I SA/Ol 202/26Gmina dzierżawi infrastrukture za symboliczną kwotę sąd odmawia interpretacji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy A. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) odmawiające wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Gmina zrealizowała inwestycję budowy oczyszczalni ścieków i przyłączy kanalizacyjnych, ponosząc nakłady w wysokości ponad 1,6 mln zł. Następnie, w wyniku przetargu, wydzierżawiła tę infrastrukturę spółce komunalnej, w której jest jedynym udziałowcem, za czynsz w wysokości 1000 zł netto miesięcznie (14 760 zł brutto rocznie). Gmina wnioskowała o potwierdzenie prawa do odliczenia pełnego VAT naliczonego od wydatków inwestycyjnych oraz o potwierdzenie, że dzierżawa stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Dyrektor KIS odmówił wydania interpretacji, powołując się na art. 14b § 5b pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskazując na uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa podatkowego (art. 5 ust. 5 ustawy o VAT). Organ uznał, że niska wartość czynszu dzierżawnego (stanowiąca ok. 0,89% wartości inwestycji i zapewniająca zwrot nakładów w ciągu ok. 112 lat) oraz powiązania między Gminą a dzierżawcą (spółka komunalna) sugerują, że celem transakcji nie jest działalność gospodarcza, lecz uzyskanie korzyści podatkowych (pełne odliczenie VAT), co byłoby sprzeczne z celem przepisów. Sąd administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Gminy, uznając argumentację organu za zasadną. Sąd podkreślił, że niska wartość czynszu, powiązania między stronami oraz fakt, że spółka była jedynym oferentem w przetargu, uzasadniają przypuszczenie o nadużyciu prawa. Sąd stwierdził, że transakcja może stwarzać pozór komercyjnego wykorzystania infrastruktury, podczas gdy jej głównym celem jest uzyskanie prawa do odliczenia VAT, a nie generowanie ekonomicznego uzasadnienia dla czynszu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa podatkowego w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a spółkami komunalnymi, zwłaszcza w zakresie odliczenia VAT od inwestycji.
Dotyczy specyficznej sytuacji niskiego czynszu dzierżawnego i powiązań między stronami. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odpłatne udostępnienie infrastruktury, która powstała w ramach inwestycji, na rzecz spółki/dzierżawcy stanowi/będzie stanowiło działalność gospodarczą oraz czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od podatku?
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi działalność gospodarczą i czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie
Sąd nie kwestionował samej kwalifikacji czynności jako działalności gospodarczej podlegającej VAT, lecz skupił się na kwestii nadużycia prawa.
Czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia pełnych kwot podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki związane z realizacją inwestycji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy prawo do odliczenia może być ograniczone z powodu uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niska wartość czynszu dzierżawnego i powiązania między Gminą a spółką komunalną uzasadniają przypuszczenie nadużycia prawa, co może skutkować odmową wydania interpretacji potwierdzającej pełne prawo do odliczenia VAT.
Czy ustalenie niskiego czynszu dzierżawnego za infrastrukturę komunalną, w sytuacji gdy dzierżawcą jest spółka komunalna, może stanowić nadużycie prawa podatkowego w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje uzasadnione przypuszczenie, że może stanowić nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Niska wartość czynszu (0,89% wartości inwestycji), długi okres zwrotu nakładów (112 lat) oraz powiązania między Gminą a spółką komunalną (jedyny udziałowiec, jedyny oferent w przetargu) wskazują, że celem transakcji może być głównie uzyskanie korzyści podatkowych (odliczenie VAT), a nie rzeczywista działalność gospodarcza.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
u.p.t.u. art. 5 § ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja nadużycia prawa, zgodnie z którą transakcja, pomimo spełnienia warunków formalnych, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem przepisów.
Dz.U. 2025 poz 775 art. 5 § ust. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2025 poz 111 art. 14b § par. 5b pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Podstawa do odmowy wydania interpretacji indywidualnej w przypadku uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa.
Dz.U. 2025 poz 111 art. 14b § par. 5b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja odpłatnego świadczenia usług.
u.p.t.u. art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja świadczenia usług.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja działalności gospodarczej.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 2 § pkt 27b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja wartości rynkowej.
u.p.t.u. art. 32 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Korekta podstawy opodatkowania w przypadku powiązań między stronami.
Dz.U. 2025 poz 111 art. 14b § par. 5c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek uzyskania opinii Szefa KAS w przypadku uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa.
Dz.U. 2025 poz 111 art. 14b § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Podstawa prawna wydawania interpretacji indywidualnych.
Dz.U. 2025 poz 111 art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2025 poz 111 art. 217 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.
Dz.U. 2025 poz 111 art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
Dz.U. 2025 poz 111 art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
Dz. U. 2024 poz. 1145 ze zm.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepisy dotyczące przetargów.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skład sądu w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niska wartość czynszu dzierżawnego (0,89% wartości inwestycji) i długi okres zwrotu nakładów (112 lat) uzasadniają przypuszczenie nadużycia prawa. • Powiązania między Gminą a spółką komunalną (jedyny udziałowiec, jedyny oferent w przetargu) wzmacniają podejrzenie o sztuczną konstrukcję transakcji. • Celem transakcji może być głównie uzyskanie korzyści podatkowych (pełne odliczenie VAT), a nie rzeczywista działalność gospodarcza.
Odrzucone argumenty
Dzierżawa infrastruktury przez Gminę na rzecz spółki komunalnej jest normalną praktyką i uzasadniona gospodarczo. • Wybór dzierżawcy w drodze przetargu nieograniczonego gwarantuje rynkową wysokość czynszu. • Gminie przysługuje prawo do odliczenia VAT, ponieważ każda odpłatna dzierżawa jest czynnością opodatkowaną.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić nadużycie prawa • zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy • wartość czynszu zapewni zwrot poniesionych nakładów przez Gminę w perspektywie czasowej ok. 112 lat • transakcja może tylko stwarzać pozór komercyjnego wykorzystania infrastruktury • nie chodzi zatem o przekazanie inwestycji spółce. Organ nie wskazuje też, że Gmina powinna samodzielnie zajmować się działalnością kanalizacyjną. Organ zasadnie wskazuje natomiast, że przekazaniu inwestycji towarzyszy formuła prawna, która przede wszystkim jest ukierunkowana na uzyskanie zwrotu VAT, a cel gospodarczy i organizacyjny jest tu drugorzędny
Skład orzekający
Andrzej Brzuzy
sędzia
Anna Janowska
sprawozdawca
Przemysław Krzykowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa podatkowego w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a spółkami komunalnymi, zwłaszcza w zakresie odliczenia VAT od inwestycji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niskiego czynszu dzierżawnego i powiązań między stronami. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu jednostek samorządu terytorialnego w zakresie odliczania VAT od inwestycji i potencjalnego nadużycia prawa, co jest istotne dla wielu gmin i spółek komunalnych.
“Gmina chciała odliczyć VAT od inwestycji, ale sąd widzi w tym nadużycie prawa. Kluczowy jest niski czynsz dzierżawy.”
Dane finansowe
WPS: 1 657 224,85 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.