Orzeczenie · 1998-03-19

I PKN 560/97Nieważność weksla gwarancyjnego w stosunku pracy 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1998-03-19
SNPrawo pracyrozwiązanie stosunku pracyWysokanajwyższy
prawo pracywekselodpowiedzialność odszkodowawczarozwiązanie umowy o pracękasacjaSąd Najwyższynieważność czynności prawnej

Sprawa dotyczyła roszczenia pracodawcy (powoda Czesława T.) o zapłatę kwoty 9.617,62 zł na podstawie weksla in blanco, wystawionego przez pracownika (pozwanego Jacka D.) w związku z rozwiązaniem przez niego umowy o pracę. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając brak podstaw prawnych do obciążenia pracownika. Sąd Wojewódzki w Toruniu podzielił ustalenia Sądu Rejonowego, wskazując na brak podstaw prawnych do obciążenia pozwanego wekslem z tytułu rozwiązania umowy o pracę przed upływem 3-letniego terminu, a także kosztami szkoleń czy odszkodowania za działalność konkurencyjną. Kasacja powoda, dotycząca części roszczenia o ekwiwalent za rozwiązanie umowy przed terminem, została oddalona przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty kasacji dotyczące naruszenia prawa materialnego i błędnej oceny dowodów są bezzasadne. Podkreślono, że ustalenia faktyczne sądów niższych instancji nie podlegają kontroli kasacyjnej bez wykazania naruszenia przepisów proceduralnych. Co do meritum, Sąd Najwyższy stwierdził, że ustanowienie odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika na podstawie weksla gwarancyjnego z tytułu rozwiązania stosunku pracy jest sprzeczne z przepisami prawa pracy (art. 61¹ KP), które mają charakter wyczerpujący w tym zakresie. W związku z tym, weksel taki jest nieważny z mocy prawa (art. 18 § 2 KP), a dochodzone na jego podstawie roszczenie jest bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności weksli gwarancyjnych jako zabezpieczenia roszczeń pracodawcy z tytułu rozwiązania umowy o pracę przez pracownika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracowniczej odpowiedzialności odszkodowawczej i stosowania przepisów prawa pracy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dopuszczalne jest ustanowienie odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika z tytułu rozwiązania przez niego stosunku pracy na podstawie weksla gwarancyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nieważne jest ustanowienie takiej odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Przepisy prawa pracy dotyczące roszczeń pracodawcy w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę przez pracownika (art. 61¹ KP) mają charakter wyczerpujący. W związku z tym, stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 300 KP) i zabezpieczeń cywilnych, takich jak weksle gwarancyjne, jest niedopuszczalne. Weksel taki jest nieważny z mocy prawa.

Czy ustalenia faktyczne dokonane przez sąd drugiej instancji podlegają kontroli kasacyjnej bez wskazania naruszenia przepisów proceduralnych?

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenia faktyczne nie podlegają kontroli kasacyjnej, jeśli skarżący nie wykaże naruszenia istotnych przepisów proceduralnych, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Kontrola kasacyjna obejmuje zarzuty naruszenia prawa materialnego lub procesowego. W przypadku zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych, skarżący musi wykazać, że zostały one poczynione z pogwałceniem istotnych przepisów proceduralnych, co miało wpływ na wynik sprawy. Brak wskazania naruszonych przepisów proceduralnych skutkuje niemożnością poddania ustaleń faktycznych kontroli kasacyjnej.

Czy zarzut naruszenia przepisów Prawa wekslowego w kasacji jest skuteczny, jeśli skarżący nie wskazał konkretnych naruszonych przepisów?

Odpowiedź sądu

Nie, brak wskazania konkretnych przepisów Prawa wekslowego stanowi wadę skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Zgodnie z ukształtowaną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, brak wskazania przepisów prawa, które miały być naruszone, stanowi nieusuwalną wadę skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
pozwany Jacek D.

Strony

NazwaTypRola
Czesław T.osoba_fizycznapowód
Jacek D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

KP art. 61¹

Kodeks pracy

Reguluje roszczenie odszkodowawcze pracodawcy w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy przez pracownika. Ma charakter wyczerpujący.

Pomocnicze

KP art. 55 § § 1

Kodeks pracy

Dotyczy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika z winy pracodawcy.

KP art. 300

Kodeks pracy

Określa dopuszczalność odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do stosunku pracy.

KP art. 18 § § 2

Kodeks pracy

Stanowi o nieważności czynności prawnej sprzecznej z przepisami prawa pracy.

KPC art. 393¹ § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

KPC art. 393¹²

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia kasacji.

PW

Prawo wekslowe

Przepisy dotyczące weksli, których stosowanie w tym przypadku uznano za niedopuszczalne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Weksel gwarancyjny jako zabezpieczenie roszczeń pracodawcy z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę przez pracownika jest nieważny z mocy prawa, gdyż przepisy prawa pracy regulujące tę kwestię mają charakter wyczerpujący. • Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji nie podlegają kontroli kasacyjnej bez wykazania naruszenia przepisów proceduralnych.

Odrzucone argumenty

Roszczenie pracodawcy z tytułu rozwiązania umowy o pracę przez pracownika przed upływem 3-letniego terminu, dochodzone na podstawie weksla in blanco, jest zasadne. • Sąd drugiej instancji błędnie ocenił dowody, uznając, że pracownik rozwiązał umowę w trybie art. 55 KP, podczas gdy faktyczną przyczyną było porzucenie pracy.

Godne uwagi sformułowania

Nieważne jest ustanowienie odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika z tytułu rozwiązania przez niego stosunku pracy na podstawie weksla gwarancyjnego. • Roszczenie odszkodowawcze z art. 61¹ KP [...] ma walor regulacji wyjątkowej i przez to wyczerpującej, co powoduje, iż pracodawcy nie przysługują żadne inne roszczenia odszkodowawcze, w tym dochodzone na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 300 KP). • Zabezpieczenie ewentualnych roszczeń pracodawcy na wypadek wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę [...] ustanowione w [...] deklaracji wekslowej było sprzeczne [...] z wyjątkową i wyczerpującą regulacją roszczenia odszkodowawczego [...] a przez to z mocy samego prawa nieważne (art. 18 § 2 KP).

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Andrzej Kijowski

sędzia

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności weksli gwarancyjnych jako zabezpieczenia roszczeń pracodawcy z tytułu rozwiązania umowy o pracę przez pracownika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowniczej odpowiedzialności odszkodowawczej i stosowania przepisów prawa pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN dotyczące nieważności weksli gwarancyjnych w kontekście prawa pracy jest istotne dla praktyków i pokazuje, jak przepisy szczególne (prawo pracy) mogą wyłączać stosowanie ogólnych (prawo cywilne, wekslowe).

“Weksel gwarancyjny w pracy? Sąd Najwyższy: nieważny z mocy prawa!”

Dane finansowe

WPS: 9617,62 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst