I SA/Gl 750/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego M. W. z powodu przedawnienia należności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej w łącznej wysokości 94 199,07 zł. Naczelnik ustalił, że należności te, jako niepodatkowe należności budżetowe, przedawniają się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Po uwzględnieniu przerw w biegu przedawnienia spowodowanych zastosowaniem środków egzekucyjnych, termin ten upływał 18 marca 2024 r. Prezydent Miasta B. wniósł zażalenie, zarzucając błędną wykładnię przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, twierdząc, że egzekucja była skuteczna i trwałaby nieprzerwanie, gdyby nie umorzenie. Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika, wskazując, że zastosowanie środków egzekucyjnych (zajęcie rachunku bankowego z 23 stycznia 2019 r. i świadczeń z 18 marca 2019 r.) przerwało bieg przedawnienia, który rozpoczął się na nowo odpowiednio 24 stycznia 2019 r. i 19 marca 2019 r. W ocenie Dyrektora, należności przedawniły się z upływem 19 marca 2024 r. Prezydent wniósł skargę do WSA, argumentując, że pojęcie środka egzekucyjnego jest szersze i obejmuje każdorazowe przekazanie środków pieniężnych, co powinno przerywać bieg przedawnienia. Sąd uznał skargę za bezzasadną. Podkreślił, że zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia przerywa zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a bieg ten biegnie na nowo od dnia następującego po dniu zastosowania tego środka. Sąd przychylił się do stanowiska organów, że przekazywanie środków pieniężnych nie jest samoistnym środkiem egzekucyjnym przerywającym bieg przedawnienia. W związku z tym, należności uległy przedawnieniu, a postępowanie egzekucyjne zostało zasadnie umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście należności publicznoprawnych i opłat za pobyt w pieczy zastępczej.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 30 lipca 2020 r. oraz specyfiki należności niepodatkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przekazywanie środków pieniężnych w ramach postępowania egzekucyjnego stanowi samoistny środek egzekucyjny przerywający bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekazywanie środków pieniężnych nie stanowi samoistnego środka egzekucyjnego przerywającego bieg terminu przedawnienia. Przerwanie biegu przedawnienia następuje wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnej wykładni art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, wskazując, że przerwanie biegu przedawnienia następuje wskutek zastosowania środka egzekucyjnego (np. zajęcia rachunku bankowego lub świadczeń), a nie jego bieżącego wykonywania czy przekazywania środków. Podkreślono, że środki te muszą być realne i prowadzić do zajęcia składników majątkowych.
Czy opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej stanowią należności cywilnoprawne o charakterze okresowym, dla których bieg przedawnienia należy liczyć odrębnie dla każdego miesiąca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłaty te nie stanowią należności cywilnoprawnych o charakterze okresowym. Mają one charakter publicznoprawny i wynikają z decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązek zapłaty opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma źródło w decyzji administracyjnej, a nie w umowie cywilnoprawnej. Decyzja ta ma charakter konstytutywny i kreuje odpowiedzialność finansową rodziców.
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy obowiązek wygasł z powodu przedawnienia.
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązania podatkowego (stosowane odpowiednio do należności niepodatkowych).
o.p. art. 70 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 59 § § 3 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
o.p. art. 59 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wygasanie zobowiązań podatkowych na skutek przedawnienia.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.r. art. 193 § ust. 7a
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.r. art. 194 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.r. art. 195 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.f.p. art. 60 § pkt 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Kwalifikacja należności jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.
u.f.p. art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach należności nieuregulowanych ustawą.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1
Przepisy przejściowe dotyczące postępowań wszczętych przed nowelizacją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazywanie środków pieniężnych w ramach egzekucji nie stanowi samoistnego środka egzekucyjnego przerywającego bieg terminu przedawnienia. • Bieg terminu przedawnienia przerywa zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony. • Opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej mają charakter publicznoprawny i wynikają z decyzji administracyjnej, a nie są należnościami cywilnoprawnymi o charakterze okresowym.
Odrzucone argumenty
Egzekucja była skuteczna i trwałaby nieprzerwanie, gdyby nie umorzenie postępowania. • Każdorazowe przekazanie środków pieniężnych na poczet ściąganej należności przerywa bieg terminu przedawnienia. • Bieg terminu przedawnienia powinien być liczony dla każdej miesięcznej opłaty odrębnie.
Godne uwagi sformułowania
„Przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej umożliwia wielokrotne przerywanie biegu terminu przedawnienia. Każdorazowe bowiem zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony, powoduje przerwanie biegu pięcioletniego terminu.” • „środki egzekucyjne, które przerywają bieg przedawnienia zobowiązań podatkowych, muszą być środkami realnymi i prowadzić do zajęcia składników majątkowych pozostających w dyspozycji dłużnika.” • „Przekazywanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych nie stanowi samoistnego środka egzekucyjnego.”
Skład orzekający
Paweł Kornacki
przewodniczący
Agata Ćwik-Bury
członek
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście należności publicznoprawnych i opłat za pobyt w pieczy zastępczej."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 30 lipca 2020 r. oraz specyfiki należności niepodatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia należności publicznoprawnych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu zobowiązanych i organów egzekucyjnych. Interpretacja pojęcia 'środka egzekucyjnego' jest kluczowa.
“Czy dług za pobyt dziecka w pieczy zastępczej przedawnił się? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię przerwania biegu terminu.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.