Orzeczenie · 2000-02-04

I SA/Gd 2097/97Interpretacja art 11 ust 3 ustawy o pdop ceny porownawcze

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2000-02-04
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPDOPoprocentowanie pożyczkikoszty uzyskania przychodówceny transferowepowiązania kapitałowepowiązania rodzinnecena rynkowatransakcje między podmiotami powiązanymi

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła sporu między spółką "A." Sp. z o.o. a organami podatkowymi w kwestii prawidłowości ustalenia podatku dochodowego od osób prawnych za 1995 rok. Problem wynikał z zawartej przez spółkę umowy pożyczki z Anną R., będącą udziałowcem spółki i małżonką prezesa zarządu. Oprocentowanie pożyczki, wynoszące 21,23% miesięcznie (254,70% rocznie), zostało przez spółkę zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe, stwierdzając powiązania rodzinne i kapitałowe między stronami, uznały, że oprocentowanie to było zawyżone i rzutowało na wysokość podatku. Na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, organ podatkowy określił oprocentowanie na niższym poziomie (8% miesięcznie), co skutkowało obniżeniem kwoty zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów. Spółka odwołała się od decyzji, zarzucając naruszenie przepisów Kpa, w tym pominięcie wniosków dowodowych i błędną wykładnię przepisów podatkowych. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając, że oprocentowanie było rażąco wyższe od średniego poziomu oprocentowania kredytów bankowych i umów pożyczek zarejestrowanych w urzędzie skarbowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Sąd potwierdził, że art. 11 ust. 3 ustawy o PDOP wyklucza stosowanie do porównania innych kategorii niż ceny, a materiałem porównawczym muszą być ceny stosowane przez inne podmioty. Sąd podkreślił, że powiązania rodzinne i kapitałowe miały wpływ na ustalenie warunków umowy, a przyjęte oprocentowanie było nieporównywalnie drastyczniejsze niż rynkowe. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły oprocentowanie na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości, a sprawa nie wymagała opinii biegłego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 11 ust. 3 ustawy o PDOP w kontekście ustalania cen transferowych i materiału dowodowego w sprawach dotyczących powiązań kapitałowych i rodzinnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1995 roku, choć zasady interpretacji przepisów o cenach transferowych mogą być nadal aktualne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 11 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dopuszcza stosowanie do porównania innych kategorii niż ceny, w tym innych transakcji podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten wyklucza zastosowanie dla porównania innych kategorii niż ceny. Materiałem porównawczym muszą być ceny stosowane przez inne podmioty, a nie inne transakcje podatnika.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu przepisu oraz orzecznictwie NSA, które konsekwentnie interpretuje art. 11 ust. 3 ustawy o PDOP jako ograniczający materiał porównawczy do cen stosowanych przez inne podmioty.

Czy powiązania rodzinne i kapitałowe między pożyczkodawcą a pożyczkobiorcą mogą stanowić podstawę do określenia oprocentowania pożyczki na poziomie cen rynkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli związek ten ma wpływ na ustalenie cen niższych lub wyższych niż ceny rynkowe, organ podatkowy może określić wysokość cen na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że drastycznie wysokie oprocentowanie pożyczki, wielokrotnie przewyższające oprocentowanie kredytów bankowych, świadczyło o wpływie powiązań między stronami na warunki umowy. Brak było dowodów, że racjonalnie funkcjonujący podmiot gospodarczy zaakceptowałby takie warunki bez wpływu tych powiązań.

Czy w sprawie, w której organ podatkowy określa oprocentowanie pożyczki na podstawie cen rynkowych, konieczne jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłego?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dokumenty źródłowe są wystarczające do potwierdzenia powiązań i rozstrzygnięcia sprawy, a sprawa nie wymaga wiadomości specjalnych.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko Izby Skarbowej, że dokumenty źródłowe potwierdzające powiązania kapitałowe i rodzinne były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a ustalenie oprocentowania na podstawie dostępnych danych rynkowych nie wymagało wiadomości specjalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki "A." Sp. z o.o. w S. na decyzję Izby Skarbowej.

Przepisy (16)

Główne

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wyklucza zastosowanie dla porównania innych kategorii niż ceny. Materiałem porównawczym muszą być ceny stosowane przez inne podmioty.

u.n.s.a. art. 27 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa orzekania przez Sąd.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definiuje związki między podatnikami mające wpływ na ustalenie cen.

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definiuje związki między podatnikami mające wpływ na ustalenie cen.

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definiuje związki między podatnikami mające wpływ na ustalenie cen.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania wnikliwie i zgodnie z prawem.

Kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

Kpa art. 73

Kodeks postępowania administracyjnego

Znaczenie dowodu dla sprawy.

Kpa art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dopuszczenia dowodu.

Kpa art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Kpa art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Przedmiot dowodu.

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowolność oceny dowodów.

Kpa art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

Wiadomości specjalne.

u.n.s.a. art. 21

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Zakres kontroli sprawowanej przez Sąd.

u.n.s.a. art. 22 § ust. 2 pkt 1 i 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Skutki stwierdzenia naruszenia prawa przez Sąd.

u.n.s.a. art. 51

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 11 ust. 3 ustawy o PDOP wyklucza stosowanie do porównania innych kategorii niż ceny. • Materiałem porównawczym muszą być ceny stosowane przez inne podmioty. • Powiązania rodzinne i kapitałowe miały wpływ na ustalenie oprocentowania pożyczki. • Przyjęte oprocentowanie było rażąco wyższe od rynkowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia Kpa przez pominięcie wniosków dowodowych i błędną wykładnię przepisów. • Analiza oprocentowania pożyczek nie spełnia wymogu rzetelności i fachowości. • Sporządzona analiza oparta była na wycinkowym materiale dowodowym, który nie został poszerzony o opinię biegłego. • Podstawa wyliczenia średniego oprocentowania pożyczek była niewystarczająca i pojawiła się na etapie decyzji organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

Sformułowanie przepisu art. 11 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wyklucza zastosowanie dla porównania innych kategorii niż ceny. • Materiałem porównawczym muszą być ceny stosowane przez inne podmioty. • Nie stanowią zatem materiału dowodowego dokonywane przez podatnika inne transakcje nawet z podmiotami niepowiązanymi. • W niniejszej sprawie brak było podstaw do uchylenia decyzji, bowiem ponowne rozpoznanie sprawy w ocenie Sądu nie doprowadziłoby do wydania decyzji odmiennej od będącej przedmiotem zaskarżenia. • Kwestia zastosowania cen /oprocentowania pożyczki/ wyższych od rynkowych była nieporównanie drastyczniejsza.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 11 ust. 3 ustawy o PDOP w kontekście ustalania cen transferowych i materiału dowodowego w sprawach dotyczących powiązań kapitałowych i rodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1995 roku, choć zasady interpretacji przepisów o cenach transferowych mogą być nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia cen transferowych i interpretacji przepisów podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii powiązań między podmiotami i ich wpływu na warunki transakcji.

“Zawyżone odsetki od pożyczki od udziałowca? Sąd NSA wyjaśnia, co jest dopuszczalnym materiałem dowodowym w sprawach cen transferowych.”

Dane finansowe

WPS: 184 404,38 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst