I SA/Op 98/26Kwota wolna od podatku odliczenie od podstawy opodatkowania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał skargę Z. B. i E. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2024 r. na kwotę 39.789,00 zł. Głównym sporem w sprawie było prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania kwoty 30.000 zł jako tzw. kwoty wolnej od podatku. Skarżący argumentowali, że po zmianie brzmienia art. 6 ust. 2 ustawy o PIT, kwota wolna może być odliczana od dochodu, a następnie podatek obliczany od połowy łącznych dochodów małżonków. Organy podatkowe oraz sąd administracyjny uznali jednak, że takie odliczenie jest nieprawidłowe, ponieważ kwota wolna od podatku jest realizowana poprzez mechanizm kwoty zmniejszającej podatek (art. 27 ust. 1 ustawy o PIT) w wysokości 3.600 zł, a nie poprzez pomniejszenie podstawy opodatkowania. Sąd podkreślił, że katalog odliczeń od dochodu jest zamknięty i nie obejmuje kwoty wolnej od podatku jako odrębnego odliczenia od podstawy opodatkowania. Wskazał, że potoczne rozumienie "kwoty wolnej od podatku" jako obniżającej dochód jest jedynie skrótem myślowym, a prawnie właściwym terminem jest "kwota zmniejszająca podatek". Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kwoty wolnej od podatku w kontekście odliczeń od podstawy opodatkowania oraz wspólnego rozliczenia małżonków.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o PIT i może być stosowane w podobnych stanach faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kwota wolna od podatku może być odliczona od podstawy opodatkowania (dochodu) w ramach ulg podatkowych, czy też jedynie pomniejsza należny podatek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwota wolna od podatku nie może być odliczona od podstawy opodatkowania. Jest ona realizowana poprzez mechanizm kwoty zmniejszającej podatek (art. 27 ust. 1 ustawy o PIT), która pomniejsza należny podatek.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że potoczne rozumienie "kwoty wolnej od podatku" jako obniżającej dochód jest skrótem myślowym. Prawnie właściwym terminem jest "kwota zmniejszająca podatek", która stanowi mechanizm obniżenia zobowiązania podatkowego, a nie podstawy opodatkowania. Katalog odliczeń od dochodu jest zamknięty i nie obejmuje kwoty wolnej od podatku.
Czy możliwe jest jednoczesne odliczenie kwoty wolnej od podatku od podstawy opodatkowania i skorzystanie z mechanizmu zmniejszenia podatku (art. 27 ust. 1 ustawy o PIT) przez małżonków rozliczających się wspólnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie działanie stanowi "podwójne ujęcie" kwoty wolnej od podatku i jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że mechanizm wspólnego opodatkowania małżonków (art. 6 ust. 2 ustawy o PIT) przewiduje odrębne ustalenie podstawy opodatkowania każdego z małżonków, a następnie zsumowanie tych podstaw i obliczenie podatku od połowy łącznej kwoty, z uwzględnieniem kwoty zmniejszającej podatek. Dodatkowe odliczenie kwoty wolnej od podstawy opodatkowania jest sprzeczne z tym mechanizmem i przepisami ustawy.
Czy można połączyć w jednym postępowaniu sądowym sprawy dotyczące stwierdzenia nadpłaty podatku za jeden rok i określenia zobowiązania podatkowego za inny rok, jeśli dotyczą podobnego przedmiotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, łączne rozpoznanie takich spraw nie jest możliwe ze względu na istotne różnice przedmiotowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie dotyczące stwierdzenia nadpłaty za 2023 r. i postępowanie w celu określenia zobowiązania za 2024 r. mają odrębny przedmiot, co uniemożliwia ich łączne rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis określa techniczny sposób wyliczenia podatku przy łącznym rozliczeniu małżonków, wskazując na konieczność odrębnego ustalenia podstaw opodatkowania każdego z małżonków, a następnie zsumowania ich i obliczenia podatku od połowy łącznych dochodów, z uwzględnieniem kwoty zmniejszającej podatek. Nie stanowi on podstawy do odliczania od dochodu kwot, które z ustawy nie wynikają, w tym kwoty wolnej od podatku jako odrębnego odliczenia od podstawy opodatkowania.
u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis wprowadza skalę podatkową i przewiduje mechanizm obniżenia zobowiązania podatkowego poprzez kwotę zmniejszającą podatek, która wynosi 3.600 zł przy stawce 12%. Ta kwota realizuje postulat ochrony dochodu do wysokości 30.000 zł przed opodatkowaniem.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 26
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis określa zasady odliczania od dochodu kwot ulg podatkowych, wskazując na zamknięty katalog tych ulg, który nie obejmuje kwoty wolnej od podatku jako odrębnego odliczenia od podstawy opodatkowania.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 2a
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący pouczenia o odpowiedzialności karnej za udaremnienie zabezpieczenia lub egzekucji obowiązku. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował to pouczenie, gdyż obowiązek zapłaty podatku podlega egzekucji administracyjnej.
ppsa art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwota wolna od podatku jest realizowana poprzez kwotę zmniejszającą podatek, a nie poprzez odliczenie od podstawy opodatkowania. • Katalog odliczeń od dochodu jest zamknięty i nie obejmuje kwoty wolnej od podatku jako odrębnego odliczenia. • Jednoczesne odliczenie kwoty wolnej od podstawy opodatkowania i skorzystanie z mechanizmu zmniejszenia podatku stanowi podwójne ujęcie kwoty wolnej.
Odrzucone argumenty
Kwota wolna od podatku może być odliczona od podstawy opodatkowania (dochodu) na podstawie literalnego brzmienia art. 6 ust. 2 ustawy o PIT. • Zmiana brzmienia art. 6 ust. 2 ustawy o PIT pozwala na odliczenie kwoty wolnej od dochodu. • Organ I i II instancji bezpodstawnie powołały się na art. 210 § 2a O.p. w pouczeniu decyzji, sugerując odpowiedzialność karną.
Godne uwagi sformułowania
"podwójne ujęcie w rozliczeniu podatkowym tzw. kwoty wolnej od podatku" • "kwota wolna od podatku stanowi inną konstrukcje prawną w systemie podatkowym niż ulga podatkowa stanowiąca wartość dochodu, która nie podlega opodatkowaniu" • "w sensie praktycznym tzw. kwota wolna od podatku wyznacza górny limit dochodów, które można uzyskać w ciągu roku i nie odprowadzać od nich podatku, jednak nie jest to kwota obniżająca podstawę opodatkowania" • "kwota zmniejszająca podatek" jako prawidłowy termin prawny zamiast "kwota wolna od podatku" • "próba odliczenia "kwoty wolnej" na etapie ustalania dochodu stanowiłaby działanie pozaprawne (contra legem)" • "Katalog odliczeń od dochodu ma charakter zamknięty"
Skład orzekający
Anna Komorowska-Kaczkowska
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Gocki
sędzia
Aleksandra Sędkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwoty wolnej od podatku w kontekście odliczeń od podstawy opodatkowania oraz wspólnego rozliczenia małżonków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o PIT i może być stosowane w podobnych stanach faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego - kwoty wolnej od podatku - i wyjaśnia jej prawidłowe zastosowanie, co jest istotne dla wielu podatników.
“Czy kwota wolna od podatku naprawdę obniża Twój dochód? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę!”
Dane finansowe
WPS: 39 789 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.