I SA/Bd 227/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi O. D. & C. sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w T. Naczelnik określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w VAT oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, kwestionując prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych przez [...] sp. z o.o. z P. Organ pierwszej instancji ustalił, że [...] sp. z o.o. nie wykazała sprzedaży na rzecz skarżącej, nie zatrudniała pracowników, posiadała wirtualny adres i została wykreślona z rejestru VAT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał tę decyzję, wskazując na brak należytej staranności spółki przy nabyciu samochodów, co potwierdzały m.in. brak weryfikacji kontrahenta, kontakt wyłącznie telefoniczny i nieznajomość danych osoby reprezentującej sprzedawcę. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że brak należytej staranności, w tym brak weryfikacji kontrahenta poza 'białą listą', uzasadnia odmowę prawa do odliczenia VAT. Sąd zgodził się również z zastosowaniem art. 112b ust. 1 ustawy o VAT w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, uznając je za proporcjonalne i zgodne z prawem UE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT z powodu braku należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta, nawet jeśli transakcja była formalnie udokumentowana i zapłacona. Potwierdzenie zasadności stosowania sankcji VAT (dodatkowego zobowiązania podatkowego) w takich przypadkach.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kontrahent okazał się nierzetelny, a spółka nie dopełniła podstawowych obowiązków weryfikacyjnych. Interpretacja pojęcia 'należytej staranności' może być różna w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta uzasadnia odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak należytej staranności, w tym brak weryfikacji kontrahenta poza 'białą listą', uzasadnia odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka nie dochowała należytej staranności, nie weryfikując kontrahenta poza 'białą listą', nie znając danych osoby reprezentującej sprzedawcę ani szczegółów dotyczących pochodzenia i stanu nabywanych samochodów. Takie postępowanie odbiega od standardów obrotu gospodarczego i uzasadnia odmowę prawa do odliczenia VAT.
Czy ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% jest proporcjonalne i zgodne z prawem w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu VAT wynikających z braku należytej staranności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% jest uzasadnione i proporcjonalne, jeśli nieprawidłowości nie wynikają z błędu lub oczywistej omyłki, a służy zapewnieniu prawidłowego poboru VAT i zapobieganiu oszustwom.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nieprawidłowości w rozliczeniu VAT nie wynikały z błędu lub oczywistej omyłki, a nałożona sankcja jest adekwatna i proporcjonalna do naruszenia prawa, realizując cele prawidłowego poboru podatku i zapobiegania oszustwom.
Przepisy (22)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.
u.p.t.u. art. 112b § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
lit. a
u.p.t.u. art. 112b § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
lit. a i d
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 112b § 2b
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112b § 2b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 6
Ordynacja podatkowa
ustawa o KAS art. 82 § 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
k.s.h. art. 18 § 2
Kodeks spółek handlowych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k. art. 233 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak należytej staranności spółki przy weryfikacji kontrahenta. • Faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. • Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT. • Uzasadnienie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania (dowolna ocena dowodów, niepełny materiał dowodowy). • Zarzuty spółki dotyczące naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.). • Zarzuty spółki dotyczące niewłaściwej wykładni art. 112b ust. 1 i 2b u.p.t.u.
Godne uwagi sformułowania
brak należytej staranności przy nabyciach • nie wykazała w okresach od maja do lipca 2021 r. sprzedaży na rzecz Spółki • nie posiadała zaplecza osobowo-technicznego • wykazywanie wyłącznie wirtualnego adresu działalności • nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej i była jedynie narzędziem do wprowadzenia do obiegu nierzetelnych – spornych faktur VAT • nie zainteresowała się pochodzeniem samochodu • nie zażądała rzetelnej dokumentacji źródła • nie [...] należytej staranności kupieckiej • nie [...] należytej staranności • nie wiedział lub nie mógł wiedzieć, że bierze udział w czynnościach mających na celu oszustwa • określenie działań, jakich w konkretnym wypadku można w sposób uzasadniony oczekiwać od podatnika • nie zweryfikowała wiarygodności dostawcy i ograniczyła się jedynie do posiadania towarów i faktur • cała komunikacja ograniczała się wyłącznie do kontaktów telefonicznych • proste sprawdzenie w KRS pozwoliłoby zauważyć • całkowicie zignorowała wszelkie kwestie dotyczące identyfikacji osoby uprawnionej do reprezentacji tego podmiotu • nie zachodzi w niniejszej sprawie żadna z przesłanek dotyczących obniżenia podstawowej stawki 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego • nie narusza prawa • nie dokumentowały rzeczywistej transakcji • działanie w dobrej wierze zachodziłoby wtedy, gdyby podatnik nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć, że stał się uczestnikiem oszustwa podatkowego • nie podważyła skutecznie dokonanej przez organ oceny…
Skład orzekający
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Leszek Kleczkowski
przewodniczący
Urszula Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT z powodu braku należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta, nawet jeśli transakcja była formalnie udokumentowana i zapłacona. Potwierdzenie zasadności stosowania sankcji VAT (dodatkowego zobowiązania podatkowego) w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kontrahent okazał się nierzetelny, a spółka nie dopełniła podstawowych obowiązków weryfikacyjnych. Interpretacja pojęcia 'należytej staranności' może być różna w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie kontrahentów w obrocie gospodarczym, nawet przy zakupie drogich towarów, i jakie mogą być konsekwencje braku należytej staranności. Jest to praktyczny przykład dla przedsiębiorców.
“Nawet drogie zakupy wymagają staranności: sąd potwierdza odmowę odliczenia VAT z powodu braku weryfikacji kontrahenta.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.