), która weszła w życie 30 lipca 2020 r. Niektóre zarzuty, jak niewykonalność obowiązku niepieniężnego czy prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ, nie mogą być już podnoszone.

u.p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymienia enumeratywnie podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

u.z.z.z.ch.z.u. art. 17 § ust. 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Określa obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym.

u.z.z.z.ch.z.u. art. 17 § ust. 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym.

u.z.z.z.ch.z.u. art. 17 § ust. 11

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Przepis ten, zakwestionowany przez TK, utracił moc obowiązującą po 6 miesiącach od ogłoszenia wyroku. Do tego czasu organy i sądy były zobowiązane stosować go na dotychczasowych zasadach.

Dz. U. z 2022 r., poz. 2172

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Dz. U. z 2025 r. poz. 782

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Określa schemat obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 21 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.z.z.z.ch.z.u. art. 17 § ust. 4

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.z.ch.z.u. art. 17 § ust. 5

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.z.ch.z.u. art. 5 § § 1 pkt 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Uprawnia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej do żądania wykonania obowiązku szczepień ochronnych w drodze egzekucji administracyjnej.

u.p.p. art. 16

Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2019 r. poz. 2070

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Nowelizacja art. 33 u.p.e.a., która weszła w życie 30 lipca 2020 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty niewykonalności obowiązku, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ oraz naruszenia art. 21 § 1 u.p.e.a. nie mogą być podniesione w obecnym stanie prawnym. • Obowiązek szczepień ochronnych jest wymagalny i wynika bezpośrednio z przepisów prawa. • Odmowa poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku szczepienia.

Odrzucone argumenty

Brak wymagalności obowiązku szczepień. • Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. • Prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. • Naruszenie art. 21 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Godne uwagi sformułowania

Katalog zarzutów jest enumeratywny ("Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest"). • Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.

Skład orzekający

Marek Sachajko

przewodniczący

Katarzyna Wolna-Kubicka

sprawozdawca

Katarzyna Nikodem

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości podnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym po nowelizacji ustawy, a także kwestia wymagalności obowiązku szczepień ochronnych i znaczenia badania kwalifikacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności możliwości podnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu obowiązkowych szczepień i egzekucji administracyjnej, prezentując interpretację przepisów po zmianach i odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Czy odmowa szczepienia dziecka może prowadzić do egzekucji administracyjnej? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst