Orzeczenie · 2015-01-21

I SA/Op 636/14Uchylenie decyzji VAT moment powstania obowiązku podatkowego 17

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2015-01-21
NSAPodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyodliczenie VATfakturynierzetelne fakturydobra wiaranależyta starannośćprawo unijnemoment powstania obowiązku podatkowego

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 18 lipca 2014 r. określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. w kwocie 11.745 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Opolu określił to zobowiązanie po kontroli, która wykazała, że skarżący dokonywał zakupu oleju napędowego od firmy B Sp. z o.o. Biuro Handlowe, dokumentowanego fakturami VAT, i obniżał podatek należny o podatek naliczony. Ustalono jednak, że firma B nie posiadała oddziału pod wskazanym adresem, została wyrejestrowana z ewidencji VAT, nie składała deklaracji VAT-7, nie posiadała koncesji na obrót paliwami, a adres siedziby był fikcyjny. Skarżący zeznał, że paliwo nabywał od M. P., który dostarczał paliwo i faktury, a płatności dokonywał gotówką do rąk M. P., nie znając J. A. figurującego na dowodach KP. Organy uznały transakcje za niewiarygodne i pozbawiły skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a u.p.t.u. Skarżący w odwołaniu zarzucił przerzucenie na niego odpowiedzialności za nielegalny obrót paliwem. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Skarżący w skardze do WSA zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 u.p.t.u.) i procesowego (art. 122 O.p.). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ale z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Stwierdził naruszenie prawa materialnego przez organy w zakresie błędnego ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych, co jest niezgodne z wyrokiem TSUE C-169/12. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a u.p.t.u. w odniesieniu do faktur od firmy B, uznając, że skarżący nie dochował należytej staranności kupieckiej i powinien był wiedzieć o nieprawidłowościach transakcji. Jednakże, ze względu na naruszenie prawa unijnego w kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego, Sąd uchylił decyzję.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych w kontekście prawa unijnego oraz zasady należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów VAT w kontekście prawa unijnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy faktury wystawione przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a u.p.t.u., faktury wystawione przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a u.p.t.u., ponieważ firma B Sp. z o.o. Biuro Handlowe nie istniała jako czynny podatnik VAT, nie posiadała koncesji na obrót paliwami, a adres był fikcyjny. Skarżący nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta.

Jaki jest prawidłowy moment powstania obowiązku podatkowego w zakresie usług transportowych zgodnie z prawem unijnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Moment powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych, zgodnie z prawem unijnym (wyrok TSUE C-169/12), nie może być ustalany jako najpóźniej 30 dni od wykonania usługi, jeśli wcześniej nie nastąpiła zapłata, co jest niezgodne z Dyrektywą 2006/112/WE.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że polski przepis art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a u.p.t.u., który ustalał moment powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych jako najpóźniej 30 dni od wykonania usługi (jeśli wcześniej nie nastąpiła zapłata), jest niezgodny z prawem unijnym. Organy podatkowe oparły swoje rozliczenia na tym niezgodnym przepisie.

Czy podatnik zachował należytą staranność przy weryfikacji kontrahenta, który okazał się nierzetelny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie zachował wymaganej należytej staranności kupieckiej, ponieważ nie zweryfikował aktualności statusu kontrahenta jako czynnego podatnika VAT, nie posiadał aktualnych dokumentów rejestracyjnych ani koncesji, a okoliczności transakcji odbiegały od standardów handlowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie podjął wszelkich działań, jakich można było od niego oczekiwać, aby upewnić się co do rzetelności kontrahenta. Brak weryfikacji statusu VAT, przedłożenie nieaktualnych dokumentów oraz nietypowe okoliczności transakcji (płatność gotówką do pośrednika, brak umów) świadczyły o braku należytej staranności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia prawa materialnego przez organy podatkowe w zakresie błędnego ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych, co jest niezgodne z prawem unijnym.

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktury wystawione przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 19 § ust. 13 pkt 2 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Moment powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych (uznany za niezgodny z prawem UE).

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

Określenie wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji.

O.p. art. 165 § § 3

Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu.

O.p. art. 210 § § 1 i § 4

Ordynacja podatkowa

Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji podatkowej.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez organy w zakresie błędnego ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych, niezgodnie z prawem unijnym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania (niepełne ustalenia faktyczne, nienależyte wyjaśnienie okoliczności sprawy) oraz prawa materialnego (naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 u.p.t.u.) w zakresie odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur od firmy B.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Podatek VAT staje się co do zasady wymagalny z chwilą wystawienia faktury lub wykonania usługi. • Tylko gdy podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje w których uczestniczy nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie VAT czy w innej dziedzinie, może on domniemywać legalność tych transakcji bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego VAT.

Skład orzekający

Marzena Łozowska

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Gocki

sędzia

Marta Wojciechowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych w kontekście prawa unijnego oraz zasady należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów VAT w kontekście prawa unijnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w VAT: prawa do odliczenia podatku naliczonego od nierzetelnych faktur oraz zgodności krajowych przepisów z prawem UE w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego. Pokazuje, jak ważne jest badanie kontrahentów i jak prawo unijne może wpływać na polskie orzecznictwo.

“Niezgodność polskiego prawa VAT z UE: Sąd uchyla decyzję w sprawie momentu powstania obowiązku podatkowego.”

Dane finansowe

WPS: 11 745 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst