I SA/Kr 998/23Odmowa przekazania środków z rachunku VAT w upadłości 7
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi syndyka masy upadłości A. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu. Organy podatkowe odmówiły syndykowi zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w kwocie 79.811,69 zł na rachunek bieżący masy upadłości. Podstawą odmowy były zaległości podatkowe upadłego A. G. z tytułu podatku dochodowego oraz VAT za lata 2012-2013, które znacznie przewyższały kwotę środków na rachunku VAT. Syndyk podnosił, że środki te weszły w skład masy upadłości po ogłoszeniu upadłości i powinny być do niej przekazane, a przepisy prawa upadłościowego powinny mieć pierwszeństwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd uznał, że przepisy ustawy o VAT dotyczące mechanizmu podzielonej płatności (art. 108b ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a Prawa bankowego) mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków w przypadku ogłoszenia upadłości. Istnienie zaległości podatkowych jest bezwzględną przesłanką do odmowy zgody na przekazanie środków z rachunku VAT, niezależnie od tego, czy środki te weszły w skład masy upadłościowej. Sąd powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą NSA oraz wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które potwierdzają dopuszczalność takich regulacji krajowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prymatu przepisów o VAT nad prawem upadłościowym w kontekście rachunków VAT oraz utrwalona linia orzecznicza NSA w tej kwestii.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji syndyka masy upadłości i środków na rachunku VAT. Interpretacja opiera się na przepisach obowiązujących w dacie wydania orzeczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy dotyczące rachunku VAT (mechanizm podzielonej płatności) mają pierwszeństwo przed przepisami prawa upadłościowego w zakresie możliwości dysponowania środkami z rachunku VAT przez syndyka masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustawy o VAT dotyczące mechanizmu podzielonej płatności mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków w przypadku ogłoszenia upadłości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy art. 108b ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT w zw. z art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a Prawa bankowego, będące konsekwencją istnienia regulacji prawnej wynikającej z art. 108a ustawy o VAT, mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego. Tym samym, odmawiając przekazania syndykowi zasobów finansowych zgromadzonych na rachunku VAT, administracja podatkowa nie narusza prawa upadłościowego.
Czy istnienie zaległości podatkowych podatnika jest bezwzględną przesłanką do odmowy wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT, nawet w przypadku ogłoszenia upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 108b ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT, posiadanie przez podatnika zaległości podatkowych jest jedyną i wystarczającą przesłanką do odmowy udzielenia zgody na przekazanie środków z rachunku VAT, bez przewidzianych wyjątków dotyczących masy upadłościowej.
Uzasadnienie
Ustawodawca wprowadzając bezwzględny zakaz przekazywania środków zgromadzonych na rachunku VAT w przypadku posiadania przez podatnika zaległości podatkowych, nie przewidział żadnych wyjątków dotyczących masy upadłościowej. Zakaz ten nie podlega ograniczeniu w przypadku ogłoszenia upadłości.
Czy skierowanie korespondencji dotyczącej postępowania podatkowego do upadłego zamiast do syndyka masy upadłości stanowi wadę powodującą nieważność decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli korespondencja była kierowana do syndyka, a upadły był wskazany jako strona materialna, a syndyk jako strona formalna, a syndyk miał zapewniony czynny udział w postępowaniu.
Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji kierował korespondencję na adres syndyka masy upadłości, a syndyk miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Decyzja organu I instancji zawierała oznaczenie strony w znaczeniu materialnym (upadły) i formalnym (syndyk).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (52)
Główne
u.p.t.u. art. 108b § ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Naczelnik urzędu skarbowego odmawia wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w przypadku posiadania przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a Prawa bankowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości sąd oddala skargę.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
u.p.t.u. art. 108b § ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Bezwzględny zakaz przekazywania środków z rachunku VAT w przypadku zaległości podatkowych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki służące usunięciu naruszenia prawa.
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
pr. upadł. art. 61
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.
pr. upadł. art. 62
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego, z wyjątkami.
pr. bank. art. 62b § ust. 2 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Określa cele, na które rachunek VAT może być obciążony, w tym wpłatę podatku od towarów i usług, podatku dochodowego, należności celnych itp.
u.p.t.u. art. 108a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Reguluje mechanizm podzielonej płatności.
u.p.t.u. art. 108b § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy zgody na przekazanie środków z rachunku VAT.
pr. upadł. art. 144 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Określa status strony w postępowaniu podatkowym w przypadku upadłości.
k.p.a. art. 210 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji, w tym oznaczenie strony.
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 120
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 191
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Swobodna ocena dowodów przez organ podatkowy.
k.p.a. art. 121
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 133
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określenie strony w decyzji.
k.p.a. art. 247 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji (skierowanie do osoby niebędącej stroną).
k.p.a. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy uchylenia decyzji.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 200
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zwrot kosztów postępowania.
k.p.a. art. 205
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zwrot kosztów postępowania.
k.p.a. art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania z urzędu.
k.p.a. art. 201 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zagadnienie wstępne.
k.p.a. art. 133
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określenie strony w decyzji.
k.p.a. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów powodujące nieważność decyzji.
k.p.a. art. 210 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji.
k.p.a. art. 133
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określenie strony w decyzji.
pr. upadł. art. 144
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Strona postępowania.
k.p.a. art. 247 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji.
k.p.a. art. 120
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Działanie na podstawie przepisów prawa.
pr. upadł. art. 536
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Przepisy przejściowe.
k.p.a. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia.
u.p.t.u. art. 108b § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przekazanie środków z rachunku VAT.
pr. upadł. art. 61
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Masa upadłości.
pr. upadł. art. 62
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Skład masy upadłości.
pr. upadł. art. 536
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Przepisy przejściowe.
k.p.a. art. 133
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określenie strony w decyzji.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona postępowania.
pr. upadł. art. 536
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Przepisy przejściowe.
u.p.t.u. art. 108b § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zgoda na przekazanie środków z rachunku VAT.
pr. upadł. art. 61
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Masa upadłości.
pr. upadł. art. 63
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Wyjątki od składu masy upadłości.
pr. bank. art. 62b § ust. 2 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Dopuszczalne obciążenia rachunku VAT.
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie prawa materialnego.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów postępowania.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stwierdzenie nieważności decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy dotyczące rachunku VAT (mechanizm podzielonej płatności) mają pierwszeństwo przed przepisami prawa upadłościowego. • Istnienie zaległości podatkowych jest bezwzględną przesłanką do odmowy przekazania środków z rachunku VAT, niezależnie od ogłoszenia upadłości. • Sądy administracyjne i NSA konsekwentnie stosują wykładnię przepisów VAT na korzyść organów podatkowych w sporach z masą upadłości.
Odrzucone argumenty
Środki z rachunku VAT wchodzą w skład masy upadłości i powinny być do niej przekazane. • Przepisy prawa upadłościowego powinny mieć pierwszeństwo jako lex specialis. • Skierowanie korespondencji do upadłego zamiast do syndyka stanowiło wadę powodującą nieważność decyzji.
Godne uwagi sformułowania
przepisy prawa dotyczące rachunków VAT, będących rachunkami o określonym przeznaczeniu, nie zawierają szczególnych unormowań na wypadek ogłoszenia upadłości podatnika • ogłoszenie upadłości podatnika nie ma wpływu ani na istnienie rachunku VAT (...), ani też na określone przepisami prawa zasady dysponowania tym rachunkiem • wprowadzone (...) przepisy dotyczące mechanizmu podzielnej płatności w żaden sposób nie odniosły się do Prawa upadłościowego • Ustawodawca wprowadzając (...) bezwzględny zakaz przekazywania środków zgromadzonych na rachunku VAT (...) nie przewidział żadnych wyjątków dotyczących masy upadłościowej • kolizję pomiędzy ustawą o podatku od towarów i usług z Prawem upadłościowym, na korzyść tego pierwszego aktu prawnego, rozstrzygał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Skład orzekający
Jarosław Wiśniewski
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Głowacki
członek
Wiesław Kuśnierz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu przepisów o VAT nad prawem upadłościowym w kontekście rachunków VAT oraz utrwalona linia orzecznicza NSA w tej kwestii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji syndyka masy upadłości i środków na rachunku VAT. Interpretacja opiera się na przepisach obowiązujących w dacie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów prawa upadłościowego z przepisami podatkowymi, co ma istotne znaczenie praktyczne dla syndyków i wierzycieli w postępowaniach upadłościowych.
“Upadłość nie chroni środków z rachunku VAT przed zaległościami podatkowymi – kluczowe orzeczenie WSA.”
Dane finansowe
WPS: 79 811,69 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.