Orzeczenie · 2026-09-10

I SA/Gl 303/26Odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego oddalona 5

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-09-10
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneZUSprzedawnienieskładki na ubezpieczenie społeczneskładki na ubezpieczenie zdrowotneFundusz PracyFundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczychzawieszenie biegu terminu przedawnieniadoręczenie tytułu wykonawczego WSA

Przedmiotem skargi była odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wobec skarżącej, dotyczącego zaległości składkowych z lat 2006-2007. Skarżąca twierdziła, że należności te uległy przedawnieniu, a podjęte przez ZUS czynności egzekucyjne, w tym zajęcia rachunków bankowych, były bezskuteczne i nie przerwały biegu terminu przedawnienia. Sąd pierwszej instancji, analizując przepisy dotyczące przedawnienia składek (art. 24 ust. 4-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), uznał, że mimo wątpliwości co do tego, czy samo doręczenie upomnienia zawiesza bieg terminu przedawnienia, doręczenie tytułów wykonawczych w 2011 roku nastąpiło przed upływem 10-letniego terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia został zawieszony od tego momentu do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Sąd podkreślił, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia wydłuża okres przedawnienia, a nie przerywa go, co oznacza, że bieg terminu nie rozpoczyna się na nowo. W związku z tym, że postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, a należności nie uległy przedawnieniu, sąd oddalił skargę, uznając, że nie zaszła przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w szczególności znaczenie doręczenia tytułu wykonawczego jako czynności zawieszającej.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących składek ZUS i postępowania egzekucyjnego w administracji. Interpretacja dotycząca doręczenia upomnienia jako czynności zawieszającej jest sporna w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie tytułu wykonawczego lub upomnienia stanowi czynność skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie tytułu wykonawczego stanowi czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności, która zawiesza bieg terminu przedawnienia do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie tytułów wykonawczych w 2011 r. nastąpiło przed upływem 10-letniego terminu przedawnienia, co skutkowało jego zawieszeniem na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nawet jeśli doręczenie upomnienia jest sporne, doręczenie tytułu wykonawczego jest jednoznacznie uznawane za czynność zawieszającą.

Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okresy marzec-grudzień 2006 r. oraz styczeń 2007 r. uległy przedawnieniu przed ich wyegzekwowaniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, należności te nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony.

Uzasadnienie

Doręczenie tytułów wykonawczych w 2011 r. nastąpiło przed upływem 10-letniego terminu przedawnienia, co spowodowało jego zawieszenie do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, że postępowanie nie zostało zakończone, należności nie przedawniły się.

Czy bezskuteczne zajęcie rachunku bankowego przerywa lub zawiesza bieg terminu przedawnienia?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio kwestii bezskuteczności zajęcia, ale podkreślił, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do zakończenia postępowania egzekucyjnego, niezależnie od aktywności organu czy skuteczności egzekucji.

Uzasadnienie

Choć skarżąca podnosiła argument o bezskuteczności zajęć, sąd skupił się na fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia od momentu doręczenia tytułu wykonawczego, co było wystarczające do oddalenia skargi. Sąd wskazał, że stan zawieszenia trwa do zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 23 stycznia 2026 r. utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (10)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu (np. przedawnienia) albo jeżeli obowiązek nie istniał. Stosowane w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4-6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Reguluje okres przedawnienia należności z tytułu składek (10 lat do 2011 r., 5 lat od 2012 r.) oraz zasady zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Stosowane w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r. do 31 grudnia 2021 r.

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

Do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (przed 30 lipca 2020 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymóg doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

u.s.u.s. art. 27

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy przejściowe dotyczące przedawnienia składek, w tym stosowanie 5-letniego terminu przedawnienia od 1 stycznia 2012 r. lub wcześniejszego terminu, jeśli nastąpiłby zgodnie z przepisami dotychczasowymi.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie tytułu wykonawczego w 2011 r. nastąpiło przed upływem 10-letniego terminu przedawnienia, co skutkowało jego zawieszeniem do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Należności z tytułu składek za lata 2006-2007 uległy przedawnieniu. • Czynności egzekucyjne, w tym zajęcia rachunków bankowych, były bezskuteczne i nie przerwały biegu terminu przedawnienia. • Organ egzekucyjny nie wykonał wytycznych organu nadzoru dotyczących ponownego rozpatrzenia sprawy. • Organ egzekucyjny naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśnił wszechstronnie sprawy i dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

stan zawieszenia trwa do zakończenia postępowania egzekucyjnego niezależnie od aktywności organu egzekucyjnego oraz jego skuteczności w egzekwowaniu zaległości. • nie każde zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia. • doręczenie tytułu wykonawczego stanowi formalne zawiadomienie zobowiązanego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz o podstawie prowadzonej egzekucji i tym samym stanowi pierwszy etap działań zmierzających do przymusowego wykonania obowiązku.

Skład orzekający

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

przewodniczący sprawozdawca

Agata Ćwik-Bury

członek

Piotr Pyszny

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w szczególności znaczenie doręczenia tytułu wykonawczego jako czynności zawieszającej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących składek ZUS i postępowania egzekucyjnego w administracji. Interpretacja dotycząca doręczenia upomnienia jako czynności zawieszającej jest sporna w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia należności, co jest istotne dla wielu podatników i przedsiębiorców. Pokazuje złożoność przepisów i interpretacji sądowych w tym zakresie.

“Czy ZUS może ścigać przedawnione długi? Sąd rozstrzyga o znaczeniu doręczenia tytułu wykonawczego.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst