I SA/Go 56/24Uchylenie przedłużenia zwrotu VAT dluga kontrola
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) od wyroku WSA, który uchylił postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług (VAT) za październik 2019 r. Spółka P. Spółka Jawna wykazała w deklaracji VAT-7 za październik 2019 r. kwotę 242 185,00 zł podatku naliczonego do zwrotu, z terminem zwrotu przypadającym na styczeń 2020 r. Organ podatkowy wielokrotnie przedłużał ten termin, powołując się na trwającą kontrolę celno-skarbową oraz potrzebę weryfikacji transakcji zakupu śruty sojowej i eksportu. Spółka zarzucała organom nadużycie prawa do przedłużenia terminu i brak należytego uzasadnienia. WSA w wyroku z marca 2024 r. uchylił postanowienie DIAS, uznając uzasadnienie przedłużenia za niewystarczające i wskazując, że prawo podatnika do zwrotu stało się iluzoryczne z powodu ponad 4-letniego przedłużania terminu. DIAS wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz błędną wykładnię przepisów materialnych. Sąd, stosując art. 179a P.p.s.a., uchylił swój poprzedni wyrok z powodu błędu w podpisaniu sentencji (podpisało ją tylko dwóch sędziów, jeden dwukrotnie). Następnie, ponownie rozpoznając sprawę, sąd podzielił argumentację WSA z poprzedniego wyroku i uchylił zaskarżone postanowienie DIAS. Sąd podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu VAT jest instytucją wyjątkową i wymaga wyczerpującego uzasadnienia, wskazującego konkretne czynności weryfikacyjne i źródło wątpliwości organu, a nie jedynie lakoniczne powoływanie się na trwającą kontrolę celno-skarbową. Stwierdzono, że wielokrotne przedłużanie terminu, bez dostępu organu odwoławczego do akt kontroli celno-skarbowej, prowadzi do instrumentalnego traktowania tej instytucji i naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT, wymogi dotyczące szczegółowości i rzetelności uzasadnienia, zasada neutralności VAT, konsekwencje błędów proceduralnych w orzekaniu.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania zwrotu VAT w kontekście długotrwałej kontroli celno-skarbowej. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących podpisania sentencji wyroku jest ściśle związana z P.p.s.a.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wielokrotne przedłużanie terminu zwrotu podatku VAT, powołując się na trwającą kontrolę celno-skarbową, jest uzasadnione i czy wymaga szczegółowego uzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wielokrotne przedłużanie terminu zwrotu podatku VAT, powołując się jedynie na trwającą kontrolę celno-skarbową bez szczegółowego uzasadnienia konkretnych czynności i wątpliwości organu, nie jest uzasadnione i narusza prawa podatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT jest instytucją wyjątkową i wymaga wyczerpującego uzasadnienia, które powinno zawierać konkretne czynności weryfikacyjne, źródło wątpliwości organu oraz wyjaśnienie, dlaczego dalsza weryfikacja jest konieczna. Lakoniczne powoływanie się na trwającą kontrolę celno-skarbową, bez szczegółów, jest niewystarczające i prowadzi do instrumentalnego traktowania tej instytucji.
Czy rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. jest dopuszczalne, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. jest dopuszczalne, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie w postępowaniu administracyjnym, do którego zalicza się również postępowanie podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postanowienie kończące postępowanie w postępowaniu administracyjnym, w tym podatkowym, mieści się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 P.p.s.a., co uzasadnia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, niezależnie od woli stron.
Czy błąd w podpisaniu sentencji wyroku przez skład orzekający (brak podpisów wszystkich sędziów) stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niepodpisanie sentencji wyroku przez choćby jednego sędziego, który uczestniczył w wydaniu wyroku, stanowi podstawę nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 137 § 4 P.p.s.a., sentencję wyroku podpisuje cały skład sądu, a brak podpisu jednego z sędziów stwarza domniemanie, że wyrok zapadł bez jego udziału, co skutkuje nieważnością postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
ustawa o VAT art. 87 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 87 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten pozwala na przedłużenie terminu zwrotu podatku, jeżeli jego zasadność wymaga dodatkowego zweryfikowania, jednakże wymaga to szczegółowego uzasadnienia i nie może być stosowany instrumentalnie.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
Pomocnicze
O.p. art. 274b § § 1
Ordynacja podatkowa
Umożliwia organowi podatkowemu postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do czasu zakończenia czynności sprawdzających.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada budowania zaufania do organów podatkowych, która powinna być uwzględniona przy uzasadnianiu przedłużeń terminu zwrotu.
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
Zasada przekonywania, która wymaga od organów wyczerpującego i należytego uzasadnienia swoich rozstrzygnięć.
P.p.s.a. art. 179a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania lub oczywistej zasadności podstaw skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy stwierdzenia nieważności postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające i powtarzalne uzasadnienie przedłużeń terminu zwrotu podatku VAT. • Prawo podatnika do zwrotu stało się iluzoryczne z powodu nadmiernego przedłużania terminu. • Brak dostępu organu odwoławczego do akt kontroli celno-skarbowej, mimo powoływania się na tę kontrolę jako podstawę przedłużenia. • Błąd w podpisaniu sentencji wyroku przez skład orzekający.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu kasacyjnego dotycząca naruszenia przepisów proceduralnych (tryb uproszczony) i materialnych (zasadność przedłużenia terminu zwrotu).
Godne uwagi sformułowania
prawo do zwrotu nadwyżki VAT, w prawie będącym fundamentalnym czynnikiem gwarantującym realizację podstawowych cech konstrukcyjnych tego podatku, to jest zasady neutralności i proporcjonalności • przedłużenie zostało dokonane mechanicznie i arbitralnie z naruszeniem interesów spółki z powodu trwających czynności weryfikacyjnych, których termin zakończenia jest dla niej w zasadzie nieweryfikowalny i niemożliwy do przewidzenia • organ I instancji bezrefleksyjnie, niejako z automatu przedłużał termin zwrotu podatku • instytucja przedłużenia terminu zwrotu traktowana jest instrumentalnie
Skład orzekający
Alina Rzepecka
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Niedzielski
sędzia
Dariusz Skupień
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT, wymogi dotyczące szczegółowości i rzetelności uzasadnienia, zasada neutralności VAT, konsekwencje błędów proceduralnych w orzekaniu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania zwrotu VAT w kontekście długotrwałej kontroli celno-skarbowej. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących podpisania sentencji wyroku jest ściśle związana z P.p.s.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedur, prowadząc do wieloletnich opóźnień w zwrocie podatku, co ma istotne konsekwencje dla płynności finansowej przedsiębiorców. Dodatkowo, błąd proceduralny sądu (podpisanie wyroku) pokazuje, że nawet wymiar sprawiedliwości nie jest wolny od błędów.
“Ponad 4 lata czekania na zwrot VAT: Sąd krytykuje organy za 'mechaniczne' przedłużanie terminu i 'iluzoryczne' prawo podatnika.”
Dane finansowe
WPS: 242 185 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.