Orzeczenie · 2014-02-28

I SA/Kr 2225/13Nawaznosc uchwały pouczenie odpowiedzialność karna podatki 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2014-02-28
NSAPodatkoweŚredniawsa
podatkiuchwałarada gminyodpowiedzialność karnadeklaracje podatkoweprawo materialnesąd administracyjnynieważność uchwały

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Brzesku na uchwałę Rady Gminy Gnojnik z dnia 4 grudnia 2003 r. nr VIII/66/03, w części dotyczącej sformułowania "odpowiedzialność za podanie danych niezgodnych z prawdą jest mi znana (art. 233 § 1 kk)" w załączniku nr 1 do uchwały, określającej wzory formularzy deklaracji dla celów podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że przepisy ustaw podatkowych (o podatkach i opłatach lokalnych, o podatku rolnym, o podatku leśnym) nie dają radzie gminy uprawnienia do nakładania na podatników obowiązku składania oświadczeń zawierających pouczenie o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zgodził się ze stanowiskiem prokuratora. Wskazał, że choć przepisy te nakładają na rady gmin obowiązek ustalenia wzorów deklaracji, to nie zawierają one upoważnienia do zamieszczania pouczeń o odpowiedzialności karnej. Podkreślono, że warunkiem odpowiedzialności za fałszywe oświadczenie jest wyraźne przewidzenie takiej możliwości w ustawie, na podstawie której oświadczenie jest składane, czego brak w analizowanych przepisach. Sąd odrzucił argumentację Rady Gminy odwołującą się do art. 180 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 45b ustawy o PIT, wskazując, że nie stanowią one podstawy do zamieszczania takich pouczeń w deklaracjach podatkowych. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w opisanej części, uznając, że wykracza ona poza ramy upoważnienia ustawowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu upoważnień ustawowych dla organów samorządu terytorialnego w zakresie tworzenia formularzy deklaracji podatkowych i zamieszczania w nich pouczeń o odpowiedzialności karnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnych przepisów ustaw podatkowych i k.k. w kontekście uchwał rady gminy. Może być pomocne w podobnych sprawach dotyczących innych aktów prawa miejscowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy rada gminy ma podstawę prawną do zamieszczenia w formularzach deklaracji podatkowych pouczenia o odpowiedzialności karnej za podanie niezgodnych z prawdą danych, zgodnie z art. 233 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustaw podatkowych (o podatkach i opłatach lokalnych, o podatku rolnym, o podatku leśnym) nie dają radzie gminy uprawnienia do nakładania na podatników obowiązku składania oświadczeń zawierających pouczenie o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Warunkiem odpowiedzialności za fałszywe oświadczenie jest wyraźne przewidzenie takiej możliwości w ustawie, na podstawie której oświadczenie jest składane. W analizowanych przepisach brak jest takiego upoważnienia dla rady gminy, a ustawowego upoważnienia nie można domniemywać.

Czy uchylenie zaskarżonej uchwały przez późniejszą uchwałę czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie uchwały wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc), a stwierdzenie nieważności uchwały wywiera skutek z mocą wsteczną (ex tunc). Jeśli zaskarżona uchwała wywołała już skutki prawne, konieczna jest ocena jej legalności.

Uzasadnienie

Skuteczne uchylenie uchwały inną uchwałą przerywa działanie skutków prawnych poprzedniej uchwały jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W przypadku, gdy zaskarżona uchwała wywołała już skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, a sąd musi ocenić legalność zaskarżonego aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej sformułowanie "odpowiedzialność za podanie danych niezgodnych z prawdą jest mi znana (art. 233 § 1 kk)".

Przepisy (17)

Główne

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 8

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.o.l. art. 6 § ust. 13

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.r. art. 6a § ust. 11

Ustawa o podatku rolnym

u.p.l. art. 6 § ust. 9

Ustawa o podatku leśnym

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konst. RP art. 168

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.k. art. 233 § § 6

Kodeks karny

o.p. art. 180 § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 45b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstawy prawnej do zamieszczenia w formularzach deklaracji podatkowych pouczenia o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. • Przepisy ustaw podatkowych nie upoważniają rady gminy do nakładania na podatników obowiązku składania oświadczeń zawierających pouczenie o odpowiedzialności karnej. • Ustawowego upoważnienia dla rady gminy w zakresie pouczania o odpowiedzialności karnej nie można domniemywać.

Odrzucone argumenty

Rada Gminy działała w ramach upoważnienia ustawowego, powołując się na art. 180 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 45b ustawy o PIT. • Formularze deklaracji podatkowych są dokumentami stanowiącymi dowód w postępowaniu podatkowym, a zatem można zamieszczać w nich pouczenia o odpowiedzialności karnej.

Godne uwagi sformułowania

przepisy te – podane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednakże organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego, a zatem sformułowanie zawarte w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego • Warunkiem jednak odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. • Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). • Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały t.j, ex tunc.

Skład orzekający

Urszula Zięba

przewodniczący

Grażyna Firek

sprawozdawca

Piotr Głowacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu upoważnień ustawowych dla organów samorządu terytorialnego w zakresie tworzenia formularzy deklaracji podatkowych i zamieszczania w nich pouczeń o odpowiedzialności karnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów ustaw podatkowych i k.k. w kontekście uchwał rady gminy. Może być pomocne w podobnych sprawach dotyczących innych aktów prawa miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego i odpowiedzialności karnej, pokazując, jak sądy interpretują granice upoważnień ustawowych organów samorządu. Jest to istotne dla prawników i urzędników.

“Czy rada gminy może straszyć podatników paragrafem z Kodeksu Karnego w deklaracjach? Sąd Administracyjny odpowiada.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst