I SA/Bd 868/12Odpowiedzialność płatnika komornika podatek dochodowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej komornika sądowego A. Z. jako płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłaconych trzem wierzycielom-pracownikom w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności komornika, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Komornik w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucił m.in. błędną wykładnię przepisów k.p.c. i u.p.d.o.f., twierdząc, że nie dokonywał wypłat, a plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji, zatwierdzony przez sąd, nie przewidywał wydzielenia kwot na podatek. Sąd uznał, że komornik, zgodnie z art. 42e u.p.d.o.f., jest płatnikiem podatku w przypadku wypłat dokonywanych za zakład pracy. Podkreślono, że komornik miał obowiązek podjąć działania w celu pobrania i wpłacenia zaliczki na podatek, np. poprzez złożenie wniosku do sądu o wyodrębnienie odpowiedniej kwoty z planu podziału. Bierność komornika i brak takiej inicjatywy skutkowały jego odpowiedzialnością jako płatnika, mimo że wypłat dokonał sąd. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego w podobnej sprawie dotyczącej VAT, wskazując na konieczność współdziałania komornika i sądu oraz interpretowania przepisów k.p.c. w sposób umożliwiający wykonanie obowiązków podatkowych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności komornika sądowego jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w sytuacji wypłat w postępowaniu egzekucyjnym oraz interpretacja przepisów k.p.c. w kontekście obowiązków podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypłat wynagrodzeń w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości, gdzie rolę płatnika pełni komornik.
Zagadnienia prawne (4)
Czy komornik sądowy, dokonując wypłaty wynagrodzeń wierzycielom w postępowaniu egzekucyjnym, jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych i czy ponosi odpowiedzialność za niepobrany podatek, jeśli plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji nie przewidywał wyodrębnienia kwot na ten cel?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, komornik sądowy jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku wypłat świadczeń z tytułu stosunku pracy dokonywanych za zakład pracy, zgodnie z art. 42e u.p.d.o.f. Jego bierność w zgłoszeniu sądowi obowiązku pobrania zaliczki na podatek skutkuje jego odpowiedzialnością jako płatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 42e u.p.d.o.f. jednoznacznie nakłada na komornika obowiązek poboru zaliczki na podatek. Mimo że wypłat dokonał sąd, komornik jako płatnik miał możliwość i obowiązek podjęcia działań w celu zabezpieczenia kwoty na podatek, np. poprzez wniosek do sądu. Brak takiej inicjatywy komornika, mimo istnienia przepisów k.p.c. umożliwiających takie działania (np. art. 1024 k.p.c.), skutkuje jego odpowiedzialnością.
Jak należy stosować przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji w kontekście obowiązków komornika jako płatnika podatku dochodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące egzekucji należy interpretować w sposób umożliwiający wykonanie obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, w tym obowiązków komornika jako płatnika.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego dotyczącą VAT, wskazując, że komornik i sąd powinny współdziałać, aby umożliwić wykonanie obowiązków podatkowych. Komornik ma obowiązek zgłosić sądowi potrzebę wyodrębnienia kwot na podatek, a sąd powinien umożliwić realizację tego obowiązku.
Czy wysokość kosztów uzyskania przychodów przy wypłacie zaległego wynagrodzenia za kilka miesięcy powinna być naliczana miesięcznie, czy za cały okres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku pracy wynoszą 111,25 zł miesięcznie i mogą być uwzględniane tylko w miesiącu, w którym podatnik uzyskuje przychód.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f., koszty uzyskania przychodów są limitowane miesięcznie. Nawet jeśli wypłata dotyczy wynagrodzenia za kilka miesięcy, koszty uzyskania przychodów można uwzględnić tylko jednokrotnie, w miesiącu wypłaty.
Czy zapłata podatku przez podatnika (wierzyciela) wyłącza odpowiedzialność płatnika (komornika) za niepobrany podatek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapłata podatku przez podatnika nie wyłącza odpowiedzialności płatnika za niepobrany lub pobrany, a niewpłacony podatek.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność płatnika jest odrębna od odpowiedzialności podatnika. Decyzja o odpowiedzialności płatnika stwierdza jedynie wysokość należności i stanowi podstawę do ewentualnego dochodzenia tych kwot lub odsetek, nawet jeśli podatek został już zapłacony przez podatnika.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 42e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Komornik sądowy dokonujący wypłaty świadczeń z tytułu stosunku pracy jest obowiązany jako płatnik do poboru zaliczki na podatek.
O.p. art. 8
Ordynacja podatkowa
Definicja płatnika.
O.p. art. 30 § 1
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność płatnika za podatek niepobrany lub pobrany, a nie wpłacony.
k.p.c. art. 1035
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sporządzenia projektu planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji.
k.p.c. art. 1024 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Elementy planu podziału, w tym możliwość pozostawienia kwot na rachunku depozytowym.
u.p.d.o.f. art. 22 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Miesięczne koszty uzyskania przychodów.
Pomocnicze
O.p. art. 217 § 2
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji (nie miał zastosowania do decyzji w sprawie).
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń (zarzut naruszenia).
u.p.d.o.f. art. 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Świadczenia podlegające opodatkowaniu.
u.p.d.o.f. art. 27 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Skala podatkowa.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 210
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Komornik sądowy, dokonując wypłat wierzycielom w postępowaniu egzekucyjnym, jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy art. 42e u.p.d.o.f. • Bierność komornika w zgłoszeniu sądowi obowiązku pobrania zaliczki na podatek, mimo istnienia możliwości prawnej, skutkuje jego odpowiedzialnością jako płatnika. • Przepisy k.p.c. należy interpretować w sposób umożliwiający wykonanie obowiązków podatkowych przez komornika. • Koszty uzyskania przychodów mogą być uwzględniane tylko w miesiącu uzyskania przychodu, nawet jeśli wypłata dotyczy wynagrodzenia za kilka miesięcy. • Zapłata podatku przez podatnika nie wyłącza odpowiedzialności płatnika.
Odrzucone argumenty
Komornik nie dokonywał wypłat wierzycielom, a wypłat dokonał sąd. • Plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji nie przewidywał wydzielenia kwot na podatek, a sąd zatwierdził ten plan. • Organ podatkowy powinien egzekwować należności podatkowe od wierzycieli, którym wypłacono wynagrodzenie brutto. • Naruszenie art. 365 k.p.c. poprzez niezwiązanie organu podatkowego prawomocnym postanowieniem sądu o planie podziału. • Naruszenie przepisów procedury egzekucyjnej poprzez dowolną ich wykładnię i błędne przyjęcie, że komornik miał możliwość 'wydzielenia' kwoty podatku. • Naruszenie zasady praworządności poprzez pominięcie unormowań cywilnej procedury egzekucyjnej.
Godne uwagi sformułowania
komornik sądowy jest obowiązany, jako płatnik, do poboru zaliczki na podatek • przepisy k.p.c. należy wykładać tak, aby zapewnić wykonanie przepisów [ustawy o VAT] • komornik ma obowiązek umożliwienia wykonania obowiązków należących do sądu, a sąd [...] powinien umożliwić wykonanie obowiązków, które spoczywają na komorniku • brak jest podstaw do zwolnienia komornika z odpowiedzialności jako płatnika • w tej konkretnej sprawie – wobec bierności płatnika – nie można mówić o braku po jego stronie możliwości faktycznych i prawnych w zakresie wypełnienia obowiązków płatnika.
Skład orzekający
Halina Adamczewska-Wasilewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Kruppik-Świetlicka
sędzia
Mirella Łent
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności komornika sądowego jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w sytuacji wypłat w postępowaniu egzekucyjnym oraz interpretacja przepisów k.p.c. w kontekście obowiązków podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypłat wynagrodzeń w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości, gdzie rolę płatnika pełni komornik.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności komornika jako płatnika podatku, co jest nietypowym zagadnieniem prawnym. Wyjaśnia, jak przepisy proceduralne i podatkowe współgrają w praktyce, co jest cenne dla prawników.
“Komornik płatnikiem podatku? Sąd wyjaśnia, kiedy bierność kosztuje!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.