I SA/Kr 164/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę E. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (DOZUS) w Nowym Sączu. Sprawa dotyczyła zaliczenia z urzędu kwoty 53,72 zł, stanowiącej nadwyżkę po podziale środków uzyskanych z egzekucji na poczet innej należności pieniężnej określonej tytułem wykonawczym. Skarżąca zarzucała błędy rachunkowe, brak podstawy prawnej do egzekucji oraz przywłaszczenie środków przez organ. DIAS utrzymał w mocy postanowienie DOZUS, uznając, że skarżąca wykroczyła poza przedmiot rozstrzygnięcia, kwestionując istnienie obowiązku, co powinno być przedmiotem odrębnego postępowania. Sąd administracyjny, powołując się na art. 170 P.p.s.a., uznał się za związany wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 6 kwietnia 2022 r. (sygn. akt I SA/Kr 1573/21). W tamtym wyroku Sąd stwierdził, że ZUS nie wykazał istnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym z dnia 7 lipca 2021 r., na poczet którego miało nastąpić zaliczenie. Wobec tego, że istnienie należności było warunkiem skutecznego zaliczenia, a zostało ono negatywnie ocenione w prawomocnym wyroku, Sąd uznał zaliczenie za przedwczesne i naruszające art. 115 § 7 u.p.e.a. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie DIAS oraz poprzedzające je postanowienie DOZUS, wskazując na konieczność ponownego ustalenia, czy istnieją podstawy do zastosowania wspomnianego przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych (art. 170 P.p.s.a.) i ich wpływ na inne postępowania, nawet jeśli nie były stroną w pierwotnym postępowaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania nadwyżek środków z egzekucji administracyjnej i konieczności wykazania istnienia należności przez organ.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zaliczenie nadwyżki środków uzyskanych z egzekucji na poczet innej należności jest dopuszczalne, gdy istnienie tej innej należności nie zostało wykazane przez organ egzekucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaliczenie jest niedopuszczalne, jeśli organ egzekucyjny nie wykazał istnienia należności, na poczet której ma nastąpić zaliczenie.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, stwierdził, że organ egzekucyjny nie udowodnił istnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym. Brak wykazania istnienia należności uniemożliwia jej skuteczne zaliczenie.
Czy postanowienie o zaliczeniu środków z egzekucji może być kwestionowane w kontekście istnienia samego obowiązku?
Odpowiedź sądu
Postanowienie o zaliczeniu środków ma charakter techniczny i nie służy do kwestionowania istnienia samego obowiązku, które powinno być przedmiotem odrębnego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie zaliczenia ma na celu jedynie techniczne rozliczenie środków, a nie badanie zasadności samego obowiązku, co powinno być przedmiotem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym lub odrębnych postępowań.
Przepisy (9)
Główne
u.p.e.a. art. 115 § § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Środki pieniężne pozostałe po podziale kwoty uzyskanej z egzekucji organ egzekucyjny z urzędu zalicza na poczet innej należności pieniężnej zobowiązanego objętej tytułem wykonawczym, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, obciążających zobowiązanego. Do zaliczenia stosuje się odpowiednio przepisy § 1-6. Kluczowe jest istnienie innej należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym w momencie dokonywania zaliczenia.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ale jest zobowiązany wziąć z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa.
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy.
P.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykazanie przez organ egzekucyjny istnienia należności, na poczet której miało nastąpić zaliczenie, co wynika z prawomocnego wyroku WSA. • Naruszenie art. 115 § 7 u.p.e.a. poprzez przedwczesne zaliczenie środków bez istnienia podstawowej należności.
Odrzucone argumenty
Argumentacja DIAS, że skarżąca wykroczyła poza przedmiot rozstrzygnięcia, kwestionując istnienie obowiązku w postępowaniu o zaliczenie środków. • Argumentacja DIAS, że przywłaszczenie środków przez organ nie miało miejsca i brak dowodów na takie twierdzenie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Sąd jest zobowiązany natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. • Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. • Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe [...] muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. • Argumentacja DIAS zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest chybiona.
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Piotr Głowacki
członek
Wiesław Kuśnierz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych (art. 170 P.p.s.a.) i ich wpływ na inne postępowania, nawet jeśli nie były stroną w pierwotnym postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania nadwyżek środków z egzekucji administracyjnej i konieczności wykazania istnienia należności przez organ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocne orzeczenie sądu może wpłynąć na inne postępowania, nawet te dotyczące niewielkich kwot, podkreślając znaczenie prawidłowego wykazania istnienia zobowiązania przez organ egzekucyjny.
“Nawet 53 zł mogą być podstawą do uchylenia decyzji – sąd administracyjny przypomina o wadze prawomocnych orzeczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.