Orzeczenie · 1994-10-04

I PZP 42/94Uchwala SN zatrudnienie członka zarządu spółki z oo

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1994-10-04
SNPrawo pracystosunki pracyWysokanajwyższy
spółka z o.o.zarząd spółkistosunek pracyumowa o pracępowołaniekierownik zakładu pracykodeks pracykodeks handlowyorzecznictwo

Przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego było zagadnienie prawne dotyczące podstawy nawiązania stosunku pracy członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który jednocześnie pełnił funkcję kierownika zakładu pracy (dyrektora). Powód, Stanisław S., domagał się przywrócenia do pracy, twierdząc, że był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a został odwołany bez ważnych powodów. Pozwana spółka argumentowała, że stosunek pracy powstał z powołania. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że przepisy o powołaniu mają bezwzględnie obowiązujący charakter. Sąd Wojewódzki przekazał zagadnienie do Sądu Najwyższego ze względu na rozbieżności w orzecznictwie i literaturze. Sąd Najwyższy nie podzielił skrajnych poglądów, że stosunek pracy może wynikać wyłącznie z umowy o pracę lub wyłącznie z powołania. Stwierdzono, że art. 197 § 1 Kodeksu Handlowego nie wyłącza innych podstaw nawiązania stosunku pracy niż umowa o pracę, a powołanie w rozumieniu art. 68 i nast. Kodeksu Pracy jest dopuszczalne. Podkreślono, że w warunkach gospodarki wolnorynkowej kluczowa jest swoboda stron w kształtowaniu stosunku pracy, a ustalenie go na innej podstawie niż powołanie, jeśli jest korzystniejsze dla pracownika, jest ważne w świetle art. 18 § 2 k.p. Ostatecznie Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że członek zarządu spółki z o.o. będący jednocześnie kierownikiem zakładu pracy może być zatrudniony zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i powołania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie dopuszczalności różnych form zatrudnienia (umowa o pracę, powołanie) dla członków zarządu spółek z o.o. pełniących jednocześnie funkcje kierownicze.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji członka zarządu spółki z o.o. będącego jednocześnie kierownikiem zakładu pracy. Interpretacja może ewoluować wraz ze zmianami w prawie spółek handlowych i prawie pracy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy stosunek pracy członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będącego jednocześnie dyrektorem tej spółki, nawiązuje się na podstawie powołania czy umowy o pracę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stosunek pracy członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będącego jednocześnie kierownikiem zakładu pracy, może być zatrudniony zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i na podstawie powołania w rozumieniu art. 68 i nast. kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy Kodeksu Handlowego (art. 197 § 1) nie wyłączają innych podstaw nawiązania stosunku pracy niż umowa o pracę, a powołanie w rozumieniu Kodeksu Pracy jest dopuszczalne. Podkreślono swobodę stron w kształtowaniu stosunku pracy w warunkach gospodarki rynkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
Stanisław S.osoba_fizycznapowód
[...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w E.spółkapozwany
Prokuratororgan_państwowyuczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p. art. 68

Kodeks pracy

Przepisy dotyczące nawiązania stosunku pracy z kierownikiem zakładu pracy na podstawie powołania.

k.h. art. 197 § § 1

Kodeks handlowy

Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być w każdej chwili odwołany, co nie uwłacza jego roszczeniom z umowy o pracę.

Pomocnicze

k.p. art. 18 § § 2

Kodeks pracy

Postanowienia umów o pracę mniej korzystne dla pracownika są nieważne i zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy. Ustalenie treści stosunku pracy na innej podstawie niż powołanie, jeśli jest korzystniejsze dla pracownika, jest ważne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość zatrudnienia członka zarządu spółki z o.o. będącego kierownikiem zakładu pracy na podstawie umowy o pracę, ze względu na swobodę stron w kształtowaniu stosunku pracy w warunkach gospodarki rynkowej. • Przepisy Kodeksu Handlowego nie wyłączają innych podstaw nawiązania stosunku pracy niż umowa o pracę. • Powołanie w rozumieniu Kodeksu Pracy jest dopuszczalne i nie jest sprzeczne z kolegialnym charakterem kierowania spółką.

Odrzucone argumenty

Stosunek pracy członka zarządu spółki z o.o. będącego kierownikiem zakładu pracy nawiązuje się wyłącznie na podstawie powołania (art. 68 i nast. k.p.) ze względu na bezwzględnie obowiązujący charakter tych przepisów. • Stosunek pracy członka zarządu spółki kapitałowej może powstać wyłącznie na podstawie umowy o pracę, jako przepis szczególny w stosunku do przepisów kodeksu pracy (art. 197 § 1 k.h.).

Godne uwagi sformułowania

nie uwłacza jego roszczeniom z umowy o pracę • nie ma znaczenia, że z powodem zawarto umowę o pracę, gdyż przepisy art. 68 i nast. k.p. mają bezwzględny charakter • nie można przywiązywać zbyt daleko idącego znaczenia do brzmienia art. 68 § 1 k.p., gdyż do tego brzmienia nie można przywiązywać jednak zbyt daleko idącego znaczenia i przedstawiony pogląd wymaga weryfikacji w zmienionych warunkach społecznych i gospodarczych. • decydujące znaczenie należy przypisać swobodzie stron w kształtowaniu treści stosunku pracy.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Józef Iwulski

sprawozdawca

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności różnych form zatrudnienia (umowa o pracę, powołanie) dla członków zarządu spółek z o.o. pełniących jednocześnie funkcje kierownicze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji członka zarządu spółki z o.o. będącego jednocześnie kierownikiem zakładu pracy. Interpretacja może ewoluować wraz ze zmianami w prawie spółek handlowych i prawie pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego w spółkach handlowych, jakim jest podstawa zatrudnienia kadry zarządzającej, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.

Umowa o pracę czy powołanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia status prawny dyrektora spółki z o.o.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst