Orzeczenie · 2000-05-25

I PKN 635/99Odpowiedzialność pracownika za szkode w mieniu powierzonym 3

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2000-05-25

SNPrawo pracyodpowiedzialność materialna pracownikówWysokanajwyższy

odpowiedzialność materialnaszkodamienie powierzonekodeks pracyleśniczynadzórnienależyte wykonanie obowiązkówSąd Najwyższykasacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Nadleśnictwa G. od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił powództwo o zapłatę kwoty 6291,94 zł od byłego leśniczego Arkadiusza R. z tytułu niedoboru drewna. Sąd Okręgowy uznał, że pracodawca nie wykazał winy pozwanego ani wysokości szkody, a wadliwie przeprowadzona inwentaryzacja nie mogła stanowić podstawy do obciążenia pracownika. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że pracownik nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 124 Kodeksu pracy, ponieważ pracodawca nie wykazał ani rozmiarów szkody, ani winy pracownika. Nie można również przypisać mu winy umyślnej na podstawie art. 122 KP. Jednakże Sąd Najwyższy uznał, że błędny jest pogląd, iż odpowiedzialność pracownika za szkodę w powierzonym mieniu ogranicza się jedynie do przepisów art. 124 i 122 KP. Pracownik może odpowiadać również na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 114 KP. Sąd Okręgowy nie zbadał odpowiedzialności pozwanego na gruncie art. 114 KP, mimo że pozwany częściowo uznał dług (959,87 zł) i istniały dowody na nienależyte wykonywanie obowiązków pracowniczych. Z tego względu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kwoty 959,87 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników za szkody w powierzonym mieniu, w szczególności możliwość stosowania art. 114 KP obok art. 122 i 124 KP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika materialnie odpowiedzialnego za powierzone mienie, z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia się.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pracownik, któremu nie można przypisać winy w nadzorze nad mieniem powierzonym z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się ani winy umyślnej za szkodę powstałą w tym mieniu, jest zwolniony od odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 114 KP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracownik nie jest zwolniony od odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 114 KP, nawet jeśli nie można mu przypisać winy w nadzorze lub winy umyślnej na podstawie art. 124 i 122 KP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że błędny jest pogląd, iż odpowiedzialność pracownika za szkodę w powierzonym mieniu ogranicza się tylko do art. 124 i 122 KP. Pracownik może odpowiadać również na zasadach ogólnych (art. 114 KP), a sąd niższej instancji nie zbadał tej kwestii.

Czy pracodawca wykazał wysokość szkody w mieniu powierzonym pracownikowi, jeśli inwentaryzacja została przeprowadzona wadliwie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwie przeprowadzona inwentaryzacja nie pozwala na wykazanie wysokości szkody w sposób uzasadniający odpowiedzialność pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że pracodawca musi udowodnić nie tylko powstanie szkody, ale także jej konkretną wysokość. Wadliwe wyliczenie szkody uniemożliwia przypisanie pracownikowi odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Arkadiusz R. (w części dotyczącej kwoty 959,87 zł)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Nadleśnictwo G. w G.	instytucja	powód
Arkadiusz R.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p. art. 124

Kodeks pracy

Dotyczy odpowiedzialności pracownika za szkodę w mieniu powierzonym z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się, gdy szkoda jest następstwem winy w nadzorze lub winy umyślnej.

k.p. art. 122

Kodeks pracy

Dotyczy odpowiedzialności pracownika, który umyślnie wyrządził szkodę pracodawcy.

k.p. art. 114

Kodeks pracy

Określa ogólne zasady odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy.

Pomocnicze

k.p. art. 126 § § 2 pkt 2

Kodeks pracy

Wskazuje, że pracownik, któremu powierzono mienie określone w art. 124 § 2 KP, może odpowiadać materialnie także stosownie do art. 114 KP.

u.o.r. art. 21

Ustawa o rachunkowości

u.o.r. art. 22

Ustawa o rachunkowości

u.o.r. art. 23

Ustawa o rachunkowości

KPC art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w granicach kasacji, z uwzględnieniem z urzędu jedynie nieważności postępowania.

KPC art. 39313

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy nie zbadał odpowiedzialności pozwanego na gruncie art. 114 KP. • Wadliwie przeprowadzona inwentaryzacja nie pozwala na wykazanie wysokości szkody. • Pracownik nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 124 KP, jeśli pracodawca nie wykaże winy w nadzorze lub winy umyślnej.

Odrzucone argumenty

Pracownik ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 124 KP, mimo wadliwej inwentaryzacji. • Pracownik ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 122 KP (wina umyślna).

Godne uwagi sformułowania

Pracownik, któremu nie można przypisać winy w nadzorze nad mieniem powierzonym z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się (art. 124 KP) ani winy umyślnej za szkodę powstałą w tym mieniu (art. 122 KP), nie jest zwolniony od odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 114 KP. • Pracodawca zobowiązany jest wszakże nie tylko do wykazania, że „jakaś” szkoda w powierzonym pracownikowi do rozliczenia mieniu powstała, ale także do udowodnienia wysokości tejże szkody. • Błędny jest pogląd prawny wyrażony przez Sąd w motywach zaskarżonego wyroku jakoby podstawę prawną odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną w mieniu powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia się stanowiły tylko przepisy art. 124 KP „ gdy szkoda jest następstwem winy nieumyślnej pracownika” lub art. 122 KP „ gdy szkoda powstała z winy umyślnej”. Z art. 126 § 2 pkt 2 KP wynika niewątpliwie, że pracownik, któremu powierzono mienie określone w art. 124 § 2 KP, może odpowiadać materialnie także stosownie do art. 114 KP.

Skład orzekający

Barbara Wagner

przewodniczący-sprawozdawca

Katarzyna Gonera

członek

Walerian Sanetra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących odpowiedzialności materialnej pracowników za szkody w powierzonym mieniu, w szczególności możliwość stosowania art. 114 KP obok art. 122 i 124 KP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika materialnie odpowiedzialnego za powierzone mienie, z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia się.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności materialnej pracowników, a Sąd Najwyższy wyjaśnia niuanse interpretacyjne przepisów Kodeksu pracy, co jest istotne dla praktyków.

“Czy pracownik zawsze odpowiada za braki w powierzonym mieniu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 6291,94 PLN

niedobór w mieniu: 959,87 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników