I SA/Lu 53/26Uchylenie decyzji o odmowie wznowienia postępowania podatkowego 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego. Postępowanie pierwotnie zakończyło się decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej z 10 lipca 2015 r., utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora z 16 września 2015 r., określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od zbycia nieruchomości w 2011 r. Skarżący wystąpił o wznowienie postępowania, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 lipca 2025 r. (SK 64/20), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów, na których oparto decyzje podatkowe. Organy podatkowe odmówiły wznowienia, uznając, że wyrok TK nie wszedł w życie z powodu braku publikacji w Dzienniku Ustaw, co jest wymagane przez art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji, w tym prawa do skutecznego środka ochrony prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że wyrok TK, nawet bez formalnej publikacji w Dzienniku Ustaw, uchyla domniemanie konstytucyjności przepisu i może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA i SN, wskazując na rozróżnienie między skutkiem derogacyjnym (utrata mocy obowiązującej) a skutkiem aplikacyjnym (możliwość stosowania wyroku w konkretnych sprawach). WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanej wykładni. Sąd oddalił wnioski uczestnika postępowania (Fundacji P.) o zawieszenie postępowania i skierowanie pytania prawnego do NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego w kontekście braku ich publikacji w Dzienniku Ustaw oraz możliwość wznowienia postępowania podatkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu podatkowego nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, ale został ogłoszony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw wyklucza możliwość wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, jeśli wyrok ten stwierdza niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw nie wyklucza możliwości wznowienia postępowania, jeśli wyrok ten został ogłoszony i uchyla domniemanie konstytucyjności przepisu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok TK, nawet bez formalnej publikacji w Dzienniku Ustaw, uchyla domniemanie konstytucyjności przepisu i wywołuje skutek aplikacyjny, który może stanowić podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Opóźnienie w publikacji nie może pozbawić obywatela konstytucyjnego prawa do wznowienia postępowania.
Jaki jest zakres stosowania art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, gwarantujący możliwość wznowienia postępowania po wydaniu wyroku TK o niezgodności z Konstytucją, stosuje się również w przypadku braku formalnej publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw, o ile wyrok został ogłoszony.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 190 ust. 4 Konstytucji RP nie odwołuje się do publikacji wyroku TK w dzienniku urzędowym, a jedynie do jego wydania. Brak publikacji nie może pozbawić jednostki możliwości realizacji konstytucyjnego uprawnienia do wznowienia postępowania, a przyjęcie odmiennego stanowiska naruszałoby zasady państwa prawnego i równości.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
o.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie podatkowe, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją RP, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł TK.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia TK w sprawach wymienionych w art. 188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony.
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe lub ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2025 poz 111 art. 240 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Pomocnicze
o.p. art. 241 § 2
Ordynacja podatkowa
Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 240 § 1 pkt 8 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału.
o.p. art. 243 § 3
Ordynacja podatkowa
Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.
Konstytucja RP art. 8 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.
Konstytucja RP art. 8 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że sama Konstytucja stanowi inaczej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 32
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 190
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo braku publikacji w Dzienniku Ustaw, stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. • Brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw nie może pozbawić strony możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do wznowienia postępowania. • Wyrok TK uchyla domniemanie konstytucyjności przepisu i wywołuje skutek aplikacyjny, nawet jeśli nie wywołał skutku derogacyjnego.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie i nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania z powodu braku publikacji w Dzienniku Ustaw.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie domniemania konstytucyjności kontrolowanego tym orzeczeniem przepisu • brak określonej w art. 190 ust. 2 Konstytucji RP promulgacji orzeczenia Trybunału nie powoduje, że orzeczenie to dla organów państwa może być uznane za nieistniejące • utrata mocy obowiązującej, warunkowana przez publikację wyroku Trybunału, nie stanowi przesłanki warunkującej decyzję sądu o zastosowaniu albo niezastosowaniu przy rozstrzyganiu sprawy przepisu uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny • należy zatem odróżnić skutki aplikacyjne od derogacyjnych wyroków Trybunału • brak reakcji ustawodawcy na wyrok Trybunału nie oznacza, że stan niekonstytucyjności przestaje istnieć • brak reakcji ustawodawcy nie zwalnia podmiotów stosujących prawo z obowiązku uwzględniania niekonstytucyjności określonego przypisu
Skład orzekający
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący
Andrzej Niezgoda
członek
Jakub Polanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego w kontekście braku ich publikacji w Dzienniku Ustaw oraz możliwość wznowienia postępowania podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu podatkowego nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, ale został ogłoszony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii stosowania prawa w obliczu wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostały formalnie opublikowane, co ma istotne znaczenie dla pewności prawa i ochrony praw obywateli.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest ważny, jeśli nie trafił do Dziennika Ustaw? WSA w Lublinie odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.