Orzeczenie · 2011-12-14

I SA/Lu 627/11Uchylenie postanowienia o zaliczeniu nadpłaty VAT naruszenie zasady proporcjonalności

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Miejsce

Lublin

Data

2011-12-14

NSAPodatkoweWysokawsa

VATnadpłatazaległość podatkowazaliczenieOrdynacja podatkowazasada proporcjonalnościprawo wspólnotoweodsetki za zwłokękorekta deklaracji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dotyczyła sporu o moment zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. na poczet zaległości podatkowej za listopad 2007 r. Spółka "A" S.A. złożyła korekty deklaracji VAT-7, które wykazały nadpłatę w wysokości 47.816 zł za sierpień 2006 r. oraz zaległość w kwocie 342.193 zł za listopad 2007 r. Organ podatkowy pierwszej instancji zaliczył nadpłatę na poczet zaległości (46.799,23 zł na należność główną i 1.016,77 zł na odsetki) z dniem wpływu wniosku o stwierdzenie nadpłaty, tj. 25 lutego 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (op) i Konstytucji RP, argumentując, że zaliczenie powinno nastąpić z dniem nadania wniosku na poczcie, a nie z dniem jego wpływu do organu. Podkreślała, że Skarb Państwa dysponował środkami z nadpłaty, a naliczanie odsetek od zaległości było nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej spółki przez Naczelny Sąd Administracyjny (który uchylił wcześniejszy wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania), uznał skargę za zasadną. Sąd, opierając się na wykładni NSA, stwierdził, że przepisy Ordynacji podatkowej obowiązujące w okresie od 1 września 2005 r. do 31 grudnia 2008 r. (art. 73 § 1 pkt 6 i art. 76a § 2 pkt 2 op) w zakresie momentu powstania nadpłaty i jej zaliczenia na poczet zaległości były niekorzystne dla podatników VAT i naruszały zasadę proporcjonalności wynikającą z prawa wspólnotowego oraz Konstytucji RP. Sąd podkreślił, że naliczanie odsetek od zaległości podatkowych, gdy Skarb Państwa dysponował środkami z nadpłaty, nie służyło żadnemu uzasadnionemu interesowi Państwa, a jedynie nieuzasadnionemu wpływowi do budżetu. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienie, orzekając, że nie podlega ono wykonaniu i zasądzając od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących momentu powstania nadpłaty i jej zaliczenia na poczet zaległości, zwłaszcza w kontekście zasady proporcjonalności i prawa wspólnotowego, a także dla spraw dotyczących podatku VAT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w latach 2005-2008, które zostały później zmienione (uchylenie art. 73 § 1 pkt 6 op z dniem 1.01.2009 r.). Niemniej, zasada proporcjonalności i wykładnia NSA mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy Ordynacji podatkowej (art. 73 § 1 pkt 6 i art. 76a § 2 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 op) w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 września 2005 r. do 31 grudnia 2008 r., określające moment powstania nadpłaty VAT i jej zaliczenia na poczet zaległości podatkowych, naruszają zasadę proporcjonalności i są zgodne z prawem wspólnotowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te naruszają zasadę proporcjonalności i są niezgodne z prawem wspólnotowym, ponieważ były niekorzystne dla podatników VAT i prowadziły do nieuzasadnionego naliczania odsetek za zwłokę, gdy Skarb Państwa dysponował środkami z nadpłaty.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na wykładni NSA, uznał, że przepisy te, w szczególności dotyczące momentu powstania nadpłaty w VAT (złożenie korekty obniżającej zobowiązanie) i zaliczenia jej na poczet zaległości (z dnia wpływu wniosku), były niekorzystne dla podatników VAT w porównaniu do podatników innych podatków. Naliczanie odsetek od zaległości, gdy Skarb Państwa posiadał środki z nadpłaty, było sprzeczne z zasadą proporcjonalności, która wymaga, aby środki były najmniej restrykcyjne i proporcjonalne do celu.

Jaki jest moment "złożenia" wniosku o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 76a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdy pismo jest nadawane pocztą?

Odpowiedź sądu

Momentem złożenia wniosku jest dzień jego wpływu do organu podatkowego, a nie dzień nadania go na poczcie.

Uzasadnienie

Sąd nie podzielił zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego błędnej interpretacji art. 76a § 2 pkt 2 op w zakresie terminu "złożenia" wniosku. Stwierdził, że zasada z art. 12 § 6 pkt 2 op (uznająca za zachowany termin, jeśli pismo zostało nadane na poczcie przed jego upływem) nie ma zastosowania w tej sprawie. Wniosek wpłynął do organu 25 lutego 2008 r., co zostało uznane za prawidłowy dzień złożenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i orzeczono, że nie podlega ono wykonaniu w całości.

Przepisy (16)

Główne

op art. 73 § § 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

W brzmieniu obowiązującym od 1.09.2005 r. do 31.12.2008 r. nadpłata w VAT powstawała z dniem złożenia korekty deklaracji obniżającej zobowiązanie podatkowe. Przepis ten został uchylony z dniem 1.01.2009 r.

op art. 76a § § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

op art. 53 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. W kontekście sprawy, jego zastosowanie było kwestionowane jako naruszające zasadę proporcjonalności.

Pomocnicze

ustawa VAT art. 99 § ust. 1, ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy terminów uregulowania zobowiązań podatkowych w VAT.

op art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Definicja nadpłaty.

op art. 73 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Wcześniejsze brzmienie przepisu, zgodnie z którym nadpłata powstawała z dniem zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej.

op art. 12 § § 6 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący ochrony strony w przypadku nadania pisma na poczcie. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w tej sprawie.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada sprawiedliwości społecznej i państwa prawnego, powiązana z zasadą proporcjonalności.

ustawa o TK art. 39 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do rozważenia konstytucyjności przepisów.

VI Dyrektywa VAT art. 22 § ust. 8

VI Dyrektywa Rady w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych

Dotyczy środków krajowych zapewniających prawidłowe naliczanie i pobieranie VAT oraz unikanie oszustw, z poszanowaniem zasad ogólnych prawa wspólnotowego.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a