Orzeczenie · 2026-09-08

I PSK 339/26Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej odprawy 2

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2026-09-08

SNPrawo pracyprawo pracyŚrednianajwyższy

odprawaskarga kasacyjnaprzedawnienieSąd NajwyższyKrajowa Administracja SkarbowaSłużba Celnazasady współżycia społecznegokoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej w Opolu od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 6 maja 2025 r., sygn. akt V Pa 103/24. Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w Opolu, zasądził od pozwanego na rzecz powódki H.N. odprawę pieniężną w kwocie 43.851,60 zł z odsetkami. Sąd odwoławczy uznał roszczenie za zasadne, wskazując na uchwałę Sądu Najwyższego III PZP 2/23, oraz stwierdził wystąpienie „wyjątkowych okoliczności” z art. 252 ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, które usprawiedliwiały nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, a także naruszenie klauzuli z art. 8 k.p. Pozwany w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów dotyczących Służby Celnej oraz art. 5 k.c. w związku z art. 8 k.p., argumentując potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na trzy główne przyczyny: po pierwsze, brak wskazania w podstawie skargi art. 252 ust. 2 uKAS, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego; po drugie, fakt, że art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, na który powoływał się skarżący, przestał obowiązywać przed powstaniem wymagalności roszczenia; po trzecie, że pominięcie przedawnienia uzasadniono również klauzulą z art. 8 k.p. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym i musi być oparta na podstawie faktycznej i prawnej orzeczenia oraz adekwatna do podstaw kasacyjnych. Wskazano, że Sąd Najwyższy nie może odnieść się do wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisów, które nie obowiązywały lub nie zostały prawidłowo podniesione w skardze. Odnosząc się do kwestii podmiotu uprawnionego do nieuwzględnienia przedawnienia, Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze stanowisko, że sądy powszechne mają takie uprawnienie. W kwestii odsetek, stwierdzono, że art. 165 ust. 4 ustawy o Służbie Cywilnej nie mógł być podstawą prawną, a jego następca, art. 252 ust. 4 uKAS, nie został wskazany w podstawie skargi. Sąd uznał, że przepis ten jasno określa wymagalność odsetek od dnia, w którym świadczenie stało się wymagalne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Proceduralne aspekty rozpoznawania skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi formalne dotyczące podstaw kasacyjnych i konieczność powoływania się na obowiązujące przepisy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie stanowi przełomu w wykładni prawa materialnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na błędy formalne i brak podstaw do rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w podstawie skargi kasacyjnej nie wskazano kluczowych przepisów (art. 252 ust. 2 uKAS), a przepis na który powoływał się skarżący (art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej) przestał obowiązywać przed powstaniem wymagalności roszczenia. Ponadto, Sąd Najwyższy nie może odnieść się do wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisów, które nie obowiązywały lub nie zostały prawidłowo podniesione w skardze. Wskazano również, że kwestia podmiotu uprawnionego do nieuwzględnienia przedawnienia została już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy, a kwestia wymagalności odsetek jest jednoznaczna w świetle obowiązującego przepisu.

Czy sąd odwoławczy miał prawo, powołując się na „wyjątkowe okoliczności” (art. 165 ust 2 ustawy o Służbie Celnej i art. 252 ust 2 uKAS) lub „zasady współżycia społecznego” (art. 5 k.c. i art. 8 k.p.), nie uwzględnić zarzutu przedawnienia?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygał tej kwestii w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej z uwagi na jej niedopuszczalność, jednakże wskazał, że ocena zastosowania normy art. 8 k.p. mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego i podlega kontroli tylko w przypadku rażącego naruszenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest rozpoznawana w granicach zaskarżenia i podstaw kasacyjnych, a ustalenia faktyczne są wiążące. W tej sprawie, z uwagi na błędy formalne skargi, Sąd Najwyższy nie mógł odnieść się do tej kwestii. Odnosząc się do art. 8 k.p., Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym ocena jego zastosowania jest domeną swobodnego uznania sędziowskiego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powódka

Strony

Nazwa	Typ	Rola
H.N.	osoba_fizyczna	powódka
Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w Opolu	organ_państwowy	pozwany

Przepisy (8)

Główne

uKAS art. 252 § ust. 2

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis ten stanowił podstawę rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego, jednakże nie został wskazany w podstawie zaskarżenia skargi kasacyjnej, co uniemożliwia jego analizę w postępowaniu kasacyjnym.

Pomocnicze

Ustawa o Służbie Celnej art. 165 § ust. 2

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis ten przestał obowiązywać od dnia 1 marca 2017 r., a wymagalność dochodzonego roszczenia powstała dopiero w czerwcu 2017 r., co uniemożliwia jego zastosowanie i analizę w postępowaniu kasacyjnym.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Sąd Najwyższy wskazał, że naruszenie tego przepisu było jednym z zarzutów skargi kasacyjnej, jednakże nie mógł się do niego odnieść z uwagi na niedopuszczalność skargi.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Sąd Najwyższy wskazał, że naruszenie tej klauzuli było jednym z argumentów Sądu odwoławczego, a ocena jej zastosowania mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego.

Ustawa o Służbie Celnej art. 165 § ust. 4

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis ten nie mógł być podstawą prawną zasądzenia odsetek, gdyż nie obowiązywał w dniu powstania wymagalności roszczenia. Jego następca, art. 252 ust. 4 uKAS, nie został wskazany w podstawie skargi.

k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odniósł się do przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej z tego przepisu, stwierdzając, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

k.p.c. art. 39813 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy powołał się na ten przepis, wskazując, że rozpoznaje skargę kasacyjną wyłącznie w granicach zaskarżenia i podstaw, a także jest związany ustaleniami faktycznymi.

k.p.c. art. 98 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy zasądził odsetki z tego przepisu tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wskazania w podstawie skargi kasacyjnej art. 252 ust. 2 uKAS. • Art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej przestał obowiązywać przed powstaniem wymagalności roszczenia. • Art. 165 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej nie mógł być podstawą prawną zasądzenia odsetek, a jego następca (art. 252 ust. 4 uKAS) nie został wskazany w podstawie skargi. • Kwestia podmiotu uprawnionego do nieuwzględnienia przedawnienia została już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy. • Wymagalność odsetek jest jednoznaczna w świetle obowiązującego przepisu.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej). • Kwestia podmiotu uprawnionego do nieuwzględnienia upływu terminu przedawnienia. • Wykładnia art. 165 ust. 4 ustawy o Służbie Cynej w zakresie występowania stanu zwłoki uprawniającego do żądania odsetek.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia • rozpoznaje skargę kasacyjną wyłącznie w granicach zaskarżenia oraz w granicach jej podstaw • ocena, czy w konkretnym przypadku ma zastosowanie norma art. 8 k.p. (lub podobna klauzula generalna), mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego • nie jest możliwa taka wykładnia art. 8 k.p., która zawierałaby swoiste „wytyczne", w jakich (kazuistycznych) sytuacjach sąd powszechny miałby uwzględnić albo nie uwzględniać zarzutów wynikających z klauzuli generalnej

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi formalne dotyczące podstaw kasacyjnych i konieczność powoływania się na obowiązujące przepisy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie stanowi przełomu w wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i konsekwencji ich niedopełnienia.

“Błędy formalne pogrzebały szansę na rozpoznanie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy wyjaśnia, jakich pułapek unikać.”

Dane finansowe

WPS: 43 851,6 PLN

odprawa pieniężna: 43 851,6 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników