Orzeczenie · 1998-03-19

I PKN 557/97Odpowiedzialność pracownika za szkode zwrot zaliczki

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

1998-03-19

SNPrawo pracyodpowiedzialność materialna pracownikówŚrednianajwyższy

odpowiedzialność materialnaprawo pracyKPspółdzielniazaliczkaszkodakasacjaSąd Najwyższy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Spółdzielni Inwalidów „P.” przeciwko Piotrowi T. o zapłatę, dotyczącą roszczeń byłego Prezesa Zarządu. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego, zasądzając od pozwanego łącznie 10.862,87 zł, w tym zwrot zaliczki na wynagrodzenie (9000 zł), zaliczki na szkolenie zagraniczne (921,57 zł), kosztów naprawy samochodu (719,80 zł) oraz wartości drukarki (221,50 zł). Pozwany wniósł kasację, kwestionując zastosowanie art. 124 KP i § 6 Statutu Spółdzielni. Sąd Najwyższy uznał kasację za uzasadnioną jedynie w części dotyczącej zwrotu zaliczki na szkolenie zagraniczne (921,57 zł), stwierdzając, że decyzja ta należała do kompetencji Prezesa Zarządu i nie wymagała zgody Rady Nadzorczej. W pozostałym zakresie kasację oddalono. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenia faktyczne sądu niższej instancji są wiążące w postępowaniu kasacyjnym ograniczonym do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Potwierdzono obowiązek zwrotu bezprawnie pobranej zaliczki na wynagrodzenie na podstawie art. 122 KP, gdyż było to świadczenie nienależne przyznane przez nieuprawnione gremium. Podobnie uznano odpowiedzialność za zwrot kosztów naprawy prywatnego samochodu. W odniesieniu do drukarki, stwierdzono odpowiedzialność na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 KP za nierozliczenie się z powierzonego mienia, niezależnie od postępowania karnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy, w szczególności w zakresie samowolnego pobrania zaliczek i nierozliczenia się z powierzonego mienia. Określenie kompetencji zarządu i rady nadzorczej w spółdzielniach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki odpowiedzialności materialnej pracowników i funkcjonowania spółdzielni. Ustalenia faktyczne są wiążące dla Sądu Najwyższego w zakresie oceny kasacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracownik odpowiada za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek samowolnego pobrania zaliczki na zabezpieczenie przyszłych roszczeń o zapłatę wynagrodzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik odpowiada na podstawie art. 122 Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pobranie zaliczki na poczet przyszłych wynagrodzeń przez pracownika, zwłaszcza po odwołaniu go ze stanowiska i wypowiedzeniu stosunku pracy, stanowiło bezprawne działanie i wyrządzenie szkody pracodawcy, kwalifikowane z art. 122 KP (umyślne wyrządzenie szkody), a nie z art. 124 KP (powierzenie mienia).

Czy decyzja o wydatkowaniu środków na szkolenie zagraniczne, stanowiąca zaliczkę, należała do kompetencji Prezesa Zarządu Spółdzielni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja ta należała do zakresu kierowania bieżącą działalnością Spółdzielni przez Prezesa Zarządu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że działania związane z poszukiwaniem kontaktów handlowych podczas zagranicznej sesji gospodarczej mieściły się w kompetencjach Prezesa Zarządu. Zastosowanie § 6 Statutu Spółdzielni w tym zakresie było błędne, a wymóg zgody Rady Nadzorczej dotyczył zaciągania zobowiązań powyżej określonego limitu, a nie bieżących czynności gospodarczych.

Czy pracownik odpowiada za szkodę wynikającą z nierozliczenia się z powierzonego mu mienia (np. drukarki)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik odpowiada na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 KP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że niezwrócenie przez pracownika powierzonej mu drukarki stanowiło podstawę odpowiedzialności z art. 124 KP, który opiera się na zasadzie domniemania winy pracownika i nie zawsze wymaga umowy o odpowiedzialności materialnej. Umorzenie postępowania karnego nie zwalniało pracownika z odpowiedzialności cywilnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku w części i oddalenie kasacji w pozostałym zakresie.

Strona wygrywająca

Piotr T. (częściowo)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Spółdzielnia Inwalidów „P.” w P.	spółka	powód
Piotr T.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (6)

Główne

KP art. 122

Kodeks pracy

Dotyczy odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy z winy umyślnej.

KP art. 124 § 1

Kodeks pracy

Dotyczy odpowiedzialności pracownika za szkodę wynikłą z powierzenia mu mienia z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się.

Prawo spółdzielcze art. 46 § 1

Kreuje wyłączną kompetencję Rady Nadzorczej do podejmowania uchwał w sprawach czynności prawnych między spółdzielnią a członkiem zarządu.

Pomocnicze

KP art. 124 § 3

Kodeks pracy

Przesłanki wyłączające odpowiedzialność pracownika.

KPC art. 39315

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa reformatoryjnego orzekania przez Sąd Najwyższy.

KPC art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o wydatkowaniu środków na szkolenie zagraniczne należała do kompetencji Prezesa Zarządu, a nie Rady Nadzorczej. • Zastosowanie § 6 Statutu Spółdzielni w zakresie zaliczki na szkolenie zagraniczne było błędne.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 124 KP bez sprecyzowania podstawy i przesłanek odpowiedzialności materialnej. • Niewykazanie przesłanek odpowiedzialności materialnej pracownika za szkodę. • Błędne powołanie § 6 Statutu Spółdzielni jako podstawy prawnej zwrotu zaliczki na szkolenie i kosztów naprawy samochodu.

Godne uwagi sformułowania

Za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek samowolnego pobrania przez pracownika zaliczki na zabezpieczenie przyszłych roszczeń o zapłatę wynagrodzenia, pracownik odpowiada na podstawie art. 122 KP. • W skardze kasacyjnej sformułowane zostały wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego, co powoduje, że spod kontroli kasacyjnej uchylają się ustalenia faktyczne.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Andrzej Kijowski

sędzia

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy, w szczególności w zakresie samowolnego pobrania zaliczek i nierozliczenia się z powierzonego mienia. Określenie kompetencji zarządu i rady nadzorczej w spółdzielniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki odpowiedzialności materialnej pracowników i funkcjonowania spółdzielni. Ustalenia faktyczne są wiążące dla Sądu Najwyższego w zakresie oceny kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności materialnej pracownika i interpretacji przepisów Kodeksu pracy oraz statutu spółdzielni, co jest istotne dla prawników pracy i menedżerów. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy rozgranicza różne podstawy odpowiedzialności.

“Czy pobranie zaliczki na przyszłe wynagrodzenie zawsze jest zgodne z prawem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 10 862,87 PLN

zwrot zaliczki na wynagrodzenie: 9000 PLN

zwrot zaliczki na szkolenie zagraniczne: 921,57 PLN

zwrot kosztów naprawy samochodu: 719,8 PLN

zwrot wartości drukarki: 221,5 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników