Orzeczenie · 2026-06-19

I SA/Lu 185/26Odmowa stwierdzenia nieważności umorzenia postępowania egzekucyjnego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2026-06-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniaprzedawnieniestwierdzenie nieważnościk.p.a.u.p.e.a.pomoc społecznawierzycieldłużnikdoręczenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej (OPS) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) w Lublinie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności. Skarżący zarzucał, że postanowienie o umorzeniu zostało skierowane do OPS, a nie do właściwego wierzyciela – Wójta Gminy, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Podnosił również zarzuty rażącego naruszenia prawa (pkt 2) i nieważności z mocy prawa (pkt 7). Sąd administracyjny, analizując sprawę, podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter kasacyjny i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Sąd uznał, że Dyrektor IAS prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności. Wskazał, że OPS, działając na podstawie upoważnienia Wójta Gminy, mógł być adresatem postanowienia, a jego doręczenie nie jest równoznaczne ze skierowaniem do osoby niebędącej stroną. Sąd podkreślił, że o skierowaniu postanowienia decyduje jego treść, a nie tylko nagłówek. W tym przypadku wierzycielem był Wójt Gminy, a OPS działał w jego imieniu na podstawie udzielonego upoważnienia, co zostało prawidłowo odzwierciedlone w postanowieniu. Sąd nie dopatrzył się również rażącego naruszenia prawa ani wad powodujących nieważność z mocy prawa, wskazując, że takie wady muszą tkwić w treści aktu, a nie w czynnościach procesowych, takich jak doręczenie. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji/postanowień w kontekście doręczeń i podmiotów postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w sprawach pomocy społecznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją należności z pomocy społecznej i relacjami między Wójtem a OPS. Interpretacja przepisów o doręczeniach i ich wpływie na ważność aktu może być szersza.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego skierowane do Ośrodka Pomocy Społecznej, zamiast do Wójta Gminy jako wierzyciela, stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności z powodu skierowania do osoby niebędącej stroną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego Ośrodkowi Pomocy Społecznej, który działał na podstawie upoważnienia Wójta Gminy (wierzyciela), nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności z powodu skierowania do osoby niebędącej stroną, gdyż OPS mógł być adresatem postanowienia działając w imieniu wierzyciela.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że OPS, działając na podstawie upoważnienia Wójta Gminy, mógł być adresatem postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Doręczenie postanowienia nie jest równoznaczne ze skierowaniem do osoby niebędącej stroną, a o skierowaniu decyduje treść aktu. Wierzycielem był Wójt Gminy, a OPS działał w jego imieniu.

Czy błędne doręczenie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stanowi wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa lub rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwość doręczenia nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia, gdyż nie jest to wada tkwiąca w treści aktu, a jedynie kwestia procesowa, dla której przewidziane są inne tryby postępowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wadliwość doręczenia dotyczy wejścia postanowienia do obrotu prawnego, a nie jego treści. Wady kwalifikowane skutkujące stwierdzeniem nieważności muszą tkwić w samym akcie, a nie w towarzyszących mu czynnościach procesowych. Błędne doręczenie nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności z mocy prawa ani rażącego naruszenia prawa.

Czy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa lub zawiera wadę powodującą nieważność z mocy prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie zostało wydane przez uprawniony organ, posiadało podstawę prawną (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) i nie zawierało wad kwalifikowanych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zostało wydane przez właściwy organ na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Argumenty dotyczące oceny biegu terminu przedawnienia nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności w trybie nadzwyczajnym, gdyż nie są to wady tkwiące w treści aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 19 lutego 2026 r. nr 0601-IEE.619.1.2026.8, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 27 listopada 2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji/postanowień z powodu wad kwalifikowanych, takich jak wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, skierowanie do osoby niebędącej stroną, czy zawieranie wady powodującej nieważność z mocy prawa.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo nie istniał.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wydania decyzji/postanowienia bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy skierowania decyzji/postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy postanowienia zawierającego wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa.

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podmioty legitymowane do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w tym każdego, kto ma w tym interes prawny.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

u.p.e.a. art. 59 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 1a § pkt 13

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.s. art. 104 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Reguluje egzekucję zwrotu należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej.

u.p.s. art. 104 § ust. 5 i 6

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Dotyczy przedawnienia należności z tytułu świadczeń z pomocy społecznej.

u.p.s. art. 110 § ust. 7 i 8

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Dotyczy upoważnienia kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji administracyjnych.

u.s.g. art. 7 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zakres zadań własnych gminy, w tym sprawy pomocy społecznej.

u.s.g. art. 39 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Dotyczy właściwości organów gminy do wydawania decyzji administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego Ośrodkowi Pomocy Społecznej, działającemu na podstawie upoważnienia Wójta Gminy (wierzyciela), nie stanowi skierowania do osoby niebędącej stroną. • Wadliwość doręczenia nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności postanowienia. • Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało wydane przez uprawniony organ na podstawie właściwego przepisu prawa.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało skierowane do Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie do Wójta Gminy jako wierzyciela. • Postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. • Postanowienie zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. • Niewłaściwe doręczenie postanowienia uniemożliwiło wierzycielowi zaskarżenie go.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest tym samym ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej lub postanowienia, z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy rozstrzygnięcie. • Faktu doręczenia nie należy utożsamiać ze "skierowaniem" do określonego podmiotu. • Wady kwalifikowane skutkujące stwierdzeniem nieważności muszą tkwić w samym zaskarżonym akcie, nie zaś w towarzyszących mu czynnościach natury procesowej, jak choćby doręczenia.

Skład orzekający

Jakub Polanowski

sędzia

Marcin Małek

przewodniczący

Monika Kazubińska-Kręcisz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji/postanowień w kontekście doręczeń i podmiotów postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w sprawach pomocy społecznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją należności z pomocy społecznej i relacjami między Wójtem a OPS. Interpretacja przepisów o doręczeniach i ich wpływie na ważność aktu może być szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych ze stwierdzeniem nieważności decyzji i prawidłowością doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Kiedy błędne doręczenie nie unieważnia decyzji? Sąd wyjaśnia granice postępowania o stwierdzenie nieważności.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst