Orzeczenie · 2026-06-02

I SA/Bd 98/26Sprzedaż nieruchomości cele mieszkaniowe brak dowodow

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2026-06-02
NSAPodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościcele mieszkaniowezwolnienie podatkowedokumentowanie wydatkówumowa o roboty budowlanezaliczkafaktura VATpostępowanie podatkowe

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z odpłatnym zbyciem nieruchomości. Skarżący sprzedał nieruchomość, którą nabył od matki w drodze darowizny, przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia, nie prowadząc działalności gospodarczej. Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, podatnik musiał wykazać, że przychód ze sprzedaży został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe w ciągu trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie. Skarżący powołał się na umowę o roboty budowlane z grudnia 2022 r., twierdząc, że stanowi ona dowód poniesienia wydatku na cele mieszkaniowe. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uznały, że umowa ta, mimo że niekwestionowana co do autentyczności, nie stanowiła wystarczającego dowodu na faktyczne wydatkowanie środków. Brak było pokwitowania zapłaty zaliczki, a sformułowania umowy miały charakter zobowiązaniowy, wskazując na przyszłe czynności, a nie faktyczne dokonanie płatności. Sąd administracyjny w Bydgoszczy zgodził się z organami, podkreślając, że ustawa wymaga udokumentowania wydatków, a sama umowa nie jest wystarczającym dowodem. Sąd oddalił skargę, uznając, że podatnik nie wykazał spełnienia warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdza wymogi dowodowe dotyczące udokumentowania wydatków na cele mieszkaniowe w PIT, podkreślając, że sama umowa nie jest wystarczająca.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów zapłaty zaliczki na poczet robót budowlanych w kontekście zwolnienia z PIT.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa o roboty budowlane, zawarta przed upływem terminu na wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, stanowi wystarczający dowód na udokumentowanie poniesienia wydatku w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama umowa o roboty budowlane, nawet z klauzulą zapłaty zaliczki, nie stanowi wystarczającego dowodu na faktyczne wydatkowanie przychodu na cele mieszkaniowe. Konieczne jest przedstawienie dokumentów potwierdzających rzeczywiste dokonanie płatności, takich jak pokwitowanie, wyciąg z rachunku bankowego czy potwierdzenie przelewu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustawa o PIT wymaga udokumentowania wydatków na cele mieszkaniowe. Umowa o roboty budowlane ma charakter zobowiązaniowy i nie dowodzi faktycznego dokonania płatności. Brak pokwitowania lub innego dowodu zapłaty uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia podatkowego.

Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (przesłuchanie świadków, analiza korespondencji SMS) w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, ponieważ zeznania świadków nie mogą zastąpić wymogu udokumentowania wydatków, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego nie jest nieograniczony i organy nie mają obowiązku dopuszczać każdego dowodu, jeśli całokształt okoliczności wystarcza do rozstrzygnięcia. Zeznania świadków nie zastąpią wymogu udokumentowania wydatków, a zgromadzone dokumenty (faktura, wyjaśnienia spółki) tworzyły spójny obraz transakcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2019.

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zbycie nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli przychód został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe w określonym terminie i został udokumentowany.

u.p.d.o.f. art. 21 § 25

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa katalog wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 30e

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Definicja zobowiązania.

k.c. art. 773

Kodeks cywilny

Definicja dokumentu.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

O.p. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada zupełności materiału dowodowego.

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu dopuszczenia dowodu.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 22 § 6c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sposób dokumentowania wydatków.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Umowa o roboty budowlane z dnia [...] grudnia 2022 r. stanowi dowód poniesienia wydatku na własne cele mieszkaniowe w wymaganym terminie. • Organ naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez bezkrytyczne uznanie dowodów od spółki [...] i jednoczesne uznanie za niewiarygodny dowodu z umowy o roboty budowlane. • Organ nie zebrał pełnego materiału dowodowego i odmówił przeprowadzenia kluczowych dowodów (przesłuchanie strony i świadków). • Organ nie podjął wszystkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia sprawy, w tym nie wyjaśnił źródła korespondencji SMS ani rozbieżności dotyczących obecności M. [...] przy przekazaniu gotówki. • Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

umowa o roboty budowlane nie stanowi wystarczającego dowodu na faktyczne wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe • brak pokwitowania zapłaty zaliczki • zwrot 'wynagrodzenie płatne będzie' dotyczy czynności przyszłej, niedokonanej • zeznanie świadka nie może zastąpić warunku 'udokumentowania' wydatków na cele mieszkaniowe

Skład orzekający

Urszula Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Kleczkowski

sędzia

Joanna Ziołek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdza wymogi dowodowe dotyczące udokumentowania wydatków na cele mieszkaniowe w PIT, podkreślając, że sama umowa nie jest wystarczająca."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów zapłaty zaliczki na poczet robót budowlanych w kontekście zwolnienia z PIT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zwolnienia podatkowego przy sprzedaży nieruchomości, ale skupia się na rygorystycznych wymogach dowodowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Sprzedaż nieruchomości i cel mieszkaniowy: dlaczego sama umowa to za mało, by skorzystać ze zwolnienia z PIT?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst