Orzeczenie · 2017-11-15

I SA/Gd 1269/17Odmowa odliczenia VAT nierzetelne faktury 44

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2017-11-15
NSAPodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyfakturynierzetelne fakturyoszustwo podatkowenależyta starannośćprawo do odliczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę B.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "A" Sp. z o.o. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z trzech powodów: odliczenia podatku z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych dostaw towarów i usług (naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.), odliczenia podatku od usług hotelowych i gastronomicznych (naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u.) oraz odliczenia podatku od paliwa do samochodu osobowego (naruszenie art. 88a u.p.t.u.). Ustalono, że spółka "A" nie prowadziła działalności pod wskazanym adresem, jej prezes przebywał w zakładzie karnym, a korespondencja nie była odbierana. Podatniczka B.P. nie potrafiła udzielić wiarygodnych informacji o współpracy ze spółką, a zeznania świadka L.H. (którego pieczęć znajdowała się na fakturach) zaprzeczyły autentyczności podpisów i jego powiązaniom ze spółką "A". Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i dokonały rzetelnej oceny zebranych dowodów. Podkreślono, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym prawem podatnika, ale nie jest nieograniczone i wymaga spełnienia określonych warunków, w tym dokumentowania rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i NSA, wskazując, że odmowa prawa do odliczenia jest możliwa, gdy podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym. W tej sprawie stwierdzono brak rzeczywistych transakcji oraz brak należytej staranności po stronie skarżącej, co uzasadniało odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Skarga została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że prawo do odliczenia VAT wymaga rzeczywistego zdarzenia gospodarczego i należytej staranności podatnika, nawet w przypadku formalnie wystawionych faktur. Podkreślenie konsekwencji braku weryfikacji kontrahenta i nietypowych form płatności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku rzeczywistych transakcji i braku należytej staranności. Interpretacja przepisów VAT w kontekście orzecznictwa TSUE.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zwłaszcza gdy nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest, aby faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje. W przypadku braku dowodów na rzeczywiste wykonanie dostaw i usług, a także braku należytej staranności podatnika w weryfikacji kontrahenta, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje.

Czy brak należytej staranności podatnika w weryfikacji kontrahenta może stanowić podstawę do odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak należytej staranności, zwłaszcza w połączeniu z innymi okolicznościami wskazującymi na potencjalne oszustwo podatkowe (np. płatności gotówką, brak informacji o kontrahencie), może uzasadniać odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest absolutne. Podatnik musi wykazać, że działał w dobrej wierze i dochował należytej staranności. Zaniechanie weryfikacji kontrahenta i nietypowe formy płatności (gotówka) mogą świadczyć o braku dobrej wiary lub świadomości uczestnictwa w oszustwie podatkowym.

Czy odmowa prawa do odliczenia podatku naliczonego jest dopuszczalna, gdy transakcja została formalnie udokumentowana fakturą, ale nie miała miejsca w rzeczywistości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest dopuszczalna, ponieważ prawo do odliczenia podatku naliczonego jest integralnie związane z rzeczywistym obrotem gospodarczym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym prawo do odliczenia można odmówić, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym. W przypadku braku rzeczywistej transakcji, materialna przesłanka powstania prawa do odliczenia nie jest spełniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "A" Sp. z o.o.

Przepisy (19)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 88 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.

u.p.t.u. art. 88a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 86a ust. 1.

o.p. art. 193 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Nie można uznać za dowód ksiąg, które nie spełniają wymogów określonych w przepisach prawa.

o.p. art. 193 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Jeżeli księgi podatkowe są nierzetelne lub wadliwe, organ podatkowy orzeka o tym, że nie mogą stanowić dowodu.

o.p. art. 23 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ odstępuje od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg, uzupełnione dowodami zebranymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

o.p. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.

o.p. art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego lub postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

u.s.d.g. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Przedsiębiorcy mogą dokonywać płatności za pomocą gotówki lub form bezgotówkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Podatniczka nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. • Brak dowodów na rzeczywiste wykonanie dostaw i usług. • Zeznania świadków i prezesa spółki "A" wskazują na fikcyjność transakcji. • Płatności gotówką i brak informacji o kontrahencie budzą wątpliwości co do rzetelności transakcji.

Odrzucone argumenty

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 193 § 1, § 6, art. 120, 125, 210 § 1). • Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o VAT (art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a i pkt. 4 lit. a). • Skarżąca podniosła, że niedokonanie sprawdzenia kontrahenta nie zawsze pozwala na wniosek o złej wierze. • Skarżąca kwestionowała przeprowadzone czynności dowodowe i zeznania świadków. • Skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania.

Godne uwagi sformułowania

faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. • podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym. • nie sposób przyjąć, że podatnik odliczający podatek z takiej faktury nie jest świadomy swojego oszukańczego działania czy nadużycia prawa. • prawo do odliczenia podatku naliczonego jest jednym z podstawowych praw podatnika. • nie wystarczy jedynie to, że podatnik posiada oryginał faktury opisującej nabycie towarów lub usług w oderwaniu od faktu odzwierciedlenia przez ten dokument rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

przewodniczący

Małgorzata Gorzeń

sędzia

Janina Guść

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawo do odliczenia VAT wymaga rzeczywistego zdarzenia gospodarczego i należytej staranności podatnika, nawet w przypadku formalnie wystawionych faktur. Podkreślenie konsekwencji braku weryfikacji kontrahenta i nietypowych form płatności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku rzeczywistych transakcji i braku należytej staranności. Interpretacja przepisów VAT w kontekście orzecznictwa TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady prawa do odliczenia VAT i konsekwencje braku należytej staranności, co jest niezwykle istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sądy oceniają dowody w sprawach o oszustwa podatkowe.

“Nawet posiadając fakturę, możesz stracić prawo do odliczenia VAT. Kluczowa jest weryfikacja kontrahenta!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst