I PRN 72/96Przejście pracownika do nowego pracodawcy art 23 1 kp
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy było roszczenie Józefa Z. o przywrócenie do pracy w Elektrociepłowni "K." S.A., po tym jak został przeniesiony do Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego "W." Spółka z o.o., utworzonego z części majątku pracodawcy. Powód twierdził, że przeniesienie naruszało porozumienie postrajkowe gwarantujące dobrowolność przechodzenia pracowników oraz przepisy o ochronie działaczy związkowych. Sąd Rejonowy i Wojewódzki oddaliły powództwo, uznając, że art. 23¹ § 2 Kodeksu pracy (KP) powoduje przejście pracownika do nowego pracodawcy z mocy prawa. Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" wniosła rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie art. 23¹ KP i obejście porozumienia postrajkowego. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, wyjaśniając, że przejęcie części zakładu pracy przez inny podmiot, nawet jeśli obejmuje jednego pracownika i następuje wbrew jego woli, skutkuje automatycznym przejściem pracownika do nowego pracodawcy (ex lege). Sąd podkreślił, że przepis ten ma na celu ochronę trwałości zatrudnienia w procesach restrukturyzacyjnych i nie narusza zasady wolności pracy, gdyż pracownik niezadowolony może rozwiązać stosunek pracy. Sąd uznał również, że porozumienie postrajkowe nie wykluczało możliwości takiego przejścia, a jedynie stymulowało dobrowolność, co zostało zachowane poprzez ofertę udziałów w nowej spółce i odprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 23¹ Kodeksu pracy w kontekście przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, w tym w przypadku jednego pracownika, oraz relacja tego przepisu do porozumień postrajkowych i ochrony działaczy związkowych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 1996 r., choć Sąd Najwyższy wskazuje na ciągłość interpretacji. Kontekst specyficzny dla restrukturyzacji przedsiębiorstw państwowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przejęcie części zakładu pracy przez inny podmiot, w tym jednego pracownika, skutkuje automatycznym przejściem pracownika do nowego pracodawcy na podstawie art. 23¹ § 2 KP, nawet wbrew jego woli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przejęcie części zakładu pracy przez inny podmiot skutkuje przejściem pracownika do nowego pracodawcy z mocy prawa (ex lege), niezależnie od jego woli i liczby zatrudnionych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 23¹ KP ma na celu ochronę trwałości zatrudnienia w procesach restrukturyzacyjnych. Przejście pracownika do nowego pracodawcy następuje automatycznie, a pracownik niezadowolony może rozwiązać stosunek pracy. Nawet jeśli przejęcie dotyczy jednego pracownika, przepis ten znajduje zastosowanie.
Czy porozumienie postrajkowe może wyłączyć lub ograniczyć zastosowanie art. 23¹ KP w zakresie przejścia pracownika do nowego pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Porozumienie postrajkowe może stymulować dobrowolność przechodzenia pracowników, ale nie może wyłączyć skutków prawnych wynikających z art. 23¹ KP, chyba że jego treść jednoznacznie to przewiduje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że porozumienie postrajkowe zobowiązywało pracodawcę do zaniechania zwolnień grupowych i promowania dobrowolnego przechodzenia pracowników, ale nie wykluczało możliwości tworzenia nowych podmiotów i przejścia pracowników na mocy prawa. Zaoferowanie udziałów w spółce i odprawy było zgodne z duchem porozumienia.
Czy przeniesienie pracownika do innego podmiotu w trybie art. 23¹ § 2 KP narusza szczególną ochronę trwałości stosunku pracy działacza związkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana pracodawcy w trybie art. 23¹ KP nie narusza szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy działacza związkowego, a nowy pracodawca jest związany postanowieniami układu zbiorowego pracy przez rok.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zmiana pracodawcy nie jest rozwiązaniem stosunku pracy, a jedynie jego podmiotowym przekształceniem. Ochrona trwałości stosunku pracy po ustaniu mandatu działacza związkowego nadal obowiązuje, a nowy pracodawca jest związany postanowieniami układu zbiorowego pracy przez określony czas.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef Z. | osoba_fizyczna | powód |
| Elektrociepłownia "K." S.A. w K. | spółka | pozwany |
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe "W." Spółka z o.o. | spółka | inny podmiot |
| Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" | instytucja | skarżący (rewizja nadzwyczajna) |
Przepisy (14)
Główne
k.p. art. 23¹ § § 1
Kodeks pracy
Reguluje skutki prawne przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, stanowiąc, że stosunek pracy jest kontynuowany przez nowego pracodawcę.
k.p. art. 23¹ § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy przejścia części zakładu pracy na innego pracodawcę, powodując automatyczne przejście pracowników związanych z tą częścią.
Pomocnicze
k.p. art. 23¹ § § 3
Kodeks pracy
Określa termin miesięczny na podjęcie decyzji przez pracownika w przypadku podmiotowych przekształceń stosunku pracy po stronie pracodawcy.
k.p. art. 23¹ § § 4
Kodeks pracy
Zrównuje skutki prawne rozwiązania stosunku pracy przez pracownika za siedmiodniowym uprzedzeniem z wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę.
k.p. art. 11
Kodeks pracy
Zasada wolności pracy.
k.p. art. 38
Kodeks pracy
Obowiązek konsultacji zamiaru przeniesienia pracownika z Komisją Zakładową NSZZ "Solidarność".
u.z.z. art. 32 § ust. 1
Ustawa o związkach zawodowych
Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem stosunku pracy działacza związkowego.
u.z.z. art. 32 § ust. 1 i 2
Ustawa o związkach zawodowych
Ochrona bytu i treści stosunku pracy po ustaniu mandatu w Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność".
k.p. art. 241⁸
Kodeks pracy
Związanie nowego pracodawcy postanowieniami układu zbiorowego pracy przez okres jednego roku od dnia przejęcia pracownika.
u.r.s.z. art. 9 § § 1
Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych
Postanowienia porozumień postrajkowych uzyskały status przepisów prawa pracy.
u.r.s.z. art. 9 § § 2
Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych
Przepisy prawa pracy oparte na ustawie i nie mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy i innych ustaw.
u.r.s.z. art. 14
Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych
Postępowanie mediacyjne.
u.z.s.p. art. 8 § ust. 1
Ustawa o rozwiązywaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy
Odprawa pieniężna z tytułu rozwiązania stosunku pracy.
k.c. art. 393
Kodeks cywilny
Umowa na rzecz osoby trzeciej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przejęcie części zakładu pracy przez inny podmiot skutkuje automatycznym przejściem pracownika do nowego pracodawcy z mocy prawa (art. 23¹ § 2 KP). • Przepis art. 23¹ KP ma na celu ochronę trwałości zatrudnienia w procesach restrukturyzacyjnych. • Pracownik niezadowolony ze zmiany pracodawcy może rozwiązać stosunek pracy. • Porozumienie postrajkowe nie wyklucza skutków prawnych art. 23¹ KP, a jedynie stymuluje dobrowolność przechodzenia pracowników. • Zmiana pracodawcy w trybie art. 23¹ KP nie narusza szczególnej ochrony działacza związkowego.
Odrzucone argumenty
Przeniesienie pracownika do innej spółki narusza porozumienie postrajkowe gwarantujące dobrowolność przechodzenia. • Przeniesienie pracownika narusza przepisy o szczególnej ochronie działaczy związkowych. • Przejęcie części zakładu pracy wymaga przejścia zarówno pracowników, jak i majątku. • Zawarcie umowy dzierżawy nie jest równoznaczne z przejęciem zakładu pracy w rozumieniu art. 23¹ § 2 KP. • Pracownik ma prawo do 'pozostania u dotychczasowego pracodawcy'.
Godne uwagi sformułowania
Skutkiem przejęcia części zakładu pracy przez inny podmiot jest jego wejście w rolę nowego pracodawcy wszystkich pracowników, którzy przedmiotem swego zobowiązania byli związani z działalnością przejmowanej części zakładu, przy czym skutek ten nie zależy od liczby zatrudnionych, a więc może obejmować jedną osobę (art. 23 1 § 1 KP). • Przeniesienie powoda wbrew jego woli do Spółki "W." naruszyło więc porozumienie postrajkowe... • Po wydzierżawieniu Spółce "W." obiektów warsztatu mechanicznego oraz sprzedaży części jego majątku, powód stał się bowiem na podstawie art. 23 1 § 2 KP pracownikiem tej Spółki ex lege i niezależnie od swej woli... • Bezwzględnie obowiązujący charakter powołanego przepisu sprawia, że nie można jego działania wyłączyć wolą stron, nawet ujętą w formę porozumienia postrajkowego. • Z jurydycznego punktu widzenia nie sposób zatem uznać, że pracownikiem Spółki "W." na podstawie art. 23 1 § 2 KP stał się wyłącznie powód. • Skoro zakresem zastosowania art. 23 1 KP, zarówno w jego dawnej, jak i nowej stylizacji, byli i są objęci wszyscy pracownicy zatrudnieni w przejmowanej części zakładu, to przyjąć należy, ze przepis ten wywarł swój skutek również wobec pracowników warsztatu mechanicznego pozwanej Elektrociepłowni. • Nie jest to bynajmniej naruszenie zasady wolności pracy (art. 11 KP), gdyż pracownik niezadowolony ze zmiany pracodawcy mógł stosunek pracy wypowiedzieć. […]
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Andrzej Kijowski
sprawozdawca
Walerian Sanetra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 23¹ Kodeksu pracy w kontekście przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, w tym w przypadku jednego pracownika, oraz relacja tego przepisu do porozumień postrajkowych i ochrony działaczy związkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 1996 r., choć Sąd Najwyższy wskazuje na ciągłość interpretacji. Kontekst specyficzny dla restrukturyzacji przedsiębiorstw państwowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa pracowniczego - trwałości zatrudnienia w obliczu restrukturyzacji. Pokazuje, jak przepisy prawa pracy mogą być stosowane w złożonych sytuacjach gospodarczych, a także jak interpretowane są porozumienia między pracodawcą a związkami zawodowymi.
“Czy pracodawca może 'przenieść' Cię do innej firmy wbrew Twojej woli? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.