I SA/Po 1346/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę IR na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca argumentowała swoją ciężką sytuacją materialną i zdrowotną, wskazując, że przeznaczyła cały majątek na spłatę wierzycieli. Sąd w pierwszej kolejności odrzucił wniosek organu o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu, uznając ją za wniesioną w terminie. Następnie, analizując merytorycznie sprawę, Sąd stwierdził, że nie zaszły przesłanki do umorzenia składek na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ponieważ skarżąca otrzymuje stałe świadczenie emerytalne, co wyklucza całkowitą nieściągalność. Rozważono również możliwość umorzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, jednak Sąd uznał, że łączny dochód rodziny skarżącej nie jest na tyle niski, aby opłacenie składek stanowiło zbyt ciężkie skutki. Sąd podkreślił, że pobór składek ma charakter publicznoprawny i wymaga szczególnej staranności. Wskazano również, że do należności za ubezpieczonych niebędących płatnikami nie stosuje się przepisów rozporządzenia. Sąd oddalił skargę, wskazując skarżącej na możliwość wystąpienia o układ ratalny lub złożenia ponownego wniosku o umorzenie w przypadku zmiany okoliczności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek umorzenia składek ZUS, w tym pojęcia całkowitej nieściągalności oraz oceny sytuacji materialnej i rodzinnej w kontekście rozporządzenia wykonawczego. Podkreślenie publicznoprawnego charakteru składek i ograniczeń uznania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów z lat 2002-2003. Zmiany legislacyjne mogły wpłynąć na aktualność niektórych aspektów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wyklucza możliwość ich umorzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak całkowitej nieściągalności, rozumianej zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wyklucza możliwość umorzenia należności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera wyczerpujący katalog przypadków stanowiących o całkowitej nieściągalności. Ponieważ skarżąca otrzymuje stałe świadczenie emerytalne, z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji, przesłanka całkowitej nieściągalności nie została spełniona.
Czy otrzymywanie świadczenia emerytalnego przez wnioskodawczynię i jej męża wyklucza uznanie, że opłacenie składek pozbawiłoby ich możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, łączny dochód z emerytur skarżącej i jej męża nie jest na tyle niski, aby uznać, że opłacenie składek pozbawiłoby ich możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że łączny miesięczny dochód rodziny skarżącej z tytułu świadczeń emerytalnych nie jest na tyle niski, aby uznać, że opłacenie składek stanowiłoby zbyt ciężkie skutki dla rodziny, co jest przesłanką umorzenia na podstawie rozporządzenia.
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej dotyczące umarzania należności mają zastosowanie do składek za ubezpieczonych niebędących płatnikami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że rozporządzenie dotyczy umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ale tylko w odniesieniu do ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami. W przypadku składek za ubezpieczonych niebędących płatnikami, wnioski o umorzenie na tej podstawie są bezpodstawne.
Przepisy (14)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § 3a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § 3b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r. art. 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Pomocnicze
u.p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 83 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 123
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 57 § 4
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. • Dochody skarżącej i jej męża pozwalają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych po opłaceniu składek. • Przepisy rozporządzenia dotyczące umorzenia nie mają zastosowania do składek za ubezpieczonych niebędących płatnikami.
Odrzucone argumenty
Ciężka sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej uzasadniająca umorzenie składek. • Przeznaczenie środków ze sprzedaży udziałów na spłatę długów osobistych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. • Konstrukcja art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w tym zakresie przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek może, ale nie musi umorzyć zaległości. • Z całą stanowczością należy jednak podkreślić, że rozważenie możliwości umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w ramach uznania administracyjnego następuje dopiero wówczas, gdy zostanie ustalone, że w odniesieniu do wnioskodawcy zachodzi całkowita nieściągalność. • Podstawowym obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest dochodzenie należności z tytułu składek, zobowiązania te są bowiem uprzywilejowane i podlegają - co do zasady zaspokojeniu przed innymi należnościami.
Skład orzekający
Elwira Brychcy
przewodniczący
Katarzyna Nikodem
członek
Szymon Widłak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia składek ZUS, w tym pojęcia całkowitej nieściągalności oraz oceny sytuacji materialnej i rodzinnej w kontekście rozporządzenia wykonawczego. Podkreślenie publicznoprawnego charakteru składek i ograniczeń uznania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów z lat 2002-2003. Zmiany legislacyjne mogły wpłynąć na aktualność niektórych aspektów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zadłużenia wobec ZUS i możliwości jego umorzenia, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych. Pokazuje, jak sąd ocenia przesłanki umorzenia.
“Czy można umorzyć długi w ZUS, gdy masz emeryturę? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.