Orzeczenie · 1998-02-17

I PKN 541/97Ochrona pracownicy w ciąży przed zwolnieniem 3

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

1998-02-17

SNPrawo pracyochrona pracyŚrednianajwyższy

ciążaochrona pracownikaumowa na czas określonyprzedłużenie umowyprawo pracySąd Najwyższykasacjapostępowanie apelacyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy Urszuli M. o przywrócenie do pracy i odszkodowanie za okres pozostawania bez pracy. Pracownica była zatrudniona na czas określony do 31 grudnia 1996 r. i przed tą datą stwierdzono u niej ciążę trwającą dłużej niż trzy miesiące, co zgodnie z prawem pracy powinno skutkować przedłużeniem umowy do dnia porodu. Sąd Rejonowy w Giżycku uwzględnił powództwo, przywracając pracownicę do pracy i zasądzając odszkodowanie. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając apelację pozwanego pracodawcy. Kasacja pozwanego skierowana do Sądu Najwyższego zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 228, 230, 232, 233 KPC) oraz prawa materialnego (art. 177 § 3, art. 45 i art. 50 KP). Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że pracodawca nie wykazał, w jaki sposób przepisy postępowania zostały naruszone, ani nie przedstawił dowodów na poparcie swoich zarzutów. W szczególności, Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd odwoławczy nie miał obowiązku powoływania biegłego z urzędu, gdy pozwany nie złożył stosownych wniosków dowodowych, mimo że miał taką możliwość i wiedzę o fakcie porodu. Sąd uznał, że ustalenia sądów niższych instancji, oparte na zeznaniach lekarza, były wystarczające do uznania, że powódka znajdowała się po trzecim miesiącu ciąży w dniu wygaśnięcia umowy. Podniesienie argumentów dotyczących zaawansowania ciąży dopiero w kasacji zostało uznane za niedopuszczalne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Uzasadnienie obowiązku przedstawiania dowodów przez strony w postępowaniu apelacyjnym oraz konsekwencji braku złożenia wniosków dowodowych w odpowiednim czasie, a także potwierdzenie ochrony pracownic w ciąży.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej pracownicy w ciąży i zasad postępowania dowodowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracodawca, który nie przedstawił dowodów na poparcie swoich zarzutów dotyczących zaawansowania ciąży pracownicy w postępowaniu apelacyjnym, może skutecznie podnosić te zarzuty w kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawca nie może skutecznie podnosić tych zarzutów w kasacji, jeśli nie przedstawił stosownych wniosków dowodowych i dowodów w sądzie niższej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca miał obowiązek przedstawić dowody (np. akt urodzenia dziecka, wniosek o powołanie biegłego) w postępowaniu apelacyjnym, aby podważyć ustalenia sądu niższej instancji dotyczące zaawansowania ciąży. Brak takich działań uniemożliwia skuteczne podnoszenie tych zarzutów w kasacji, która rozpoznaje sprawę w granicach prawnych i faktycznych ustalonych przez sądy niższych instancji.

Czy sąd odwoławczy ma obowiązek z urzędu powołać biegłego w celu ustalenia zaawansowania ciąży pracownicy, jeśli strona pozwana nie złożyła takiego wniosku dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie jest zobowiązany do powoływania biegłego z urzędu w sytuacji, gdy strona pozwana nie przedstawiła stosownych wniosków dowodowych, a ustalenia sądu pierwszej instancji opierają się na dostępnych dowodach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skorzystanie przez sąd z możliwości dopuszczenia dowodu nie wskazanego przez stronę jest właściwe, gdy uzna rezultaty dotychczasowego postępowania za niewystarczające. W tej sprawie, ustalenia Sądu Rejonowego oparte na zeznaniach lekarza były wystarczające, a apelacja pozwanego nie zawierała wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, co czyniło powołanie biegłego z urzędu przez sąd odwoławczy nieobowiązkowym.

Czy umowa o pracę zawarta na czas określony z pracownicą będącą w ciąży trwającej dłużej niż trzy miesiące przed upływem terminu jej rozwiązania podlega przedłużeniu do dnia porodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa o pracę zawarta na czas określony podlega przedłużeniu do dnia porodu, jeżeli pracownica była w ciąży trwającej dłużej niż trzy miesiące przed upływem terminu jej rozwiązania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził trafność kwalifikacji prawnej roszczeń powódki z przepisów Kodeksu pracy (art. 177 § 3 KP, art. 45 i art. 50 § 4 KP), uznając, że ustalenia sądów niższych instancji dotyczące zaawansowania ciąży były prawidłowe i uzasadniały przedłużenie umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Urszula M.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Urszula M.	osoba_fizyczna	powódka
Mieczysław M.	osoba_fizyczna	pozwany
pensjonat "F."	inne	pracodawca

Przepisy (7)

Główne

KPC art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony mają obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę, jeśli uzna rezultaty dotychczasowego postępowania za niewystarczające.

KP art. 177 § § 3

Kodeks pracy

Umowa o pracę na czas określony, z pracownicą w ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.

KP art. 45

Kodeks pracy

Roszczenia pracownika w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy (przywrócenie do pracy lub odszkodowanie).

KP art. 50 § § 4

Kodeks pracy

Odszkodowanie dla pracownika, którego umowa na czas określony została rozwiązana z naruszeniem przepisów.

Pomocnicze

KPC art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

KPC art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu kasacji.

KPC art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd dokonuje oceny dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownica była w ciąży trwającej dłużej niż trzy miesiące przed upływem terminu umowy na czas określony, co uzasadnia przedłużenie umowy do dnia porodu. • Pracodawca nie wykazał w sposób należyty błędów w ustaleniach sądów niższych instancji dotyczących zaawansowania ciąży. • Pracodawca nie złożył stosownych wniosków dowodowych w postępowaniu apelacyjnym, co uniemożliwia skuteczne podnoszenie zarzutów w kasacji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez sąd drugiej instancji art. 232 KPC (obowiązek przedstawiania dowodów przez strony). • Naruszenie przez sąd drugiej instancji przepisów prawa materialnego (art. 177 § 3, art. 45 i art. 50 KP).

Godne uwagi sformułowania

Nie ma usprawiedliwionych podstaw kasacja oparta na zarzucie naruszenia przez sąd drugiej instancji art. 232 KPC • Podnoszenie takich okoliczności dopiero w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne. • Skoro zatem, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, dopuszczalne było uznanie, że w dacie 31 grudnia 1996 r. powódka znajdowała się w ukończonym trzecim miesiącu ciąży, kwalifikacja prawna jej roszczeń z art. 177 § 3 KP, art. 45 i art. 50 § 4 KP była trafna.

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku przedstawiania dowodów przez strony w postępowaniu apelacyjnym oraz konsekwencji braku złożenia wniosków dowodowych w odpowiednim czasie, a także potwierdzenie ochrony pracownic w ciąży."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej pracownicy w ciąży i zasad postępowania dowodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony praw pracowniczych, zwłaszcza w kontekście ciąży, i pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur dowodowych w sądzie.

“Ciąża nie chroni przed zwolnieniem, jeśli pracodawca dopilnuje formalności – lekcja z Sądu Najwyższego.”

Dane finansowe

WPS: 1369 PLN

odszkodowanie: 1369 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników